Ammor ibn Yosir

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ أَبِي الطَّيِّبِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُجَالِدٍ، حَدَّثَنَا بَيَانُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ وَبَرَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ هَمَّامٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَمَّارًا، يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا مَعَهُ إِلاَّ خَمْسَةُ أَعْبُدٍ وَامْرَأَتَانِ وَأَبُو بَكْرٍ‏.‏

Men Rasululloh ﷺni koʻrdim, u zotning yonlarida beshta qul, ikki ayol va Abu Bakrdan boshqa hech kim yoʻq edi.Мен Расулуллоҳ ﷺни кўрдим, у зотнинг ёнларида бешта қул, икки аёл ва Абу Бакрдан бошқа ҳеч ким йўқ эди.

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حَمَّادٍ الآمُلِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُجَالِدٍ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ وَبَرَةَ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ قَالَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا مَعَهُ إِلاَّ خَمْسَةُ أَعْبُدٍ وَامْرَأَتَانِ، وَأَبُو بَكْرٍ‏.‏

Ammor ibn Yosir: «Men Rasululloh ﷺni koʻrdim, u zotning yonlarida beshta qul, ikki ayol va Abu Bakrdan boshqa hech kim yoʻq edi», dedi.Аммор ибн Ёсир: «Мен Расулуллоҳ ﷺни кўрдим, у зотнинг ёнларида бешта қул, икки аёл ва Абу Бакрдан бошқа ҳеч ким йўқ эди», деди.

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ شَهِدْتُ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ عَمَّارٌ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan yuqoridagidek rivoyat qilinadi.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан юқоридагидек ривоят қилинади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ عَمَّارٌ فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ الأَرْضَ، فَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ qoʻllari bilan yerni urdilar, soʻng (tayammum koʻrsatib) ularni yuz va qoʻllar orqasiga surdilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ қўллари билан ерни урдилар, сўнг (таяммум кўрсатиб) уларни юз ва қўллар орқасига сурдилар.

وَحَدَّثَنِي ابْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ عَمَّارٍ، مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ كَمْ أَتَى لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ مَاتَ فَقَالَ مَا كُنْتُ أَحْسِبُ مِثْلَكَ مِنْ قَوْمِهِ يَخْفَى عَلَيْهِ ذَاكَ - قَالَ - قُلْتُ إِنِّي قَدْ سَأَلْتُ النَّاسَ فَاخْتَلَفُوا عَلَىَّ فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَعْلَمَ قَوْلَكَ فِيهِ ‏.‏ قَالَ أَتَحْسُبُ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ أَمْسِكْ أَرْبَعِينَ بُعِثَ لَهَا خَمْسَ عَشْرَةَ بِمَكَّةَ يَأْمَنُ وَيَخَافُ وَعَشْرَ مِنْ مُهَاجَرِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ ‏.‏

Banu Hoshimning ozod qilingan quli Ammor (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Ibn Abbosdan: «Rasululloh ﷺ vafot etgan kuni necha yoshda edilar?» — deb soʻradim. Shunda u: «Men oʻz qavmidan boʻlgan sendek kishiga bu narsa maxfiy qoladi deb oʻylamagan edim», dedi. (Ammor) dedi: Men: «Men odamlardan soʻragan edim, ular menga (turlicha) ixtilof qilishdi, shuning uchun bu haqdagi sening soʻzingni bilishni xohladim», dedim. (Ibn Abbos): «Sen hisoblay olasanmi?» dedi. (Ammor) dedi: Men: «Ha», dedim. (Ibn Abbos): «(Buni) yodda tut: u (zot) qirq yoshda paygʻambar qilib yuborildilar, Makkada oʻn besh yil — gohida tinch, gohida qoʻrquvda — turdilar va Madinaga hijrat qilganlaridan keyin oʻn yil (turdilar)», dedi.Бану Ҳошимнинг озод қилинган қули Аммор (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Ибн Аббосдан: «Расулуллоҳ ﷺ вафот этган куни неча ёшда эдилар?» — деб сўрадим. Шунда у: «Мен ўз қавмидан бўлган сендек кишига бу нарса махфий қолади деб ўйламаган эдим», деди. (Аммор) деди: Мен: «Мен одамлардан сўраган эдим, улар менга (турлича) ихтилоф қилишди, шунинг учун бу ҳақдаги сенинг сўзингни билишни хоҳладим», дедим. (Ибн Аббос): «Сен ҳисоблай оласанми?» деди. (Аммор) деди: Мен: «Ҳа», дедим. (Ибн Аббос): «(Буни) ёдда тут: у (зот) қирқ ёшда пайғамбар қилиб юборилдилар, Маккада ўн беш йил — гоҳида тинч, гоҳида қўрқувда — турдилар ва Мадинага ҳижрат қилганларидан кейин ўн йил (турдилар)», деди.

