Ammor ibn Yosir

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنِ ابْنِ الْحَوْتَكِيَّةِ، قَالَ أُتِيَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِطَعَامٍ فَدَعَا إِلَيْهِ رَجُلًا فَقَالَ إِنِّي صَائِمٌ ثُمَّ قَالَ وَأَيُّ الصِّيَامِ تَصُومُ لَوْلَا كَرَاهِيَةُ أَنْ أَزِيدَ أَوْ أَنْقُصَ لَحَدَّثْتُكُمْ بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَاءَهُ الْأَعْرَابِيُّ بِالْأَرْنَبِ وَلَكِنْ أَرْسِلُوا إِلَى عَمَّارٍ فَلَمَّا جَاءَ عَمَّارٌ قَالَ أَشَاهِدٌ أَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ جَاءَهُ الْأَعْرَابِيُّ بِالْأَرْنَبِ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ بِهَا دَمًا فَقَالَ كُلُوهَا قَالَ إِنِّي صَائِمٌ قَالَ وَأَيُّ الصِّيَامِ تَصُومُ قَالَ أَوَّلَ الشَّهْرِ وَآخِرَهُ قَالَ إِنْ كُنْتَ صَائِمًا فَصُمْ الثَّلَاثَ عَشْرَةَ وَالْأَرْبَعَ عَشْرَةَ وَالْخَمْسَ عَشْرَةَ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)ga taom keltirildi. U bir kishini taomga chaqirdi. Ammo u: «Men roʻzadorman», dedi. Umar: «Qanaqa roʻza tutyapsan? Agar oshirib yoki kamaytirib yuborishdan qoʻrqmaganimda, aʼrobiy Paygʻambar ﷺ ga quyon keltirgan kuni haqidagi hadisni sizlarga aytib berardim. Lekin Ammorni chaqiringlar», dedi. Ammor kelgach, Umar unga: «Sen aʼrobiy Rasululloh ﷺ ga quyon keltirgan kuni hozir boʻlganmiding?» dedi. Ammor: «Ha», dedi. (Aʼrobiy): «Men bu quyonda qon koʻrgan edim», degan edi, Paygʻambar ﷺ: «Uni yenglar», dedilar. (Aʼrobiy): «Men roʻzadorman», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Qanaqa roʻza tutasan?» dedilar. U: «Oyning avvali va oxirini», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Agar roʻza tutmoqchi boʻlsang, oyning oʻn uch, oʻn toʻrt va oʻn beshinchi kunlarini tut», dedilar.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)га таом келтирилди. У бир кишини таомга чақирди. Аммо у: «Мен рўзадорман», деди. Умар: «Қанақа рўза тутяпсан? Агар ошириб ёки камайтириб юборишдан қўрқмаганимда, аъробий Пайғамбар ﷺ га қуён келтирган куни ҳақидаги ҳадисни сизларга айтиб берардим. Лекин Амморни чақиринглар», деди. Аммор келгач, Умар унга: «Сен аъробий Расулуллоҳ ﷺ га қуён келтирган куни ҳозир бўлганмидинг?» деди. Аммор: «Ҳа», деди. (Аъробий): «Мен бу қуёнда қон кўрган эдим», деган эди, Пайғамбар ﷺ: «Уни енглар», дедилар. (Аъробий): «Мен рўзадорман», деди. Пайғамбар ﷺ: «Қанақа рўза тутасан?» дедилар. У: «Ойнинг аввали ва охирини», деди. Пайғамбар ﷺ: «Агар рўза тутмоқчи бўлсанг, ойнинг ўн уч, ўн тўрт ва ўн бешинчи кунларини тут», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ، عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ، قَالَ قُلْتُ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِقْصَارُ النَّاسِ الصَّلَاةَ الْيَوْمَ وَإِنَّمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمْ الَّذِينَ كَفَرُوا‏}‏ فَقَدْ ذَهَبَ ذَاكَ الْيَوْمَ فَقَالَ عَجِبْتُ مِمَّا عَجِبْتَ مِنْهُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ يُحَدِّثُ فَذَكَرَهُ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi unga: «Bugun odamlar namozni qisqartirmoqdalar, holbuki Alloh azza va jalla: {Kofir boʻlgan kimsalar sizlarni fitnaga solishlaridan qoʻrqsangiz}, degan edi, endi u kunlar oʻtib ketdi-ku», dedi. Shunda Umar: «Men ham sen taajjublangan narsaga taajjublangan edim. Buni Rasulullohga ﷺ aytgan edim, u zot: ‹Bu Alloh sizlarga ehson qilgan sadaqadir, uning sadaqasini qabul qilinglar›, dedilar», deb javob berdi.