حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، ح وَحَدَّثَنِي خَلِيفَةُ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ عُبَادٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، قَالَ رَأَيْتُ كَأَنِّي فِي رَوْضَةٍ، وَسَطَ الرَّوْضَةِ عَمُودٌ فِي أَعْلَى الْعَمُودِ عُرْوَةٌ، فَقِيلَ لِي ارْقَهْ. قُلْتُ لاَ أَسْتَطِيعُ. فَأَتَانِي وَصِيفٌ فَرَفَعَ ثِيَابِي فَرَقِيتُ، فَاسْتَمْسَكْتُ بِالْعُرْوَةِ، فَانْتَبَهْتُ وَأَنَا مُسْتَمْسِكٌ بِهَا، فَقَصَصْتُهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " تِلْكَ الرَّوْضَةُ رَوْضَةُ الإِسْلاَمِ، وَذَلِكَ الْعَمُودُ عَمُودُ الإِسْلاَمِ، وَتِلْكَ الْعُرْوَةُ عُرْوَةُ الْوُثْقَى، لاَ تَزَالُ مُسْتَمْسِكًا بِالإِسْلاَمِ حَتَّى تَمُوتَ ".
(Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, u aytdi:) Men (tushimda) goʻyo bir bogʻ (rovza)da edim; bogʻning oʻrtasida bir ustun, ustunning tepasida bir halqa (urva) bor edi. Menga: «Unga chiq!» deyildi. Men: «Qodir emasman (chiqa olmayman)», dedim. Shunda menga bir xizmatkor (yigit) keldi-da, kiyimimni (orqamdan) koʻtardi; men chiqib, halqani ushladim. Bas, men — uni ushlab turgan holda — uygʻondim. Buni Paygʻambar ﷺga aytib berdim. U zot: «U bogʻ — islom bogʻidir; u ustun — islom ustunidir; u halqa esa — urvatul-vusqo (eng mustahkam halqa)dir. Sen oʻlguningcha islomni mahkam ushlab turaverasan», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, у айтди:) Мен (тушимда) гўё бир боғ (ровза)да эдим; боғнинг ўртасида бир устун, устуннинг тепасида бир ҳалқа (урва) бор эди. Менга: «Унга чиқ!» дейилди. Мен: «Қодир эмасман (чиқа олмайман)», дедим. Шунда менга бир хизматкор (йигит) келди-да, кийимимни (орқамдан) кўтарди; мен чиқиб, ҳалқани ушладим. Бас, мен — уни ушлаб турган ҳолда — уйғондим. Буни Пайғамбар ﷺга айтиб бердим. У зот: «У боғ — ислом боғидир; у устун — ислом устунидир; у ҳалқа эса — урватул-вусқо (энг мустаҳкам ҳалқа)дир. Сен ўлгунингча исломни маҳкам ушлаб тураверасан», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَوْفِ بْنِ أَبِي جَمِيلَةَ الأَعْرَابِيِّ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ انْجَفَلَ النَّاسُ إِلَيْهِ وَقِيلَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتُ فِي النَّاسِ لأَنْظُرَ إِلَيْهِ فَلَمَّا اسْتَبَنْتُ وَجْهَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَرَفْتُ أَنَّ وَجْهَهُ لَيْسَ بِوَجْهِ كَذَّابٍ وَكَانَ أَوَّلَ شَيْءٍ تَكَلَّمَ بِهِ أَنْ قَالَ " أَيُّهَا النَّاسُ أَفْشُوا السَّلاَمَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَصَلُّوا وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِسَلاَمٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida, odamlar u zot tomon yopirilib chiqdilar va: ‹Rasululloh ﷺ keldilar›, deyildi. Men ham u zotni koʻrish uchun odamlar orasiga kirib bordim. Rasululloh ﷺning yuzlarini ravshan koʻrganimda, bu yuz yolgʻonchining yuzi emasligini bildim. U zot soʻzlagan birinchi narsa shu boʻldi: ‹Ey odamlar! Salomni yoyinglar, taom yediringlar, odamlar uxlayotgan paytda namoz oʻqinglar — jannatga salomatlik bilan kirasizlar›», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида, одамлар у зот томон ёпирилиб чиқдилар ва: ‹Расулуллоҳ ﷺ келдилар›, дейилди. Мен ҳам у зотни кўриш учун одамлар орасига кириб бордим. Расулуллоҳ ﷺнинг юзларини равшан кўрганимда, бу юз ёлғончининг юзи эмаслигини билдим. У зот сўзлаган биринчи нарса шу бўлди: ‹Эй одамлар! Саломни ёйинглар, таом едиринглар, одамлар ухлаётган пайтда намоз ўқинглар — жаннатга саломатлик билан кирасизлар›», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، قَالَ قَعَدْنَا نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَذَاكَرْنَا فَقُلْنَا لَوْ نَعْلَمُ أَىَّ الأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ لَعَمِلْنَاهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى : ( سبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ * يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لاَ تَفْعَلُونَ ) قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا ابْنُ سَلاَمٍ . قَالَ يَحْيَى فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا أَبُو سَلَمَةَ . قَالَ ابْنُ كَثِيرٍ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا الأَوْزَاعِيُّ . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا ابْنُ كَثِيرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ خُولِفَ مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ فِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنِ الأَوْزَاعِيِّ . وَرَوَى ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنِ الأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ أَوْ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ . وَرَوَى الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الأَوْزَاعِيِّ نَحْوَ رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ كَثِيرٍ .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Biz, Rasululloh ﷺning sahobalaridan bir necha kishi oʻtirib, oʻzaro suhbatlashib: ‹Qaysi amallar Allohga eng suyukli ekanini bilsak edi, oʻshani qilar edik›, dedik. Shunda Alloh taolo: {Osmonlardagi va yerdagi (barcha) narsalar Allohga tasbeh aytar. U Aziz va Hakimdir. Ey iymon keltirganlar! Nega oʻzlaring qilmaydigan narsani aytasizlar?} (Saff 1-2) (oyatlarini) nozil qildi. Abdulloh ibn Salom dedi: Shunda Rasululloh ﷺ uni bizga oʻqib berdilar. Abu Salama dedi: Soʻng uni bizga Ibn Salom oʻqib berdi. Yahyo dedi: Soʻng uni bizga Abu Salama oʻqib berdi. Ibn Kasir dedi: Soʻng uni bizga Avzoiy oʻqib berdi. Abdulloh dedi: Soʻng uni bizga Ibn Kasir oʻqib berdi. Abu Iso aytdi: Muhammad ibn Kasirning bu hadisning Avzoiydan boʻlgan isnodida (boshqalarga) muxolafat qilingan. Ibnul Muborak buni Avzoiydan, u Yahyo ibn Abu Kasirdan, u Hilol ibn Abu Maymunadan, u Ato ibn Yasordan, u Abdulloh ibn Salomdan, yoki Abu Salamadan, u Abdulloh ibn Salomdan rivoyat qilgan. Valid ibn Muslim esa bu hadisni Avzoiydan Muhammad ibn Kasirning rivoyatiga oʻxshash rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Биз, Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бир неча киши ўтириб, ўзаро суҳбатлашиб: ‹Қайси амаллар Аллоҳга энг суюкли эканини билсак эди, ўшани қилар эдик›, дедик. Шунда Аллоҳ таоло: {Осмонлардаги ва ердаги (барча) нарсалар Аллоҳга тасбеҳ айтар. У Азиз ва Ҳакимдир. Эй иймон келтирганлар! Нега ўзларинг қилмайдиган нарсани айтасизлар?} (Сафф 1-2) (оятларини) нозил қилди. Абдуллоҳ ибн Салом деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни бизга ўқиб бердилар. Абу Салама деди: Сўнг уни бизга Ибн Салом ўқиб берди. Яҳё деди: Сўнг уни бизга Абу Салама ўқиб берди. Ибн Касир деди: Сўнг уни бизга Авзоий ўқиб берди. Абдуллоҳ деди: Сўнг уни бизга Ибн Касир ўқиб берди. Абу Исо айтди: Муҳаммад ибн Касирнинг бу ҳадиснинг Авзоийдан бўлган иснодида (бошқаларга) мухолафат қилинган. Ибнул Муборак буни Авзоийдан, у Яҳё ибн Абу Касирдан, у Ҳилол ибн Абу Маймунадан, у Ато ибн Ясордан, у Абдуллоҳ ибн Саломдан, ёки Абу Саламадан, у Абдуллоҳ ибн Саломдан ривоят қилган. Валид ибн Муслим эса бу ҳадисни Авзоийдан Муҳаммад ибн Касирнинг ривоятига ўхшаш ривоят қилган.