وَحَدَّثَنِي نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُفَضَّلٍ - حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، حَدَّثَنَا عَمَّارٌ، مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oltmish besh yoshda vafot etdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ олтмиш беш ёшда вафот этдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ، عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلاَّسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَزْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنَ التَّابِعِينَ مِنْهُمُ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمُ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالآبَاطِ ‏.‏ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالآبَاطِ ‏.‏ قَالَ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلاَلَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ ‏.‏ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلاَءِ الثَّلاَثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلاَّسِ ‏.‏ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ unga yuz va ikki kaftni (masx qilib) tayammum qilishni buyurdilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Oisha va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Ammorning hadisi hasan sahih hadisdir. Bu (hadis) Ammordan turli yoʻllar bilan rivoyat qilingan. Bu Nabiy ﷺning sahobalaridan boʻlgan koʻpchilik ilm ahlining soʻzidir; ular orasida Ali, Ammor va Ibn Abbos bor. Tobiʼinlardan ham koʻpchilik shunday degan; ular orasida Shaʼbiy, Atoʼ va Makhul bor. Ular: «Tayammum yuz va ikki kaft uchun bir marta (yerga) urishdir», deyishgan. Ahmad va Ishoq ham shunday deydi. Baʼzi ilm ahli esa, ular orasida Ibn Umar, Jobir, Ibrohim va Hasan bor, ular: «Tayammum yuz uchun bir marta, ikki qoʻl uchun tirsaklargacha bir marta urishdir», deyishgan. Sufyon as-Savriy, Molik, Ibn Muborak va Shofiʼiy ham shunday deydi. Bu hadis tayammum haqida Ammordan turli yoʻllar bilan rivoyat qilinib, unda u: «Yuz va ikki kaft uchun», deganligi (kelgan). Yana Ammordan rivoyat qilinishicha, u: «Biz Nabiy ﷺ bilan birga yelka va qoʻltiqlargacha tayammum qildik», degan. Shu sababli baʼzi ilm ahli Ammorning Nabiy ﷺdan yuz va ikki kaft haqida rivoyat qilgan hadisini zaif sanashdi, undan yelka va qoʻltiqlar haqidagi hadis ham rivoyat qilinganligi uchun. Ishoq ibn Ibrohim ibn Maxlad al-Hanzaliy aytdi: Ammorning yuz va ikki kaftga tayammum qilish haqidagi hadisi hasan sahih hadisdir. Ammorning «Biz Nabiy ﷺ bilan yelka va qoʻltiqlargacha tayammum qildik» degan hadisi yuz va ikki kaft haqidagi hadisga zid emas; chunki Ammor Nabiy ﷺ ularga shuni buyurganini zikr qilmagan, balki u: «Biz shunday-shunday qildik», deganxolos. Soʻng u Nabiy ﷺdan soʻraganida, u zot unga yuz va ikki kaftni buyurdilar. Shunday qilib u Rasululloh ﷺ oʻzlariga oʻrgatgan yuz va ikki kaftga qaytdi. Bunga dalil — Ammor Nabiy ﷺdan keyin tayammum haqida fatvo berib, «Yuz va ikki kaft», deganidir. Bunda u Nabiy ﷺ oʻzlariga oʻrgatgan narsaga qaytganiga dalolat bor; u (Nabiy) unga yuz va ikki kaftga (tayammum qilishni) oʻrgatdilar. (Roviy) aytdi: Men Abu Zurʼa Ubaydulloh ibn Abdulkarimning: «Basrada men shu uch kishidan — Ali ibn al-Madiniy, Ibnush-Shozakuniy va Amr ibn Ali al-Fallosdan koʻra hofizroq kishini koʻrmadim», deganini eshitdim. Abu Zurʼa aytdi: Affon ibn Muslim Amr ibn Alidan bir hadis rivoyat qilgan.