Abu Said Sa'd ibn Molik al-Xudriy

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ عَمَّارٍ، قَالَ حَضَرَتْ جَنَازَةُ صَبِيٍّ وَامْرَأَةٍ فَقُدِّمَ الصَّبِيُّ مِمَّا يَلِي الْقَوْمَ وَوُضِعَتِ الْمَرْأَةُ وَرَاءَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِمَا وَفِي الْقَوْمِ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَأَبُو قَتَادَةَ وَأَبُو هُرَيْرَةَ فَسَأَلْتُهُمْ عَنْ ذَلِكَ فَقَالُوا السُّنَّةُ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir bola va bir ayolning janozasi keltirildi. Bola jamoatga yaqin joyga qoʻyildi, ayol esa uning ortiga qoʻyildi va ularga janoza namozi oʻqildi. Jamoat orasida Abu Said al-Xudriy, Ibn Abbos, Abu Qatoda va Abu Hurayra bor edilar. Men ulardan bu haqda soʻradim, ular: «Bu sunnatdir», dedilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир бола ва бир аёлнинг жанозаси келтирилди. Бола жамоатга яқин жойга қўйилди, аёл эса унинг ортига қўйилди ва уларга жаноза намози ўқилди. Жамоат орасида Абу Саид ал-Худрий, Ибн Аббос, Абу Қатода ва Абу Ҳурайра бор эдилар. Мен улардан бу ҳақда сўрадим, улар: «Бу суннатдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا، يَزْعُمُ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، صَلَّى عَلَى تِسْعِ جَنَائِزَ جَمِيعًا فَجَعَلَ الرِّجَالَ يَلُونَ الإِمَامَ وَالنِّسَاءَ يَلِينَ الْقِبْلَةَ فَصَفَّهُنَّ صَفًّا وَاحِدًا وَوُضِعَتْ جَنَازَةُ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عَلِيٍّ امْرَأَةِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَابْنٍ لَهَا يُقَالُ لَهُ زَيْدٌ وُضِعَا جَمِيعًا وَالإِمَامُ يَوْمَئِذٍ سَعِيدُ بْنُ الْعَاصِ وَفِي النَّاسِ ابْنُ عُمَرَ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ وَأَبُو قَتَادَةَ فَوُضِعَ الْغُلاَمُ مِمَّا يَلِي الإِمَامَ فَقَالَ رَجُلٌ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ فَنَظَرْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي قَتَادَةَ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالُوا هِيَ السُّنَّةُ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U toʻqqizta janozaga birgalikda namoz oʻqidi. Erkaklarni imomga yaqin, ayollarni esa qiblaga yaqin qildi va ularni bir saf qilib qoʻydi. Umar ibn al-Xattobning xotini Umm Kulsum bint Alining janozasi hamda uning Zayd deb atalgan oʻgʻli birga qoʻyildi. Oʻsha kuni imom Said ibn al-Os edi, jamoat orasida esa Ibn Umar, Abu Hurayra, Abu Said va Abu Qatoda bor edilar. Bola imomga yaqin qoʻyildi. Bir kishi buni inkor qildi. Men Ibn Abbos, Abu Hurayra, Abu Said va Abu Qatodaga qarab: «Bu nima?» dedim. Ular: «Bu sunnatdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У тўққизта жанозага биргаликда намоз ўқиди. Эркакларни имомга яқин, аёлларни эса қиблага яқин қилди ва уларни бир саф қилиб қўйди. Умар ибн ал-Хаттобнинг хотини Умм Кулсум бинт Алининг жанозаси ҳамда унинг Зайд деб аталган ўғли бирга қўйилди. Ўша куни имом Саид ибн ал-Ос эди, жамоат орасида эса Ибн Умар, Абу Ҳурайра, Абу Саид ва Абу Қатода бор эдилар. Бола имомга яқин қўйилди. Бир киши буни инкор қилди. Мен Ибн Аббос, Абу Ҳурайра, Абу Саид ва Абу Қатодага қараб: «Бу нима?» дедим. Улар: «Бу суннатдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ الأَسْوَدِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بَاعَدَهُ اللَّهُ عَنِ النَّارِ سَبْعِينَ خَرِيفًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh azza va jalla yoʻlida bir kun roʻza tutsa, Alloh uni doʻzaxdan yetmish kuzlik masofada uzoqlashtiradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ азза ва жалла йўлида бир кун рўза тутса, Аллоҳ уни дўзахдан етмиш кузлик масофада узоқлаштиради», дедилар.