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши унга: «Бугун одамлар намозни қисқартирмоқдалар, ҳолбуки Аллоҳ азза ва жалла: {Кофир бўлган кимсалар сизларни фитнага солишларидан қўрқсангиз}, деган эди, энди у кунлар ўтиб кетди-ку», деди. Шунда Умар: «Мен ҳам сен таажжубланган нарсага таажжубланган эдим. Буни Расулуллоҳга ﷺ айтган эдим, у зот: ‹Бу Аллоҳ сизларга эҳсон қилган садақадир, унинг садақасини қабул қилинглар›, дедилар», деб жавоб берди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، قَالَ دَعَا عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكُمْ وَإِنِّي أُحِبُّ أَنْ تَصْدُقُونِي نَشَدْتُكُمْ اللَّهَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُؤْثِرُ قُرَيْشًا عَلَى سَائِرِ النَّاسِ وَيُؤْثِرُ بَنِي هَاشِمٍ عَلَى سَائِرِ قُرَيْشٍ فَسَكَتَ الْقَوْمُ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَوْ أَنَّ بِيَدِي مَفَاتِيحَ الْجَنَّةِ لَأَعْطَيْتُهَا بَنِي أُمَيَّةَ حَتَّى يَدْخُلُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ فَبَعَثَ إِلَى طَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَا أُحَدِّثُكُمَا عَنْهُ يَعْنِي عَمَّارًا أَقْبَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آخِذًا بِيَدِي نَتَمَشَّى فِي الْبَطْحَاءِ حَتَّى أَتَى عَلَى أَبِيهِ وَأُمِّهِ وَعَلَيْهِ يُعَذَّبُونَ فَقَالَ أَبُو عَمَّارٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ الدَّهْرَ هَكَذَا فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اصْبِرْ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِآلِ يَاسِرٍ وَقَدْ فَعَلْتُ‏.‏

Usmon (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning sahobalaridan bir qanchasini chaqirdi, ular orasida Ammor ibn Yosir ham bor edi. U: «Men sizlardan bir narsa soʻrayman va menga rost gapirishingizni istayman. Sizlarni Alloh haqi qasam ichishga chorlab soʻrayman: Rasululloh ﷺ Qurayshni boshqa barcha odamlardan afzal koʻrar va Bani Hoshimni boshqa barcha Qurayshdan afzal koʻrardilar deb bilasizmi?» dedi. Jamoat jim qoldi. Soʻng Usmon (roziyallohu anhu): «Agar jannatning kalitlari qoʻlimda boʻlsa edi, ularni Bani Umayyaga berardim, toki ularning oxirgisigacha (jannatga) kirmaguncha», dedi. Soʻng Talha va Zubayrga odam yuborib: «Sizlarga u haqda, yaʼni Ammor haqida aytib bermaymi? Men Rasululloh ﷺ bilan birga qoʻlimdan ushlagan holda Bathoʻda yurib borardik, u zot uning otasi va onasining oldiga keldilar, ular azoblanayotgan edi. Ammorning otasi: ‹Ey Rasululloh, hamisha shundaymi?› dedi. Nabiy ﷺ unga: ‹Sabr qil›, dedilar. Soʻng: ‹Ey Alloh, Yosir oilasini magʻfirat qilgin› dedilar, va (Alloh) buni ado etdi», dedilar.Усмон (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бир қанчасини чақирди, улар орасида Аммор ибн Ёсир ҳам бор эди. У: «Мен сизлардан бир нарса сўрайман ва менга рост гапиришингизни истайман. Сизларни Аллоҳ ҳақи қасам ичишга чорлаб сўрайман: Расулуллоҳ ﷺ Қурайшни бошқа барча одамлардан афзал кўрар ва Бани Ҳошимни бошқа барча Қурайшдан афзал кўрардилар деб биласизми?» деди. Жамоат жим қолди. Сўнг Усмон (розияллоҳу анҳу): «Агар жаннатнинг калитлари қўлимда бўлса эди, уларни Бани Умайяга берардим, токи уларнинг охиргисигача (жаннатга) кирмагунча», деди. Сўнг Талҳа ва Зубайрга одам юбориб: «Сизларга у ҳақда, яъни Аммор ҳақида айтиб бермайми? Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга қўлимдан ушлаган ҳолда Батҳўда юриб борардик, у зот унинг отаси ва онасининг олдига келдилар, улар азобланаётган эди. Амморнинг отаси: ‹Эй Расулуллоҳ, ҳамиша шундайми?› деди. Набий ﷺ унга: ‹Сабр қил›, дедилар. Сўнг: ‹Эй Аллоҳ, Ёсир оиласини мағфират қилгин› дедилар, ва (Аллоҳ) буни адо этди», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ عَمَّارٌ فَاسْتَأْذَنَ فَقَالَ ائْذَنُوا لَهُ مَرْحَبًا بِالطَّيِّبِ الْمُطَيَّبِ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺ huzurlarida oʻtirgan edim. Shunda Ammor kelib, kirishga izn soʻradi. U zot: ‹Unga izn beringlar. Pok va poklangan zotga marhabo!› dedilar».Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺ ҳузурларида ўтирган эдим. Шунда Аммор келиб, киришга изн сўради. У зот: ‹Унга изн беринглар. Пок ва покланган зотга марҳабо!› дедилар».