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унга юз ва икки кафтни (масх қилиб) таяммум қилишни буюрдилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Оиша ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Амморнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Бу (ҳадис) Аммордан турли йўллар билан ривоят қилинган. Бу Набий ﷺнинг саҳобаларидан бўлган кўпчилик илм аҳлининг сўзидир; улар орасида Али, Аммор ва Ибн Аббос бор. Тобиъинлардан ҳам кўпчилик шундай деган; улар орасида Шаъбий, Атў ва Макҳул бор. Улар: «Таяммум юз ва икки кафт учун бир марта (ерга) уришдир», дейишган. Аҳмад ва Ишоқ ҳам шундай дейди. Баъзи илм аҳли эса, улар орасида Ибн Умар, Жобир, Иброҳим ва Ҳасан бор, улар: «Таяммум юз учун бир марта, икки қўл учун тирсакларгача бир марта уришдир», дейишган. Суфён ас-Саврий, Молик, Ибн Муборак ва Шофиъий ҳам шундай дейди. Бу ҳадис таяммум ҳақида Аммордан турли йўллар билан ривоят қилиниб, унда у: «Юз ва икки кафт учун», деганлиги (келган). Яна Аммордан ривоят қилинишича, у: «Биз Набий ﷺ билан бирга елка ва қўлтиқларгача таяммум қилдик», деган. Шу сабабли баъзи илм аҳли Амморнинг Набий ﷺдан юз ва икки кафт ҳақида ривоят қилган ҳадисини заиф санашди, ундан елка ва қўлтиқлар ҳақидаги ҳадис ҳам ривоят қилинганлиги учун. Ишоқ ибн Иброҳим ибн Махлад ал-Ҳанзалий айтди: Амморнинг юз ва икки кафтга таяммум қилиш ҳақидаги ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Амморнинг «Биз Набий ﷺ билан елка ва қўлтиқларгача таяммум қилдик» деган ҳадиси юз ва икки кафт ҳақидаги ҳадисга зид эмас; чунки Аммор Набий ﷺ уларга шуни буюрганини зикр қилмаган, балки у: «Биз шундай-шундай қилдик», деганхолос. Сўнг у Набий ﷺдан сўраганида, у зот унга юз ва икки кафтни буюрдилар. Шундай қилиб у Расулуллоҳ ﷺ ўзларига ўргатган юз ва икки кафтга қайтди. Бунга далил — Аммор Набий ﷺдан кейин таяммум ҳақида фатво бериб, «Юз ва икки кафт», деганидир. Бунда у Набий ﷺ ўзларига ўргатган нарсага қайтганига далолат бор; у (Набий) унга юз ва икки кафтга (таяммум қилишни) ўргатдилар. (Ровий) айтди: Мен Абу Зуръа Убайдуллоҳ ибн Абдулкаримнинг: «Басрада мен шу уч кишидан — Али ибн ал-Мадиний, Ибнуш-Шозакуний ва Амр ибн Али ал-Фаллосдан кўра ҳофизроқ кишини кўрмадим», деганини эшитдим. Абу Зуръа айтди: Аффон ибн Муслим Амр ибн Алидан бир ҳадис ривоят қилган.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ خِلاَسِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أُنْزِلَتِ الْمَائِدَةُ مِنَ السَّمَاءِ خُبْزًا وَلَحْمًا وَأُمِرُوا أَنْ لاَ يَخُونُوا وَلاَ يَدَّخِرُوا لِغَدٍ فَخَانُوا وَادَّخَرُوا وَرَفَعُوا لِغَدٍ فَمُسِخُوا قِرَدَةً وَخَنَازِيرَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏.