Abu Rafi' mavlo Rasululloh

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ اسْتَقْرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِنًّا فَأَعْطَاهُ سِنًّا خَيْرًا مِنْ سِنِّهِ وَقَالَ ‏"‏ خِيَارُكُمْ أَحَاسِنُكُمْ قَضَاءً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِاسْتِقْرَاضِ السِّنِّ بَأْسًا مِنَ الإِبِلِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ ذَلِكَ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (maʼlum yoshdagi) bir tuyani qarzga oldilar, soʻng (qaytarganda) uning tuyasidan koʻra yaxshiroq tuya berdilar va: «Eng yaxshilaringiz — qarzni eng chiroyli ado etganlaringizdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Rofiʼdan ham (rivoyat bor). Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi hasan sahih hadisdir. Buni Shuʼba va Sufyon ham Salamadan rivoyat qilganlar. Baʼzi ilm ahlining amali shunga (muvofiq)dir: ular tuyani (maʼlum yoshda) qarzga olishda zarar koʻrmaganlar. Bu Shofiiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir. Baʼzilari esa buni makruh sanagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (маълум ёшдаги) бир туяни қарзга олдилар, сўнг (қайтарганда) унинг туясидан кўра яхшироқ туя бердилар ва: «Энг яхшиларингиз — қарзни энг чиройли адо этганларингиздир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Рофиъдан ҳам (ривоят бор). Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Буни Шуъба ва Суфён ҳам Саламадан ривоят қилганлар. Баъзи илм аҳлининг амали шунга (мувофиқ)дир: улар туяни (маълум ёшда) қарзга олишда зарар кўрмаганлар. Бу Шофиий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Баъзилари эса буни макруҳ санаган.

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ اسْتَسْلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَكْرًا فَجَاءَتْهُ إِبِلٌ مِنَ الصَّدَقَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَقْضِيَ الرَّجُلَ بَكْرَهُ ‏.‏ فَقُلْتُ لاَ أَجِدُ فِي الإِبِلِ إِلاَّ جَمَلاً خِيَارًا رَبَاعِيًّا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَعْطِهِ إِيَّاهُ فَإِنَّ خِيَارَ النَّاسِ أَحْسَنُهُمْ قَضَاءً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli Abu Rofiʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yosh tuyani qarzga oldilar. Soʻng u zotga sadaqa (tuyalari)dan tuyalar keldi. Abu Rofiʼ aytdi: Rasululloh ﷺ menga oʻsha kishining yosh tuyasini qaytarib berishni buyurdilar. Men: «Tuyalar orasida yaxshi, toʻrt yoshli (yirik) tuyadan boshqasini topmadim», dedim. Rasululloh ﷺ: «Uni unga ber, chunki odamlarning eng yaxshisi — qarzni eng chiroyli ado etganidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули Абу Рофиъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ёш туяни қарзга олдилар. Сўнг у зотга садақа (туялари)дан туялар келди. Абу Рофиъ айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга ўша кишининг ёш туясини қайтариб беришни буюрдилар. Мен: «Туялар орасида яхши, тўрт ёшли (йирик) туядан бошқасини топмадим», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни унга бер, чунки одамларнинг энг яхшиси — қарзни энг чиройли адо этганидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، وَسَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، وَغَيْرُهُ، رَفَعَهُ قَالَ ‏"‏ لاَ أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ مُتَّكِئًا عَلَى أَرِيكَتِهِ يَأْتِيهِ أَمْرٌ مِمَّا أَمَرْتُ بِهِ أَوْ نَهَيْتُ عَنْهُ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي مَا وَجَدْنَا فِي كِتَابِ اللَّهِ اتَّبَعْنَاهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ سُفْيَانَ عَنِ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَسَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَكَانَ ابْنُ عُيَيْنَةَ إِذَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَلَى الاِنْفِرَادِ بَيَّنَ حَدِيثَ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ مِنْ حَدِيثِ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ وَإِذَا جَمَعَهُمَا رَوَى هَكَذَا ‏.‏ وَأَبُو رَافِعٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اسْمُهُ أَسْلَمُ ‏.‏

Abu Rofiʼ (roziyallohu anhu)dan va boshqalardan marfuʼ holda rivoyat qilinadiki, u zot: «Sizlardan birortangizni oʻrindigʻiga suyanib oʻtirgan holda, mening buyrugʻim yoki qaytarigʻimdan bir ish unga yetib kelganida: ‹Bilmadim, biz Allohning Kitobida nimani topsak, oʻshanga ergashamiz›, deganini koʻrmay!» dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Nabiy ﷺning xizmatkori Abu Rofiʼning ismi Aslamdir.Абу Рофиъ (розияллоҳу анҳу)дан ва бошқалардан марфуъ ҳолда ривоят қилинадики, у зот: «Сизлардан бирортангизни ўриндиғига суяниб ўтирган ҳолда, менинг буйруғим ёки қайтариғимдан бир иш унга етиб келганида: ‹Билмадим, биз Аллоҳнинг Китобида нимани топсак, ўшанга эргашамиз›, деганини кўрмай!» дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Набий ﷺнинг хизматкори Абу Рофиънинг исми Асламдир.