HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Riyoz us-solihin · HadisРиёз ус-солиҳин · Ҳадис65Bob 5:Боб 5: Allohni nazorat qilib turishini his etishАллоҳни назорат қилиб туришини ҳис этиш- باب المراقبة

- السادس ‏:‏ عن أبي هريرة رضي الله عنه أنه سمع النبي صلى الله عليه وسلم يقول‏:‏ ‏"‏ إن ثلاثة من بنى إسرائيل ‏:‏ أبرص ، وأقرع، وأعمى، أراد الله أن يبتليهم فبعث إليهم ملكاً، فأتى الأبرص فقال‏:‏ أي شيء أحب إليك‏؟‏ قال ‏:‏ لون حسن، وجلد حسن ، ويذهب عني الذى قد قذرني الناس؛ فمسحه فذهب عنه قذره وأعطي لونا حسناً‏.‏ قال‏:‏ فأي المال أحب إليك‏؟‏ قال‏:‏ الإبل-أو قال البقر-شك الرواي- فأعطي ناقة عشراء، فقال‏:‏ بارك الله لك فيها‏.‏ فأتى الأقرع فقال‏:‏ أي شيء أحب إليك‏؟‏ قال‏:‏ شعر حسن، ويذهب عني هذا الذى قذرني الناس ، فمسحه فذهب عنه وأعطي شعراً حسناً‏.‏ قال‏:‏ فأي المال أحب إليك‏؟‏ قال‏:‏ البقر، فأعطي بقرة حاملاً،وقال بارك الله لك فيها‏.‏ فأتي الأعمى فقال‏:‏ أي شيء أحب إليك‏؟‏ قال‏:‏ أن يرد الله إلي بصري فأبصر الناس، فمسحه فرد الله إليه بصره‏.‏ قال‏:‏ فأي المال أحب إليك‏؟‏ قال‏:‏ الغنم، فأعطي شاة والداً‏.‏ فأنتج هذان وولد هذا، فكان لهذا واد من الإبل، ولهذا واد من البقر، ولهذا واد من الغنم‏.‏ ثم إنه أتى الأبرص في صورته وهيئته، فقال له‏:‏ رجل مسكين وابن سبيل قد انقطعت بي الحبال في سفري، فلا بلاغ لي اليوم إلا بالله ثم بك، أسألك بالذي أعطاك اللون الحسن، والجلد الحسن، والمال، بعيراً أتبلغ به في سفري، فقال‏:‏ الحقوق كثيرة‏.‏ فقال ‏:‏ كأني أعرفك، ألم تكن أبرص يقذرك الناس فقيراً، فأعطاك الله ‏؟‏‏!‏ فقال ‏:‏ إنما ورثت هذا المال كابراً عن كابر، فقال‏:‏ إن كنت كاذباً فصيرك الله إلى ما كنت‏.‏ وأتى الأقرع، فقال له مثل ما قال لهذا، ورد عليه مثل ما ردّ هذا، فقال إن كنت كاذبا فصيرك الله إلى ما كنت ‏.‏ وأتى الأعمى في صورته وهيئته، فقال‏:‏ رجل مسكين وابن سبيل انقطعت بي الحبال في سفري، فلا بلاغ لي اليوم إلا بالله ثم بك، أسألك بالذي رد عليك بصرك شاة أتبلغ بها في سفري‏؟‏ فقال‏:‏ قد كنت أعمى فرد الله بصري، فخذ ما شئت ودع ما شئت، فوالله ما أجهدك اليوم بشيء أخذته لله عز وجل فقال‏:‏ أمسك عليك مالك فإنما ابتليتم، فقد رضي الله عنك، وسخط على صاحبيك‏"‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bani Isroilda uch kishi bor edi — biri pes (terisi oqargan), biri kal, biri koʻr. Alloh ularni sinamoqchi boʻldi va ularga bir farishtani yubordi. (Farishta) pes kishining oldiga keldi-da: ‹Senga eng yoqimli narsa nima?› dedi. U: ‹Chiroyli rang, chiroyli teri va meni odamlar jirkanadigan qilib qoʻygan bu narsaning ketishi›, dedi. (Farishta) uni siypaladi, shunda undan jirkanchligi ketdi-yu, unga chiroyli rang va chiroyli teri berildi. (Farishta): ‹Senga qaysi mol eng yoqimli?› dedi. U: ‹Tuya›, dedi — yoki ‹sigir›, dedi, Isʼhoq shubha qildi — biroq pes yoki kalning biri ‹tuya›, ikkinchisi ‹sigir› dedi. Shunda unga boʻgʻoz tuya berildi. (Farishta): ‹Alloh senga bunda baraka bersin›, dedi. Soʻng (farishta) kalning oldiga keldi-da: ‹Senga eng yoqimli narsa nima?