‏ قَدْ رَوَاهُ أَبُو عَاصِمٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلاَسٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ مَوْقُوفًا وَلاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ الْحَسَنِ بْنِ قَزَعَةَ ‏.‏ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ الْحَسَنِ بْنِ قَزَعَةَ وَلاَ نَعْلَمُ لِلْحَدِيثِ الْمَرْفُوعِ أَصْلاً ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moida (dasturxon) osmondan non va goʻsht boʻlib tushdi. Ularga xiyonat qilmaslik va ertaga (qoldirib) saqlamaslik buyurilgan edi. Biroq ular xiyonat qildilar, saqlab qoʻydilar va ertaga olib qoʻydilar. Shu sababli ular maymun va choʻchqalarga aylantirildilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Buni Abu Osim va boshqa bir nechta (roviy) Said ibn Abu Arubadan, u Qatodadan, u Xilosdan, u Ammor ibn Yosirdan mavquf (sahobada toʻxtagan) tarzda rivoyat qilganlar. Biz uni marfuʼ (Paygʻambarga koʻtarilgan) holda faqat Hasan ibn Qazaʼaning hadisidan bilamiz. Bu (mavquf rivoyat) Hasan ibn Qazaʼaning hadisidan koʻra sahihroqdir va biz marfuʼ hadisning aslini bilmaymiz.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Моида (дастурхон) осмондан нон ва гўшт бўлиб тушди. Уларга хиёнат қилмаслик ва эртага (қолдириб) сақламаслик буюрилган эди. Бироқ улар хиёнат қилдилар, сақлаб қўйдилар ва эртага олиб қўйдилар. Шу сабабли улар маймун ва чўчқаларга айлантирилдилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Буни Абу Осим ва бошқа бир нечта (ровий) Саид ибн Абу Арубадан, у Қатодадан, у Хилосдан, у Аммор ибн Ёсирдан мавқуф (саҳобада тўхтаган) тарзда ривоят қилганлар. Биз уни марфуъ (Пайғамбарга кўтарилган) ҳолда фақат Ҳасан ибн Қазаъанинг ҳадисидан биламиз. Бу (мавқуф ривоят) Ҳасан ибн Қазаъанинг ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир ва биз марфуъ ҳадиснинг аслини билмаймиз.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زِيَادٍ الأَسَدِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ، يَقُولُ هِيَ زَوْجَتُهُ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ ‏.‏ يَعْنِي عَائِشَةَ رضى الله عنها ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيِّ ‏.‏

Abdulloh ibn Ziyod al-Asadiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Ammor ibn Yosirning: ‹U dunyoda ham, oxiratda ham u zotning xotinidir›, deganini eshitdim. Yaʼni Oisha (roziyallohu anho)ni nazarda tutdi», dedi. Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Alidan ham (rivoyat bor).Абдуллоҳ ибн Зиёд ал-Асадий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У: «Мен Аммор ибн Ёсирнинг: ‹У дунёда ҳам, охиратда ҳам у зотнинг хотинидир›, деганини эшитдим. Яъни Оиша (розияллоҳу анҳо)ни назарда тутди», деди. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Алидан ҳам (ривоят бор).

