أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ - عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَتَيْتُ الطُّورَ فَوَجَدْتُ ثَمَّ كَعْبًا فَمَكَثْتُ أَنَا وَهُوَ يَوْمًا أُحَدِّثُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيُحَدِّثُنِي عَنِ التَّوْرَاةِ فَقُلْتُ لَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ فِيهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُهْبِطَ وَفِيهِ تِيبَ عَلَيْهِ وَفِيهِ قُبِضَ وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ مَا عَلَى الأَرْضِ مِنْ دَابَّةٍ إِلاَّ وَهِيَ تُصْبِحُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ مُصِيخَةً حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ شَفَقًا مِنَ السَّاعَةِ إِلاَّ ابْنَ آدَمَ وَفِيهِ سَاعَةٌ لاَ يُصَادِفُهَا مُؤْمِنٌ وَهُوَ فِي الصَّلاَةِ يَسْأَلُ اللَّهَ فِيهَا شَيْئًا إِلاَّ أَعْطَاهُ إِيَّاهُ " . فَقَالَ كَعْبٌ ذَلِكَ يَوْمٌ فِي كُلِّ سَنَةٍ . فَقُلْتُ بَلْ هِيَ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ . فَقَرَأَ كَعْبٌ التَّوْرَاةَ ثُمَّ قَالَ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ . فَخَرَجْتُ فَلَقِيتُ بَصْرَةَ بْنَ أَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيَّ فَقَالَ مِنْ أَيْنَ جِئْتَ قُلْتُ مِنَ الطُّورِ . قَالَ لَوْ لَقِيتُكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَأْتِيَهُ لَمْ تَأْتِهِ . قُلْتُ لَهُ وَلِمَ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تُعْمَلُ الْمَطِيُّ إِلاَّ إِلَى ثَلاَثَةِ مَسَاجِدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَسْجِدِي وَمَسْجِدِ بَيْتِ الْمَقْدِسِ " . فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلاَمٍ فَقُلْتُ لَوْ رَأَيْتَنِي خَرَجْتُ إِلَى الطُّورِ فَلَقِيتُ كَعْبًا فَمَكَثْتُ أَنَا وَهُوَ يَوْمًا أُحَدِّثُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيُحَدِّثُنِي عَنِ التَّوْرَاةِ فَقُلْتُ لَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ فِيهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُهْبِطَ وَفِيهِ تِيبَ عَلَيْهِ وَفِيهِ قُبِضَ وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ مَا عَلَى الأَرْضِ مِنْ دَابَّةٍ إِلاَّ وَهِيَ تُصْبِحُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ مُصِيخَةً حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ شَفَقًا مِنَ السَّاعَةِ إِلاَّ ابْنَ آدَمَ وَفِيهِ سَاعَةٌ لاَ يُصَادِفُهَا عَبْدٌ مُؤْمِنٌ وَهُوَ فِي الصَّلاَةِ يَسْأَلُ اللَّهَ شَيْئًا إِلاَّ أَعْطَاهُ إِيَّاهُ " . قَالَ كَعْبٌ ذَلِكَ يَوْمٌ فِي كُلِّ سَنَةٍ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ كَذَبَ كَعْبٌ . قُلْتُ ثُمَّ قَرَأَ كَعْبٌ فَقَالَ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ صَدَقَ كَعْبٌ إِنِّي لأَعْلَمُ تِلْكَ السَّاعَةَ فَقُلْتُ يَا أَخِي حَدِّثْنِي بِهَا . قَالَ هِيَ آخِرُ سَاعَةٍ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَبْلَ أَنْ تَغِيبَ الشَّمْسُ فَقُلْتُ أَلَيْسَ قَدْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يُصَادِفُهَا مُؤْمِنٌ وَهُوَ فِي الصَّلاَةِ " . وَلَيْسَتْ تِلْكَ السَّاعَةَ صَلاَةٌ قَالَ أَلَيْسَ قَدْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ صَلَّى وَجَلَسَ يَنْتَظِرُ الصَّلاَةَ لَمْ يَزَلْ فِي صَلاَتِهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ الصَّلاَةُ الَّتِي تُلاَقِيهَا " . قُلْتُ بَلَى . قَالَ فَهُوَ كَذَلِكَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Turga bordim va u yerda Kaʼbni topdim. Men u bilan bir kun birga boʻlib, men unga Rasululloh ﷺdan hadis aytar, u menga Tavrotdan soʻzlab berar edi. Men unga: «Rasululloh ﷺ shunday dedilar: ‹Quyosh chiqadigan kunlarning eng yaxshisi juma kunidir. Unda Odam yaratildi, unda u yerga tushirildi, unda uning tavbasi qabul qilindi, unda vafot etdi va unda Qiyomat qoyim boʻladi. Yer yuzidagi har bir jonivor Qiyomatdan qoʻrqib, juma kuni tongdan quyosh chiqquncha quloq solib turadi, faqat inson bolasidan boshqa. Unda shunday bir soat borki, biror moʻmin namozda turib, Allohdan bir narsa soʻrasa, Alloh unga albatta ato etadi›», dedim. Shunda Kaʼb: «Bu har yili bir kundir», dedi. Men: «Yoʻq, u har jumada boʻladi», dedim. Kaʼb Tavrotni oʻqidi-da, soʻng: «Rasululloh ﷺ rost aytdilar, u har jumada boʻladi», dedi. Men chiqib, Basra ibn Abu Basra al-Gʻiforiyni uchratdim. U: «Qayoqdan kelyapsan?» dedi. Men: «Turdan», dedim. U: «Sen u yerga borishingdan oldin seni uchratganimda edi, bormagan boʻlarding», dedi. Men unga: «Nega?» dedim. U: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Faqat uchta masjidga — Masjidul