› dedi. U: ‹Chiroyli soch va meni odamlar jirkanadigan qilib qoʻygan bu (kallikning) ketishi›, dedi. (Farishta) uni siypaladi, shunda undan u ketdi va unga chiroyli soch berildi. (Farishta): ‹Senga qaysi mol eng yoqimli?› dedi. U: ‹Sigir›, dedi. Shunda unga boʻgʻoz sigir berildi. (Farishta): ‹Alloh senga bunda baraka bersin›, dedi. Soʻng (farishta) koʻrning oldiga keldi-da: ‹Senga eng yoqimli narsa nima?› dedi. U: ‹Alloh koʻzimni qaytarib bersa-yu, odamlarni koʻrsam›, dedi. (Farishta) uni siypaladi, shunda Alloh unga koʻzini qaytarib berdi. (Farishta): ‹Senga qaysi mol eng yoqimli?› dedi. U: ‹Qoʻy›, dedi. Shunda unga boʻgʻoz qoʻy berildi. Soʻng bularning ikkisi (tuya bilan sigir) toʻllab, bu (qoʻy) ham koʻpaydi. Natijada bunisida bir vodi tuya, bunisida bir vodi sigir, bunisida bir vodi qoʻy boʻldi. Soʻng (farishta) pes kishining oldiga uning oldingi qiyofasi va shaklida kelib: ‹Men kambagʻal kishiman, safarimda yoʻl-yoʻriqlarim uzilib qoldi, bugun menga Allohdan, soʻng sendan boshqa yetkazguvchi yoʻq. Senga chiroyli rang, chiroyli teri va mol bergan Zot haqqi, safarimda yetib oladigan bir tuya berishingni soʻrayman›, dedi. U esa: ‹Haqlar (toʻlashim kerak boʻlgan qarzlar) koʻp›, dedi. (Farishta): ‹Goʻyo men seni taniydigandayman. Sen pes emasmiding, odamlar sendan jirkanardi, faqir eding, Alloh esa senga berdi-ku?› dedi. U: ‹Men bu molni faqat ota-bobolarimdan meros oldim›, dedi. (Farishta): ‹Agar yolgʻonchi boʻlsang, Alloh seni avvalgi holingga qaytarsin›, dedi. (Farishta) kalning oldiga uning (oldingi) qiyofasida kelib, unga ham bunisiga aytgani kabi aytdi, u ham bunisi qaytargani kabi javob qaytardi. Shunda (farishta): ‹Agar yolgʻonchi boʻlsang, Alloh seni avvalgi holingga qaytarsin›, dedi. (Farishta) koʻrning oldiga uning (oldingi) qiyofasi va shaklida kelib: ‹Men kambagʻal kishi, yoʻlovchiman, safarimda yoʻl-yoʻriqlarim uzilib qoldi, bugun menga Allohdan, soʻng sendan boshqa yetkazguvchi yoʻq. Senga koʻzingni qaytarib bergan Zot haqqi, safarimda yetib oladigan bir qoʻy berishingni soʻrayman›, dedi. U: ‹Men koʻr edim, Alloh menga koʻzimni qaytarib berdi. Xohlaganingni ol, xohlaganingni qoʻy. Allohga qasamki, bugun Alloh uchun olgan narsangda men senga qiyinchilik tugʻdirmayman›, dedi. (Farishta): ‹Molingni oʻzingda saqlab qol. Sizlar faqat sinalgan eding. Sendan rozi boʻlindi, ikki sherigingdan esa gʻazablanildi›, dedi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бани Исроилда уч киши бор эди — бири пес (териси оқарган), бири кал, бири кўр. Аллоҳ уларни синамоқчи бўлди ва уларга бир фариштани юборди. (Фаришта) пес кишининг олдига келди-да: ‹Сенга энг ёқимли нарса нима?