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ عَمَّارٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لِلْجُنُبِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَأْكُلَ أَوْ يَشْرَبَ أَوْ يَنَامَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ammor (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ junub kishiga, agar yemoq yoki ichmoq yoxud uxlamoqni istasa, namoz uchun qiladigan tahorati kabi tahorat qilishiga ruxsat berdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Аммор (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жунуб кишига, агар емоқ ёки ичмоқ ёхуд ухламоқни истаса, намоз учун қиладиган таҳорати каби таҳорат қилишига рухсат бердилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ مُوسَى عَنْ أَبِيهِ، - وَقَالَ دَاوُدُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ مِنَ الْفِطْرَةِ الْمَضْمَضَةَ وَالاِسْتِنْشَاقَ ‏"‏ ‏.‏ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَزَادَ ‏"‏ وَالْخِتَانَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَالاِنْتِضَاحَ ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرِ ‏"‏ انْتِقَاصَ الْمَاءِ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي الاِسْتِنْجَاءَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرُوِيَ نَحْوُهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَالَ خَمْسٌ كُلُّهَا فِي الرَّأْسِ وَذَكَرَ فِيهَا الْفَرْقَ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرُوِيَ نَحْوُ حَدِيثِ حَمَّادٍ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ وَمُجَاهِدٍ وَعَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ قَوْلُهُمْ وَلَمْ يَذْكُرُوا إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَعَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ نَحْوُهُ وَذَكَرَ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَالْخِتَانَ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ogʻizni chayish va (burunga) suv tortish fitratdandir», — dedilar. Soʻng (roviy Oisha rivoyatiga) oʻxshash (hadis) zikr qildi, ammo «soqolni qoʻyish»ni eslamadi va «xatna (sunnat qilish)» hamda «(avratga) suv sepish»ni qoʻshib aytdi; «suv bilan istinjo qilish»ni esa eslamadi. Abu Dovud aytdi: Bunga oʻxshash (rivoyat) Ibn Abbosdan ham keltirilgan; u beshtani aytib, hammasini boshga (oid) deb sanagan, ulardan biri — sochni (oʻrtadan) ajratish; soqolni qoʻyishni eslamagan. Abu Dovud aytdi: Hammodning hadisiga oʻxshash (soʻzlar) Talq ibn Habib, Mujohid va Bakr ibn Abdulloh al-Muzaniydan ularning oʻz soʻzlari sifatida (Paygʻambar ﷺ ga nisbat berilmay) rivoyat qilingan; ular ham soqolni qoʻyishni eslamaganlar. Muhammad ibn Abdulloh ibn Abu Maryamning Abu Salamadan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺ dan (qilgan) rivoyatida esa «soqolni qoʻyish» (soʻzi) bor. Ibrohim an-Naxaʼiydan ham shunga oʻxshash (rivoyat) kelgan; u «soqolni qoʻyish» va «xatna»ni eslagan.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Оғизни чайиш ва (бурунга) сув тортиш фитратдандир», — дедилар. Сўнг (ровий Оиша ривоятига) ўхшаш (ҳадис) зикр қилди, аммо «соқолни қўйиш»ни эсламади ва «хатна (суннат қилиш)» ҳамда «(авратга) сув сепиш»ни қўшиб айтди; «сув билан истинжо қилиш»ни эса эсламади. Абу Довуд айтди: Бунга ўхшаш (ривоят) Ибн Аббосдан ҳам келтирилган; у бештани айтиб, ҳаммасини бошга (оид) деб санаган, улардан бири — сочни (ўртадан) ажратиш; соқолни қўйишни эсламаган. Абу Довуд айтди: Ҳаммоднинг ҳадисига ўхшаш (сўзлар) Талқ ибн Ҳабиб, Мужоҳид ва Бакр ибн Абдуллоҳ ал-Музанийдан уларнинг ўз сўзлари сифатида (Пайғамбар ﷺ га нисбат берилмай) ривоят қилинган; улар ҳам соқолни қўйишни эсламаганлар. Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абу Марямнинг Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺ дан (қилган) ривоятида эса «соқолни қўйиш» (сўзи) бор. Иброҳим ан-Нахаъийдан ҳам шунга ўхшаш (ривоят) келган; у «соқолни қўйиш» ва «хатна»ни эслаган.