Haromga, mening masjidimga va Baytul Maqdis masjidiga safar qilinadi›, deyayotganlarini eshitganman», dedi. Soʻng men Abdulloh ibn Salomni uchratdim va: «Men Turga chiqib, Kaʼbni uchratganimni koʻrsang edi; men u bilan bir kun birga boʻlib, unga Rasululloh ﷺdan hadis aytdim, u menga Tavrotdan soʻzlab berdi. Men unga: ‹Rasululloh ﷺ shunday dedilar: Quyosh chiqadigan kunlarning eng yaxshisi juma kunidir. Unda Odam yaratildi, unda u yerga tushirildi, unda uning tavbasi qabul qilindi, unda vafot etdi va unda Qiyomat qoyim boʻladi. Yer yuzidagi har bir jonivor Qiyomatdan qoʻrqib, juma kuni tongdan quyosh chiqquncha quloq solib turadi, faqat inson bolasidan boshqa. Unda shunday bir soat borki, biror moʻmin banda namozda turib, Allohdan bir narsa soʻrasa, Alloh unga albatta ato etadi›, dedim», dedim. Kaʼb: «Bu har yili bir kundir», degan edi. Abdulloh ibn Salom: «Kaʼb xato qildi», dedi. Men: «Soʻng Kaʼb Tavrotni oʻqib: ‹Rasululloh ﷺ rost aytdilar, u har jumada boʻladi›, dedi», dedim. Shunda Abdulloh: «Kaʼb rost aytibdi. Men u soatni bilaman», dedi. Men: «Ey birodarim, uni menga aytib ber», dedim. U: «U juma kunining oxirgi soati, quyosh botishidan oldingi vaqtdir», dedi. Men: «Rasululloh ﷺning: ‹Uni biror moʻmin namozda turib topmaydi›, deganlarini eshitmaganmiding? Vaholanki bu vaqt namoz vaqti emas-ku?» dedim. U: «Rasululloh ﷺning: ‹Kim namoz oʻqib, soʻng namozni kutib oʻtirsa, u kutayotgan namoz kelguncha namozda sanaladi›, deganlarini eshitmaganmiding?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Ana shunday-da», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Турга бордим ва у ерда Каъбни топдим. Мен у билан бир кун бирга бўлиб, мен унга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айтар, у менга Тавротдан сўзлаб берар эди. Мен унга: «Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: ‹Қуёш чиқадиган кунларнинг энг яхшиси жума кунидир. Унда Одам яратилди, унда у ерга туширилди, унда унинг тавбаси қабул қилинди, унда вафот этди ва унда Қиёмат қойим бўлади. Ер юзидаги ҳар бир жонивор Қиёматдан қўрқиб, жума куни тонгдан қуёш чиққунча қулоқ солиб туради, фақат инсон боласидан бошқа. Унда шундай бир соат борки, бирор мўмин намозда туриб, Аллоҳдан бир нарса сўраса, Аллоҳ унга албатта ато этади›», дедим. Шунда Каъб: «Бу ҳар йили бир кундир», деди. Мен: «Йўқ, у ҳар жумада бўлади», дедим. Каъб Тавротни ўқиди-да, сўнг: «Расулуллоҳ ﷺ рост айтдилар, у ҳар жумада бўлади», деди. Мен чиқиб, Басра ибн Абу Басра ал-Ғифорийни учратдим. У: «Қаёқдан келяпсан?» деди. Мен: «Турдан», дедим. У: «Сен у ерга боришингдан олдин сени учратганимда эди, бормаган бўлардинг», деди. Мен унга: «Нега?» дедим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Фақат учта масжидга — Масжидул Ҳаромга, менинг масжидимга ва Байтул Мақдис масжидига сафар қилинади›, деяётганларини эшитганман», деди. Сўнг мен Абдуллоҳ ибн Саломни учратдим ва: «Мен Турга чиқиб, Каъбни учратганимни кўрсанг эди; мен у билан бир кун бирга бўлиб, унга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айтдим, у менга Тавротдан сўзлаб берди. Мен унга: ‹Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: Қуёш чиқадиган кунларнинг энг яхшиси жума кунидир. Унда Одам яратилди, унда у ерга туширилди, унда унинг тавбаси қабул қилинди, унда вафот этди ва унда Қиёмат қойим бўлади. Ер юзидаги ҳар бир жонивор Қиёматдан қўрқиб, жума куни тонгдан қуёш чиққунча қулоқ солиб туради, фақат инсон боласидан бошқа. Унда шундай бир соат борки, бирор мўмин банда намозда туриб, Аллоҳдан бир нарса сўраса, Аллоҳ унга албатта ато этади›, дедим», дедим. Каъб: «Бу ҳар йили бир кундир», деган эди. Абдуллоҳ ибн Салом: «Каъб хато қилди», деди. Мен: «Сўнг Каъб Тавротни ўқиб: ‹Расулуллоҳ ﷺ рост айтдилар, у ҳар жумада бўлади›, деди», дедим. Шунда Абдуллоҳ: «Каъб рост айтибди. Мен у соатни биламан», деди. Мен: «Эй биродарим, уни менга айтиб бер», дедим. У: «У жума кунининг охирги соати, қуёш ботишидан олдинги вақтдир», деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Уни бирор мўмин намозда туриб топмайди›, деганларини эшитмаганмидинг? Ваҳоланки бу вақт намоз вақти эмас-ку?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким намоз ўқиб, сўнг намозни кутиб ўтирса, у кутаётган намоз келгунча намозда саналади›, деганларини эшитмаганмидинг?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Ана шундай-да», деди.