› деди. У: ‹Чиройли ранг, чиройли тери ва мени одамлар жирканадиган қилиб қўйган бу нарсанинг кетиши›, деди. (Фаришта) уни сийпалади, шунда ундан жирканчлиги кетди-ю, унга чиройли ранг ва чиройли тери берилди. (Фаришта): ‹Сенга қайси мол энг ёқимли?› деди. У: ‹Туя›, деди — ёки ‹сигир›, деди, Исъҳоқ шубҳа қилди — бироқ пес ёки калнинг бири ‹туя›, иккинчиси ‹сигир› деди. Шунда унга бўғоз туя берилди. (Фаришта): ‹Аллоҳ сенга бунда барака берсин›, деди. Сўнг (фаришта) калнинг олдига келди-да: ‹Сенга энг ёқимли нарса нима?› деди. У: ‹Чиройли соч ва мени одамлар жирканадиган қилиб қўйган бу (калликнинг) кетиши›, деди. (Фаришта) уни сийпалади, шунда ундан у кетди ва унга чиройли соч берилди. (Фаришта): ‹Сенга қайси мол энг ёқимли?› деди. У: ‹Сигир›, деди. Шунда унга бўғоз сигир берилди. (Фаришта): ‹Аллоҳ сенга бунда барака берсин›, деди. Сўнг (фаришта) кўрнинг олдига келди-да: ‹Сенга энг ёқимли нарса нима?› деди. У: ‹Аллоҳ кўзимни қайтариб берса-ю, одамларни кўрсам›, деди. (Фаришта) уни сийпалади, шунда Аллоҳ унга кўзини қайтариб берди. (Фаришта): ‹Сенга қайси мол энг ёқимли?› деди. У: ‹Қўй›, деди. Шунда унга бўғоз қўй берилди. Сўнг буларнинг иккиси (туя билан сигир) тўллаб, бу (қўй) ҳам кўпайди. Натижада бунисида бир води туя, бунисида бир води сигир, бунисида бир води қўй бўлди. Сўнг (фаришта) пес кишининг олдига унинг олдинги қиёфаси ва шаклида келиб: ‹Мен камбағал кишиман, сафаримда йўл-йўриқларим узилиб қолди, бугун менга Аллоҳдан, сўнг сендан бошқа етказгувчи йўқ. Сенга чиройли ранг, чиройли тери ва мол берган Зот ҳаққи, сафаримда етиб оладиган бир туя беришингни сўрайман›, деди. У эса: ‹Ҳақлар (тўлашим керак бўлган қарзлар) кўп›, деди. (Фаришта): ‹Гўё мен сени танийдигандайман. Сен пес эмасмидинг, одамлар сендан жирканарди, фақир эдинг, Аллоҳ эса сенга берди-ку?› деди. У: ‹Мен бу молни фақат ота-боболаримдан мерос олдим›, деди. (Фаришта): ‹Агар ёлғончи бўлсанг, Аллоҳ сени аввалги ҳолингга қайтарсин›, деди. (Фаришта) калнинг олдига унинг (олдинги) қиёфасида келиб, унга ҳам бунисига айтгани каби айтди, у ҳам буниси қайтаргани каби жавоб қайтарди. Шунда (фаришта): ‹Агар ёлғончи бўлсанг, Аллоҳ сени аввалги ҳолингга қайтарсин›, деди. (Фаришта) кўрнинг олдига унинг (олдинги) қиёфаси ва шаклида келиб: ‹Мен камбағал киши, йўловчиман, сафаримда йўл-йўриқларим узилиб қолди, бугун менга Аллоҳдан, сўнг сендан бошқа етказгувчи йўқ. Сенга кўзингни қайтариб берган Зот ҳаққи, сафаримда етиб оладиган бир қўй беришингни сўрайман›, деди. У: ‹Мен кўр эдим, Аллоҳ менга кўзимни қайтариб берди. Хоҳлаганингни ол, хоҳлаганингни қўй. Аллоҳга қасамки, бугун Аллоҳ учун олган нарсангда мен сенга қийинчилик туғдирмайман›, деди. (Фаришта): ‹Молингни ўзингда сақлаб қол. Сизлар фақат синалган эдинг. Сендан рози бўлинди, икки шеригингдан эса ғазабланилди›, деди», — дедилар.