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ الطَّائِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ، سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو مَوْدُودٍ الْمَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ الضَّحَّاكِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ مَكْتُوبٌ فِي التَّوْرَاةِ صِفَةُ مُحَمَّدٍ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ يُدْفَنُ مَعَهُ . قَالَ فَقَالَ أَبُو مَوْدُودٍ وَقَدْ بَقِيَ فِي الْبَيْتِ مَوْضِعُ قَبْرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . هَكَذَا قَالَ عُثْمَانُ بْنُ الضَّحَّاكِ وَالْمَعْرُوفُ الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ الْمَدَنِيُّ .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Tavrotda Muhammadning sifati yozilgan va Iyso ibn Maryam u bilan birga dafn etilishi (yozilgan)», dedi. (Rovi) Abu Mavdud aytdi: «Uyda (yana) bir qabr oʻrni qolgan». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Usmon ibn az-Zahhok shunday dedi, mashhur (boʻlgani) esa az-Zahhok ibn Usmon al-Madaniydir.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Тавротда Муҳаммаднинг сифати ёзилган ва Ийсо ибн Марям у билан бирга дафн этилиши (ёзилган)», деди. (Рови) Абу Мавдуд айтди: «Уйда (яна) бир қабр ўрни қолган». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Усмон ибн аз-Заҳҳок шундай деди, машҳур (бўлгани) эса аз-Заҳҳок ибн Усмон ал-Маданийдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا جَلَسَ يَتَحَدَّثُ يُكْثِرُ أَنْ يَرْفَعَ طَرْفَهُ إِلَى السَّمَاءِ .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirib suhbatlashayotganlarida koʻp marta nigohlarini osmonga koʻtarar edilar.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтириб суҳбатлашаётганларида кўп марта нигоҳларини осмонга кўтарар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عَوْفٍ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْمَدِينَةَ انْجَفَلَ النَّاسُ قِبَلَهُ وَقِيلَ قَدْ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَدْ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ قَدْ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ . ثَلاَثًا فَجِئْتُ فِي النَّاسِ لأَنْظُرَ فَلَمَّا تَبَيَّنْتُ وَجْهَهُ عَرَفْتُ أَنَّ وَجْهَهُ لَيْسَ بِوَجْهِ كَذَّابٍ فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ سَمِعْتُهُ تَكَلَّمَ بِهِ أَنْ قَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْشُوا السَّلاَمَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَصِلُوا الأَرْحَامَ وَصَلُّوا بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلاَمٍ " .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida, odamlar u zot tomon shoshildilar va: ‹Rasululloh ﷺ keldilar! Rasululloh ﷺ keldilar! Rasululloh ﷺ keldilar!› deyildi, uch marta. Men ham odamlar orasida u zotni koʻrgani keldim. U zotning yuzlarini yaqqol koʻrganimda, bu yuz yolgʻonchining yuzi emasligini bildim. U zotdan eshitgan birinchi soʻzim shu boʻldi, dedilarki: ‹Ey odamlar! Salomni yoyinglar, taom yediringlar, qarindoshlik rishtalarini ulanglar va odamlar uxlab yotgan tunda namoz oʻqinglar, jannatga salomatlik bilan kirasizlar›.»Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Набий ﷺ Мадинага келганларида, одамлар у зот томон шошилдилар ва: ‹Расулуллоҳ ﷺ келдилар! Расулуллоҳ ﷺ келдилар! Расулуллоҳ ﷺ келдилар!› дейилди, уч марта. Мен ҳам одамлар орасида у зотни кўргани келдим. У зотнинг юзларини яққол кўрганимда, бу юз ёлғончининг юзи эмаслигини билдим. У зотдан эшитган биринчи сўзим шу бўлди, дедиларки: ‹Эй одамлар! Саломни ёйинглар, таом едиринглар, қариндошлик ришталарини уланглар ва одамлар ухлаб ётган тунда намоз ўқинглар, жаннатга саломатлик билан кирасизлар›.»
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى أَبُو الْمُحَيَّاةِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، حَدَّثَنَى ابْنُ أَخِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَلَيْسَ اسْمِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلاَمٍ فَسَمَّانِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلاَمٍ .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim, ismim Abdulloh ibn Salom emas edi. Shunda Rasululloh ﷺ menga Abdulloh ibn Salom deb ism qoʻydilar.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим, исмим Абдуллоҳ ибн Салом эмас эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга Абдуллоҳ ибн Салом деб исм қўйдилар.
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ " مَا عَلَى أَحَدِكُمْ لَوِ اشْتَرَى ثَوْبَيْنِ لِيَوْمِ الْجُمُعَةِ، سِوَى ثَوْبِ مِهْنَتِهِ " .
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَيْخٌ، لَنَا عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَطَبَنَا النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ . فَذَكَرَ ذَلِكَ .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ juma kuni minbar ustida shunday deganlarini eshitdi: «Biringizga ish kiyimidan boshqa juma kuni uchun ikkita kiyim sotib olsa, nima boʻladi?» dedilar.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ жума куни минбар устида шундай деганларини эшитди: «Бирингизга иш кийимидан бошқа жума куни учун иккита кийим сотиб олса, нима бўлади?» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، قَالَ قُلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ جَالِسٌ إِنَّا لَنَجِدُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ سَاعَةٌ لاَ يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُؤْمِنٌ يُصَلِّي يَسْأَلُ اللَّهَ فِيهَا شَيْئًا إِلاَّ قَضَى لَهُ حَاجَتَهُ . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَأَشَارَ إِلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَوْ بَعْضُ سَاعَةٍ . فَقُلْتُ صَدَقْتَ، أَوْ بَعْضُ سَاعَةٍ . قُلْتُ: أَىُّ سَاعَةٍ هِيَ؟ قَالَ: " هِيَ آخِرُ سَاعَةٍ مِنْ سَاعَاتِ النَّهَارِ " قُلْتُ: إِنَّهَا لَيْسَتْ سَاعَةَ صَلاَةٍ . قَالَ: " بَلَى. إِنَّ الْعَبْدَ الْمُؤْمِنَ إِذَا صَلَّى ثُمَّ جَلَسَ، لاَ يَحْبِسُهُ إِلاَّ الصَّلاَةُ، فَهُوَ فِي صَلاَةٍ " .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirgan payt men: «Biz Allohning Kitobida juma kunida bir soat borligini topamiz, unga mos kelgan har bir moʻmin banda namoz oʻqib, Allohdan biror narsa soʻrasa, Alloh albatta uning hojatini ravo qiladi», dedim. Abdulloh dedi: Shunda Rasululloh ﷺ menga ishora qilib: «Yoki soatning bir qismida», dedilar. Men: «Toʻgʻri aytdingiz, yoki soatning bir qismida», dedim. Men: «U qaysi soat?» dedim. U zot: «U kunduzning soatlaridan eng oxirgi soatdir», dedilar. Men: «U namoz soati emasku», dedim. U zot: «Yoʻq, aksincha, moʻmin banda namoz oʻqib, soʻng oʻtirsa, uni namozdan boshqa narsa ushlab turmasa, u namozdadir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтирган пайт мен: «Биз Аллоҳнинг Китобида жума кунида бир соат борлигини топамиз, унга мос келган ҳар бир мўмин банда намоз ўқиб, Аллоҳдан бирор нарса сўраса, Аллоҳ албатта унинг ҳожатини раво қилади», дедим. Абдуллоҳ деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга ишора қилиб: «Ёки соатнинг бир қисмида», дедилар. Мен: «Тўғри айтдингиз, ёки соатнинг бир қисмида», дедим. Мен: «У қайси соат?» дедим. У зот: «У кундузнинг соатларидан энг охирги соатдир», дедилар. Мен: «У намоз соати эмаску», дедим. У зот: «Йўқ, аксинча, мўмин банда намоз ўқиб, сўнг ўтирса, уни намоздан бошқа нарса ушлаб турмаса, у намоздадир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، وَعَبْدُ الْوَهَّابِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَوْفِ بْنِ أَبِي جَمِيلَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْمَدِينَةَ انْجَفَلَ النَّاسُ إِلَيْهِ . وَقِيلَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ . فَجِئْتُ فِي النَّاسِ لأَنْظُرَ إِلَيْهِ فَلَمَّا اسْتَبَنْتُ وَجْهَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَرَفْتُ أَنَّ وَجْهَهُ لَيْسَ بِوَجْهِ كَذَّابٍ فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ تَكَلَّمَ بِهِ أَنْ قَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْشُوا السَّلاَمَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَصَلُّوا بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلاَمٍ " .
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida odamlar u zot tomon shoshildilar va: «Rasululloh ﷺ keldilar!» deyildi. Men ham u zotni koʻrish uchun odamlar orasida keldim. Rasululloh ﷺning yuzlarini yaxshi koʻrib olganimda, uning yuzi yolgʻonchi (kishining) yuzi emasligini bildim. U zotning aytgan birinchi soʻzlari: «Ey odamlar, salomni yoyinglar, taom yediringlar va odamlar uxlab yotganda tunda namoz oʻqinglar, (shunda) omonlik bilan jannatga kirasizlar», degan (soʻzlari) boʻldi.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида одамлар у зот томон шошилдилар ва: «Расулуллоҳ ﷺ келдилар!» дейилди. Мен ҳам у зотни кўриш учун одамлар орасида келдим. Расулуллоҳ ﷺнинг юзларини яхши кўриб олганимда, унинг юзи ёлғончи (кишининг) юзи эмаслигини билдим. У зотнинг айтган биринчи сўзлари: «Эй одамлар, саломни ёйинглар, таом едиринглар ва одамлар ухлаб ётганда тунда намоз ўқинглар, (шунда) омонлик билан жаннатга кирасизлар», деган (сўзлари) бўлди.
- وعن أبي يوسف عبد الله بن سلام رضي الله عنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "يا أيها الناس أفشوا السلام، وأطعموا الطعام، وصلوا الأرحام وصلوا والناس نيام، تدخلوا الجنة بسلام" ((رواه الترمذي وقال حديث حسن صحيح)).
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida, odamlar u zot tomon shoshildilar va: ‹Rasululloh ﷺ keldilar! Rasululloh ﷺ keldilar! Rasululloh ﷺ keldilar!› deyildi, uch marta. Men ham odamlar orasida u zotni koʻrgani keldim. U zotning yuzlarini yaqqol koʻrganimda, bu yuz yolgʻonchining yuzi emasligini bildim. U zotdan eshitgan birinchi soʻzim shu boʻldi, dedilarki: ‹Ey odamlar! Salomni yoyinglar, taom yediringlar, qarindoshlik rishtalarini ulanglar va odamlar uxlab yotgan tunda namoz oʻqinglar, jannatga salomatlik bilan kirasizlar›.»Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Набий ﷺ Мадинага келганларида, одамлар у зот томон шошилдилар ва: ‹Расулуллоҳ ﷺ келдилар! Расулуллоҳ ﷺ келдилар! Расулуллоҳ ﷺ келдилар!› дейилди, уч марта. Мен ҳам одамлар орасида у зотни кўргани келдим. У зотнинг юзларини яққол кўрганимда, бу юз ёлғончининг юзи эмаслигини билдим. У зотдан эшитган биринчи сўзим шу бўлди, дедиларки: ‹Эй одамлар! Саломни ёйинглар, таом едиринглар, қариндошлик ришталарини уланглар ва одамлар ухлаб ётган тунда намоз ўқинглар, жаннатга саломатлик билан кирасизлар›.»
- وعن عبد الله بن سلام، رضي الله عنه ، أن النبي، صلى الله عليه وسلم ،قال: "أيها الناس أفشوا السلام، وأطعموا الطعام، وصلوا بالليل والناس نيام، تدخلوا الجنة بسلام" ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن صحيح)).