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُخَافِتُ بِصَوْتِهِ إِذَا قَرَأَ وَكَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَجْهَرُ بِقِرَاءَتِهِ وَكَانَ عَمَّارٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا قَرَأَ يَأْخُذُ مِنْ هَذِهِ السُّورَةِ وَهَذِهِ فَذُكِرَ ذَاكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِمَ تُخَافِتُ قَالَ إِنِّي لَأُسْمِعُ مَنْ أُنَاجِي وَقَالَ لِعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِمَ تَجْهَرُ بِقِرَاءَتِكَ قَالَ أُفْزِعُ الشَّيْطَانَ وَأُوقِظُ الْوَسْنَانَ وَقَالَ لِعَمَّارٍ وَلِمَ تَأْخُذُ مِنْ هَذِهِ السُّورَةِ وَهَذِهِ قَالَ أَتَسْمَعُنِي أَخْلِطُ بِهِ مَا لَيْسَ مِنْهُ قَالَ لَا قَالَ فَكُلُّهُ طَيِّبٌ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr (roziyallohu anhu) qiroat qilganida ovozini past qilar edi, Umar (roziyallohu anhu) esa qiroatini baland qilar edi. Ammor (roziyallohu anhu) qiroat qilganida esa mana bu suradan-u mana bu suradan olar edi. Bu haqda Nabiy ﷺga aytildi. Shunda u zot Abu Bakr (roziyallohu anhu)ga: «Nega ovozingni past qilasan?» dedilar. U: «Men munojot qilayotgan Zotimga eshittiraman», dedi. Umar (roziyallohu anhu)ga: «Nega qiroatingni baland qilasan?» dedilar. U: «Shaytonni qoʻrqitaman va uyquchini uygʻotaman», dedi. Ammorga: «Nega mana bu suradan-u mana bu suradan olasan?» dedilar. U: «Menga oʻzidan boʻlmagan narsani aralashtirayotganimni eshitdingizmi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar. U: «Unda hammasi yaxshi», dedi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) қироат қилганида овозини паст қилар эди, Умар (розияллоҳу анҳу) эса қироатини баланд қилар эди. Аммор (розияллоҳу анҳу) қироат қилганида эса мана бу сурадан-у мана бу сурадан олар эди. Бу ҳақда Набий ﷺга айтилди. Шунда у зот Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)га: «Нега овозингни паст қиласан?» дедилар. У: «Мен муножот қилаётган Зотимга эшиттираман», деди. Умар (розияллоҳу анҳу)га: «Нега қироатингни баланд қиласан?» дедилар. У: «Шайтонни қўрқитаман ва уйқучини уйғотаман», деди. Амморга: «Нега мана бу сурадан-у мана бу сурадан оласан?» дедилар. У: «Менга ўзидан бўлмаган нарсани аралаштираётганимни эшитдингизми?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар. У: «Унда ҳаммаси яхши», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ عَمَّارًا، اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الطَّيِّبُ الْمُطَيَّبُ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ammor Nabiy ﷺning huzurlariga kirishga izn soʻradi. Shunda u zot: «Pok, poklangan kishi», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аммор Набий ﷺнинг ҳузурларига киришга изн сўради. Шунда у зот: «Пок, покланган киши», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ جَاءَ عَمَّارٌ يَسْتَأْذِنُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ائْذَنُوا لَهُ مَرْحَبًا بِالطَّيِّبِ الْمُطَيَّبِ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ammor Nabiy ﷺning huzurlariga kirishga ruxsat soʻrab keldi. Shunda u zot: ‹Unga ruxsat beringlar. Xush kelibsan, ey pok, poklangan kishi!›, dedilar.»Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аммор Набий ﷺнинг ҳузурларига киришга рухсат сўраб келди. Шунда у зот: ‹Унга рухсат беринглар. Хуш келибсан, эй пок, покланган киши!›, дедилар.»

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَهُ عَمَّارٌ فَاسْتَأْذَنَ فَقَالَ ائْذَنُوا لَهُ مَرْحَبًا بِالطَّيِّبِ الْمُطَيَّبِ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ huzurlarida oʻtirgan edik. Shunda Ammor kelib, kirishga izn soʻradi. U zot: «Unga izn beringlar, poklangan pokiza kishiga marhabo», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ ҳузурларида ўтирган эдик. Шунда Аммор келиб, киришга изн сўради. У зот: «Унга изн беринглар, покланган покиза кишига марҳабо», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ عَمَّارًا، اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الطَّيِّبُ الْمُطَيَّبُ ائْذَنْ لَهُ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ammor (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺ ning huzurlariga kirishga izn soʻradi. Shunda u zot: «Pok, poklangan zot! Unga izn beringlar», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аммор (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺ нинг ҳузурларига киришга изн сўради. Шунда у зот: «Пок, покланган зот! Унга изн беринглар», дедилар.