Abu Solih as-Sammon

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الَّذِي حَفِظْنَاهُ مِنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَمِائَةِ رَاكِبٍ أَمِيرُنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ نَرْصُدُ عِيرَ قُرَيْشٍ، فَأَقَمْنَا بِالسَّاحِلِ نِصْفَ شَهْرٍ فَأَصَابَنَا جُوعٌ شَدِيدٌ حَتَّى أَكَلْنَا الْخَبَطَ، فَسُمِّيَ ذَلِكَ الْجَيْشُ جَيْشَ الْخَبَطِ، فَأَلْقَى لَنَا الْبَحْرُ دَابَّةً يُقَالُ لَهَا الْعَنْبَرُ، فَأَكَلْنَا مِنْهُ نِصْفَ شَهْرٍ وَادَّهَنَّا مِنْ وَدَكِهِ حَتَّى ثَابَتْ إِلَيْنَا أَجْسَامُنَا، فَأَخَذَ أَبُو عُبَيْدَةَ ضِلَعًا مِنْ أَضْلاَعِهِ فَنَصَبَهُ فَعَمَدَ إِلَى أَطْوَلِ رَجُلٍ مَعَهُ ـ قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً ضِلَعًا مِنْ أَعْضَائِهِ فَنَصَبَهُ وَأَخَذَ رَجُلاً وَبَعِيرًا ـ فَمَرَّ تَحْتَهُ قَالَ جَابِرٌ وَكَانَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ نَحَرَ ثَلاَثَ جَزَائِرَ، ثُمَّ نَحَرَ ثَلاَثَ جَزَائِرَ، ثُمَّ نَحَرَ ثَلاَثَ جَزَائِرَ، ثُمَّ إِنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ نَهَاهُ‏.‏ وَكَانَ عَمْرٌو يَقُولُ أَخْبَرَنَا أَبُو صَالِحٍ أَنَّ قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ قَالَ لأَبِيهِ كُنْتُ فِي الْجَيْشِ فَجَاعُوا‏.‏ قَالَ انْحَرْ‏.‏ قَالَ نَحَرْتُ‏.‏ قَالَ ثُمَّ جَاعُوا قَالَ انْحَرْ‏.‏ قَالَ نَحَرْتُ‏.‏ قَالَ ثُمَّ جَاعُوا قَالَ انْحَرْ‏.‏ قَالَ نَحَرْتُ ثُمَّ جَاعُوا قَالَ انْحَرْ‏.‏ قَالَ نُهِيتُ‏.‏

(Jobir ibn Abdulloh aytdi:) Rasululloh ﷺ bizni — uch yuz otliq, amirimiz Abu Ubayda ibnul-Jarroh — Quraysh karvonini poylash uchun yubordilar. Biz sohilda yarim oy turdik, bizga qattiq ochlik yetdi, hatto xabat (daraxt yaprogʻini qoqib) yedik — shu sababli oʻsha qoʻshin ‹Xabat qoʻshini› deb ataldi. Dengiz bizga ‹anbar deb ataladigan bir hayvon (baliq) tashladi; biz undan yarim oy yedik va uning yogʻidan moylandik, to tanlarimiz oʻziga keldi (quvvat topdi). Abu Ubayda uning qovurgʻalaridan bittasini olib tikladi (tik qoʻ ydi), soʻng oʻ zi bilan boʻ lgan eng baland boʻ yli kishiga qarab (uni ulov ustiga mingashtirdi) — Sufyon bir safar: «Uning aʼzolaridan bir qovurgʻani tikladi, bir kishi va tuyani oldi» dedi — u (kishi tuya ustida) uning ostidan oʻtdi. Jobir aytdi: Qavmdan bir kishi uch tuya soʻ ydi, soʻng (yana) uch tuya soʻ ydi, soʻng (yana) uch tuya soʻ ydi; soʻng Abu Ubayda uni (bundan) qaytardi (chunki ozuqa kerak edi). Amr (ibn Dinor): Abu Solih bizga xabar berdi: Qays ibn Saʼd otasiga: «Men qoʻshinda edim, ular ochdi; (otam) ‹soʻy› dedi, men soʻ ydim; soʻng ular yana ochdi, ‹soʻy› dedi, men soʻ ydim; soʻng ular yana ochdi, ‹soʻy› dedi, men soʻ ydim; soʻng ular yana ochdi, ‹soʻy› dedi — (lekin) men qaytarildim (taqiqlandim)», dedi.(Жобир ибн Абдуллоҳ айтди:) Расулуллоҳ ﷺ бизни — уч юз отлиқ, амиримиз Абу Убайда ибнул-Жарроҳ — Қурайш карвонини пойлаш учун юбордилар. Биз соҳилда ярим ой турдик, бизга қаттиқ очлик етди, ҳатто хабат (дарахт япроғини қоқиб) едик — шу сабабли ўша қўшин ‹Хабат қўшини› деб аталди. Денгиз бизга ‹анбар деб аталадиган бир ҳайвон (балиқ) ташлади; биз ундан ярим ой едик ва унинг ёғидан мойландик, то танларимиз ўзига келди (қувват топди). Абу Убайда унинг қовурғаларидан биттасини олиб тиклади (тик қў йди), сўнг ў зи билан бў лган энг баланд бў йли кишига қараб (уни улов устига мингаштирди) — Суфён бир сафар: «Унинг аъзоларидан бир қовурғани тиклади, бир киши ва туяни олди» деди — у (киши туя устида) унинг остидан ўтди. Жобир айтди: Қавмдан бир киши уч туя сў йди, сўнг (яна) уч туя сў йди, сўнг (яна) уч туя сў йди; сўнг Абу Убайда уни (бундан) қайтарди (чунки озуқа керак эди). Амр (ибн Динор): Абу Солиҳ бизга хабар берди: Қайс ибн Саъд отасига: «Мен қўшинда эдим, улар очди; (отам) ‹сўй› деди, мен сў йдим; сўнг улар яна очди, ‹сўй› деди, мен сў йдим; сўнг улар яна очди, ‹сўй› деди, мен сў йдим; сўнг улар яна очди, ‹сўй› деди — (лекин) мен қайтарилдим (тақиқландим)», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَحَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ الْعَدَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ يُصَلِّي إِلَى شَىْءٍ يَسْتُرُهُ مِنَ النَّاسِ، فَأَرَادَ شَابٌّ مِنْ بَنِي أَبِي مُعَيْطٍ أَنْ يَجْتَازَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَدَفَعَ أَبُو سَعِيدٍ فِي صَدْرِهِ، فَنَظَرَ الشَّابُّ فَلَمْ يَجِدْ مَسَاغًا إِلاَّ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَعَادَ لِيَجْتَازَ فَدَفَعَهُ أَبُو سَعِيدٍ أَشَدَّ مِنَ الأُولَى، فَنَالَ مِنْ أَبِي سَعِيدٍ، ثُمَّ دَخَلَ عَلَى مَرْوَانَ فَشَكَا إِلَيْهِ مَا لَقِيَ مِنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَدَخَلَ أَبُو سَعِيدٍ خَلْفَهُ عَلَى مَرْوَانَ فَقَالَ مَا لَكَ وَلاِبْنِ أَخِيكَ يَا أَبَا سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ إِلَى شَىْءٍ يَسْتُرُهُ مِنَ النَّاسِ، فَأَرَادَ أَحَدٌ أَنْ يَجْتَازَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلْيَدْفَعْهُ، فَإِنْ أَبَى فَلْيُقَاتِلْهُ، فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ ‏"‏‏.‏