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida odamlar u zot tomon shoshildilar va: «Rasululloh ﷺ keldilar!» deyildi. Men ham u zotni koʻrish uchun odamlar orasida keldim. Rasululloh ﷺning yuzlarini yaxshi koʻrib olganimda, uning yuzi yolgʻonchi (kishining) yuzi emasligini bildim. U zotning aytgan birinchi soʻzlari: «Ey odamlar, salomni yoyinglar, taom yediringlar va odamlar uxlab yotganda tunda namoz oʻqinglar, (shunda) omonlik bilan jannatga kirasizlar», degan (soʻzlari) boʻldi.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида одамлар у зот томон шошилдилар ва: «Расулуллоҳ ﷺ келдилар!» дейилди. Мен ҳам у зотни кўриш учун одамлар орасида келдим. Расулуллоҳ ﷺнинг юзларини яхши кўриб олганимда, унинг юзи ёлғончи (кишининг) юзи эмаслигини билдим. У зотнинг айтган биринчи сўзлари: «Эй одамлар, саломни ёйинглар, таом едиринглар ва одамлар ухлаб ётганда тунда намоз ўқинглар, (шунда) омонлик билан жаннатга кирасизлар», деган (сўзлари) бўлди.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَ: مَكْتُوبٌ فِي التَّوْرَاةِ صِفَةُ مُحَمَّدٍ وَعِيسَى بن مَرْيَمَ يُدْفَنُ مَعَهُ قَالَ أَبُو مَوْدُودٍ: وَقَدْ بَقِي فِي الْبَيْت مَوضِع قَبره رَوَاهُ الترمذيُّ
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Tavrotda Muhammad ﷺning sifati yozilgan, hamda Iso ibn Maryam u zot bilan birga dafn qilinishi bitilgan. Abu Mavdud aytdi: Uyda uning qabri uchun joy hali ham qolgan. Tirmiziy rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Тавротда Муҳаммад ﷺнинг сифати ёзилган, ҳамда Исо ибн Марям у зот билан бирга дафн қилиниши битилган. Абу Мавдуд айтди: Уйда унинг қабри учун жой ҳали ҳам қолган. Тирмизий ривоят қилган.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «مَا عَلَى أَحَدِكُمْ إِنْ وَجَدَ أَنْ يَتَّخِذَ ثَوْبَيْنِ لِيَوْمِ الْجُمُعَةِ سِوَى ثَوْبَيْ مَهْنَتِهِ» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَه
وَرَوَاهُ مَالك عَن يحيى بن سعيد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni odamlarga xutba qildilar va ularning ustida junli kiyimlarni koʻrdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Biringizga imkoni boʻlsa, ish kiyimidan boshqa jumasi uchun ikkita kiyim tutsa, nima boʻladi?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни одамларга хутба қилдилар ва уларнинг устида жунли кийимларни кўрдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизга имкони бўлса, иш кийимидан бошқа жумаси учун иккита кийим тутса, нима бўлади?» дедилар.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَ: لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ جِئْتُ فَلَمَّا تَبَيَّنْتُ وَجْهَهُ عَرَفْتُ أَنَّ وَجْهَهُ لَيْسَ بِوَجْهِ كَذَّابٍ. فَكَانَ أَوَّلُ مَا قَالَ: «أَيُّهَا النَّاسُ أَفْشُوا السَّلَامَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَصِلُوا الْأَرْحَامَ وَصَلُّوا بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلام» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه والدارمي
Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida, odamlar u zot tomon shoshildilar va: ‹Rasululloh ﷺ keldilar! Rasululloh ﷺ keldilar! Rasululloh ﷺ keldilar!› deyildi, uch marta. Men ham odamlar orasida u zotni koʻrgani keldim. U zotning yuzlarini yaqqol koʻrganimda, bu yuz yolgʻonchining yuzi emasligini bildim. U zotdan eshitgan birinchi soʻzim shu boʻldi, dedilarki: ‹Ey odamlar! Salomni yoyinglar, taom yediringlar, qarindoshlik rishtalarini ulanglar va odamlar uxlab yotgan tunda namoz oʻqinglar, jannatga salomatlik bilan kirasizlar›.»Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Набий ﷺ Мадинага келганларида, одамлар у зот томон шошилдилар ва: ‹Расулуллоҳ ﷺ келдилар! Расулуллоҳ ﷺ келдилар! Расулуллоҳ ﷺ келдилар!› дейилди, уч марта. Мен ҳам одамлар орасида у зотни кўргани келдим. У зотнинг юзларини яққол кўрганимда, бу юз ёлғончининг юзи эмаслигини билдим. У зотдан эшитган биринчи сўзим шу бўлди, дедиларки: ‹Эй одамлар! Саломни ёйинглар, таом едиринглар, қариндошлик ришталарини уланглар ва одамлар ухлаб ётган тунда намоз ўқинглар, жаннатга саломатлик билан кирасизлар›.»