أَخْبَرَنِي أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ الْمُنْذِرِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُمَا سَافَرَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَصُومُ الصَّائِمُ وَيُفْطِرُ الْمُفْطِرُ وَلاَ يَعِيبُ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ وَلاَ الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ular Rasululloh ﷺ bilan safar qilishdi. Roʻza tutgan roʻza tutar, tutmagan tutmas edi. Roʻza tutgan tutmaganni ayblamas, tutmagan ham tutganni ayblamas edi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, улар Расулуллоҳ ﷺ билан сафар қилишди. Рўза тутган рўза тутар, тутмаган тутмас эди. Рўза тутган тутмаганни айбламас, тутмаган ҳам тутганни айбламас эди.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَلِيٍّ، أَنَّ أَبَا الْمُتَوَكِّلِ، مَرَّ بِهِمْ فِي السُّوقِ فَقَامَ إِلَيْهِ قَوْمٌ أَنَا مِنْهُمْ قَالَ قُلْنَا أَتَيْنَاكَ لِنَسْأَلَكَ عَنِ الصَّرْفِ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ قَالَ لَهُ رَجُلٌ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ غَيْرُهُ ‏.‏ قَالَ فَإِنَّ الذَّهَبَ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقَ بِالْوَرِقِ - قَالَ سُلَيْمَانُ أَوْ قَالَ وَالْفِضَّةَ بِالْفِضَّةِ - وَالْبُرَّ بِالْبُرِّ وَالشَّعِيرَ بِالشَّعِيرِ وَالتَّمْرَ بِالتَّمْرِ وَالْمِلْحَ بِالْمِلْحِ سَوَاءً بِسَوَاءٍ فَمَنْ زَادَ عَلَى ذَلِكَ أَوِ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى وَالآخِذُ وَالْمُعْطِي فِيهِ سَوَاءٌ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi unga: «Sen bilan Rasululloh ﷺ orasida Abu Said al-Xudriydan boshqa (roviylar) bormi?» dedi. U: «Mening bilan u zot orasida undan boshqa (hech kim) yoʻq», dedi va: «Albatta, oltin oltinga, kumush kumushga (Sulaymon: yoki ‹kumush kumushga› dedi), bugʻdoy bugʻdoyga, arpa arpaga, xurmo xurmoga, tuz tuzga teng-bab (sotiladi). Bas, kim buning ustiga ziyoda qilsa yoki ziyoda olsa, batahqiq ribo qildi; olguvchi ham, berguvchi ham bunda barobardir», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши унга: «Сен билан Расулуллоҳ ﷺ орасида Абу Саид ал-Худрийдан бошқа (ровийлар) борми?» деди. У: «Менинг билан у зот орасида ундан бошқа (ҳеч ким) йўқ», деди ва: «Албатта, олтин олтинга, кумуш кумушга (Сулаймон: ёки ‹кумуш кумушга› деди), буғдой буғдойга, арпа арпага, хурмо хурмога, туз тузга тенг-баб (сотилади). Бас, ким бунинг устига зиёда қилса ёки зиёда олса, батаҳқиқ рибо қилди; олгувчи ҳам, бергувчи ҳам бунда баробардир», деди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ أَرَأَيْتَ هَذَا الَّذِي تَقُولُ أَشَيْئًا وَجَدْتَهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَوْ شَيْئًا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا وَجَدْتُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَلاَ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَكِنْ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَخْبَرَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا الرِّبَا فِي النَّسِيئَةِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abu Said al-Xudriy unga: «Sen aytayotgan bu narsani Alloh azza va jallaning Kitobidan topganmisan yoki uni Rasululloh ﷺdan eshitganmisan?» dedi. U: «Buni Alloh azza va jallaning Kitobidan topmadim, Rasululloh ﷺdan ham eshitmadim, lekin menga Usoma ibn Zayd Rasululloh ﷺning: ‹Ribo faqat nasiyada boʻladi›, deganlarini xabar berdi», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Абу Саид ал-Худрий унга: «Сен айтаётган бу нарсани Аллоҳ азза ва жалланинг Китобидан топганмисан ёки уни Расулуллоҳ ﷺдан эшитганмисан?» деди. У: «Буни Аллоҳ азза ва жалланинг Китобидан топмадим, Расулуллоҳ ﷺдан ҳам эшитмадим, лекин менга Усома ибн Зайд Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Рибо фақат насияда бўлади›, деганларини хабар берди», деди.