Abu Solih as-Sammon (Abu Said al-Xudriydan) rivoyat qiladi: Men Abu Said al-Xudriyni juma kuni sutra vazifasini oʻtaydigan narsa orqasida namoz oʻqiyotgan holda koʻrdim. Bani Abu Muaytdan bir yigit uning oldidan oʻtmoqchi boʻldi, lekin Abu Said uni koʻkragiga turtib qaytardi. Yigit (oʻtishga) boshqa yoʻl topmagach, yana oʻtmoqchi boʻldi, lekin Abu Said uni kuchliroq turtdi. Yigit Abu Saidni soʻkdi va Marvonning oldiga borib, Abu Saiddan shikoyat qildi; Abu Said ham yigit izidan Marvonning oldiga bordi. Marvon: «Ey Abu Said, sen bilan ukangning oʻgʻli orasida nima boʻldi?» — dedi. Abu Said unga: «Men Paygʻambar ﷺ ning shunday deganini eshitdim: ‹Biringiz sutra vazifasini oʻtaydigan narsa orqasida namoz oʻqiyotganida, biror kishi uning oldidan oʻtmoqchi boʻlsa, uni qaytarsin; agar (qaytishni) rad etsa, unga qarshi kuch ishlatsin — chunki u shaytondir›», — dedi.Абу Солиҳ ас-Саммон (Абу Саид ал-Худрийдан) ривоят қилади: Мен Абу Саид ал-Худрийни жума куни сутра вазифасини ўтайдиган нарса орқасида намоз ўқиётган ҳолда кўрдим. Бани Абу Муайтдан бир йигит унинг олдидан ўтмоқчи бўлди, лекин Абу Саид уни кўкрагига туртиб қайтарди. Йигит (ўтишга) бошқа йўл топмагач, яна ўтмоқчи бўлди, лекин Абу Саид уни кучлироқ туртди. Йигит Абу Саидни сўкди ва Марвоннинг олдига бориб, Абу Саиддан шикоят қилди; Абу Саид ҳам йигит изидан Марвоннинг олдига борди. Марвон: «Эй Абу Саид, сен билан укангнинг ўғли орасида нима бўлди?» — деди. Абу Саид унга: «Мен Пайғамбар ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: ‹Бирингиз сутра вазифасини ўтайдиган нарса орқасида намоз ўқиётганида, бирор киши унинг олдидан ўтмоқчи бўлса, уни қайтарсин; агар (қайтишни) рад эца, унга қарши куч ишлацин — чунки у шайтондир›», — деди.