حَدَّثَنَا مُوسَى، - يَعْنِي ابْنَ إِسْمَاعِيلَ - حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لِلْجُنُبِ إِذَا أَكَلَ أَوْ شَرِبَ أَوْ نَامَ أَنْ يَتَوَضَّأَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ بَيْنَ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ رَجُلٌ وَقَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الْجُنُبُ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَأْكُلَ تَوَضَّأَ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ junub kishiga — ovqatlanmoqchi, ichmoqchi yoki uxlamoqchi boʻlsa — tahorat olishiga ruxsat berdilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadisda Yahyo ibn Yaʼmur bilan Ammor ibn Yosir orasida (yana) bir kishi (roviy) bor. Ali ibn Abu Tolib, Ibn Umar va Abdulloh ibn Amr: «Junub kishi ovqatlanmoqchi boʻlsa, tahorat olsin», — deyishgan.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ жунуб кишига — овқатланмоқчи, ичмоқчи ёки ухламоқчи бўлса — таҳорат олишига рухсат бердилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадисда Яҳё ибн Яъмур билан Аммор ибн Ёсир орасида (яна) бир киши (ровий) бор. Али ибн Абу Толиб, Ибн Умар ва Абдуллоҳ ибн Амр: «Жунуб киши овқатланмоқчи бўлса, таҳорат олсин», — дейишган.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّهُمْ تَمَسَّحُوا وَهُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالصَّعِيدِ لِصَلاَةِ الْفَجْرِ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ الصَّعِيدَ ثُمَّ مَسَحُوا وُجُوهَهُمْ مَسْحَةً وَاحِدَةً ثُمَّ عَادُوا فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ الصَّعِيدَ مَرَّةً أُخْرَى فَمَسَحُوا بِأَيْدِيهِمْ كُلِّهَا إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالآبَاطِ مِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْ ‏.‏

Ahmad ibn Solih bizga aytib berdi: Abdulloh ibn Vahb bizga aytib berdi: Yunus menga xabar berdi: U Ibn Shihobdan, u Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utbadan, u esa Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan — u kishi aytib berishlaricha — ular Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlib, bomdod namozi uchun pok tuproq bilan tayammum qildilar. Ular kaftlari bilan tuproqqa urib, soʻng yuzlarini bir marta mash qildilar. Soʻng yana qaytib, kaftlari bilan tuproqqa yana bir marta urdilar va qoʻllarini kaftlarining ichki tomonidan to yelkalariga va qoʻltiqlariga qadar — butunlay mash qildilar.Аҳмад ибн Солиҳ бизга айтиб берди: Абдуллоҳ ибн Ваҳб бизга айтиб берди: Юнус менга хабар берди: У Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Утбадан, у эса Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан — у киши айтиб беришларича — улар Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлиб, бомдод намози учун пок тупроқ билан таяммум қилдилар. Улар кафтлари билан тупроққа уриб, сўнг юзларини бир марта маш қилдилар. Сўнг яна қайтиб, кафтлари билан тупроққа яна бир марта урдилар ва қўлларини кафтларининг ички томонидан то елкаларига ва қўлтиқларига қадар — бутунлай маш қилдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ، - فِي آخَرِينَ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، أَخْبَرَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَرَّسَ بِأُولاَتِ الْجَيْشِ وَمَعَهُ عَائِشَةُ فَانْقَطَعَ عِقْدٌ لَهَا مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ فَحَبَسَ النَّاسَ ابْتِغَاءُ عِقْدِهَا ذَلِكَ حَتَّى أَضَاءَ الْفَجْرُ وَلَيْسَ مَعَ النَّاسِ مَاءٌ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ حَبَسْتِ النَّاسَ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم رُخْصَةَ التَّطَهُّرِ بِالصَّعِيدِ الطَّيِّبِ فَقَامَ الْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَضَرَبُوا بِأَيْدِيهِمْ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ رَفَعُوا أَيْدِيَهُمْ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنَ التُّرَابِ شَيْئًا فَمَسَحُوا بِهَا وُجُوهَهُمْ وَأَيْدِيَهُمْ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَمِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْ إِلَى الآبَاطِ ‏.‏ زَادَ ابْنُ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فِي حَدِيثِهِ وَلاَ يَعْتَبِرُ بِهَذَا النَّاسُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ ابْنُ إِسْحَاقَ قَالَ فِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَذَكَرَ ضَرْبَتَيْنِ كَمَا ذَكَرَ يُونُسُ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ ضَرْبَتَيْنِ وَقَالَ مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو أُوَيْسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَشَكَّ فِيهِ ابْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ مَرَّةً عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمَرَّةً قَالَ عَنْ أَبِيهِ وَمَرَّةً قَالَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ اضْطَرَبَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِيهِ وَفِي سَمَاعِهِ مِنَ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمْ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الضَّرْبَتَيْنِ إِلاَّ مَنْ سَمَّيْتُ ‏.‏

Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Xalaf va Muhammad ibn Yahyo an-Naysoburiy — boshqalar qatorida — aytib berishdi: Yaʼqub bizga aytib berdi: Otam bizga xabar berdi: U Solihdan, u Ibn Shihobdan (rivoyat qildi): Ubaydulloh ibn Abdulloh menga aytib berdi: U Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, u Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan (rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ Ulotul-Jaysh degan joyda tunadilar, u zot bilan birga Oisha (roziyallohu anho) ham bor edi. (Oishaning) Zafor aqiqidan boʻlgan marjoni uzilib (tushib ketdi). U marjonni qidirib topish uchun u zot odamlarni to subh yorishguncha toʻxtatib qoʻydilar, holbuki odamlar yonida suv yoʻq edi. Shunda Abu Bakr (roziyallohu anhu) unga gʻazablanib: «Odamlarni toʻxtatib qoʻyding, holbuki ular yonida suv yoʻq!» dedi. Shunda Alloh taolo oʻz Rasuli ﷺga pok tuproq bilan tozalanish ruxsatini nozil qildi. Soʻng musulmonlar Rasululloh ﷺ bilan birga turib, qoʻllari bilan yerga urdilar, soʻng qoʻllarini koʻtarib oldilar, ammo tuproqdan hech narsa olmadilar. Soʻng u bilan yuzlarini va qoʻllarini to yelkalariga qadar, kaftlarining ichki tomonidan esa qoʻltiqlariga qadar mash qildilar. Ibn Yahyo oʻz hadisida (shuni) qoʻshdi: Ibn Shihob oʻz hadisida dedi: «Odamlar bunga amal qilmaydilar». Abu Dovud aytdi: Buni Ibn Ishoq ham shunday rivoyat qilgan, unda Ibn Abbosdan deb, Yunus zikr qilgani kabi ikki urishni zikr qilgan. Buni Maʼmar ham az-Zuhriydan ikki urish bilan rivoyat qilgan. Molik esa az-Zuhriydan, u Ubaydulloh ibn Abdullohdan, u otasidan, u Ammordan (deb rivoyat qildi). Abu Uvays ham az-Zuhriydan shunday dedi. Ibn Uyayna unda shubha qildi: bir marta «Ubaydullohdan, u otasidan» dedi, bir marta «Ubaydullohdan, u Ibn Abbosdan» dedi, bir marta «otasidan» dedi, bir marta «Ibn Abbosdan» dedi — Ibn Uyayna unda va uni az-Zuhriydan eshitganida chalkashib ketdi. Bu hadisda ikki urishni men nomini aytganlardan boshqa hech kim zikr qilmagan.Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Абу Халаф ва Муҳаммад ибн Яҳё ан-Найсобурий — бошқалар қаторида — айтиб беришди: Яъқуб бизга айтиб берди: Отам бизга хабар берди: У Солиҳдан, у Ибн Шиҳобдан (ривоят қилди): Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ менга айтиб берди: У Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, у Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан (ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ Улотул-Жайш деган жойда тунадилар, у зот билан бирга Оиша (розияллоҳу анҳо) ҳам бор эди. (Оишанинг) Зафор ақиқидан бўлган маржони узилиб (тушиб кетди). У маржонни қидириб топиш учун у зот одамларни то субҳ ёришгунча тўхтатиб қўйдилар, ҳолбуки одамлар ёнида сув йўқ эди. Шунда Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) унга ғазабланиб: «Одамларни тўхтатиб қўйдинг, ҳолбуки улар ёнида сув йўқ!» деди. Шунда Аллоҳ таоло ўз Расули ﷺга пок тупроқ билан тозаланиш рухсатини нозил қилди. Сўнг мусулмонлар Расулуллоҳ ﷺ билан бирга туриб, қўллари билан ерга урдилар, сўнг қўлларини кўтариб олдилар, аммо тупроқдан ҳеч нарса олмадилар. Сўнг у билан юзларини ва қўлларини то елкаларига қадар, кафтларининг ички томонидан эса қўлтиқларига қадар маш қилдилар. Ибн Яҳё ўз ҳадисида (шуни) қўшди: Ибн Шиҳоб ўз ҳадисида деди: «Одамлар бунга амал қилмайдилар». Абу Довуд айтди: Буни Ибн Ишоқ ҳам шундай ривоят қилган, унда Ибн Аббосдан деб, Юнус зикр қилгани каби икки уришни зикр қилган. Буни Маъмар ҳам аз-Зуҳрийдан икки уриш билан ривоят қилган. Молик эса аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан, у отасидан, у Аммордан (деб ривоят қилди). Абу Увайс ҳам аз-Зуҳрийдан шундай деди. Ибн Уяйна унда шубҳа қилди: бир марта «Убайдуллоҳдан, у отасидан» деди, бир марта «Убайдуллоҳдан, у Ибн Аббосдан» деди, бир марта «отасидан» деди, бир марта «Ибн Аббосдан» деди — Ибн Уяйна унда ва уни аз-Зуҳрийдан эшитганида чалкашиб кетди. Бу ҳадисда икки уришни мен номини айтганлардан бошқа ҳеч ким зикр қилмаган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَزْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ التَّيَمُّمِ فَأَمَرَنِي ضَرْبَةً وَاحِدَةً لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ ‏.‏

Muhammad ibn al-Minhol bizga aytib berdi: Yazid ibn Zurayʼ bizga aytib berdi: U Saiddan, u Qatodadan, u Azradan, u Said ibn Abdurrahmon ibn Abzodan, u otasidan, u Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan (rivoyat qildi). (Ammor) dedi: Men Nabiy ﷺdan tayammum haqida soʻradim. Shunda u zot menga yuz va ikki kaft uchun bir marta urishga buyurdilar.Муҳаммад ибн ал-Минҳол бизга айтиб берди: Язид ибн Зурайъ бизга айтиб берди: У Саиддан, у Қатодадан, у Азрадан, у Саид ибн Абдурраҳмон ибн Абзодан, у отасидан, у Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан (ривоят қилди). (Аммор) деди: Мен Набий ﷺдан таяммум ҳақида сўрадим. Шунда у зот менга юз ва икки кафт учун бир марта уришга буюрдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ صِلَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ عَمَّارٍ فِي الْيَوْمِ الَّذِي يُشَكُّ فِيهِ فَأُتِيَ بِشَاةٍ فَتَنَحَّى بَعْضُ الْقَوْمِ فَقَالَ عَمَّارٌ مَنْ صَامَ هَذَا الْيَوْمَ فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Sila (rahimahulloh) aytadi: Biz shubhali kunda Ammor (roziyallohu anhu)ning huzurida edik. (Pishirilgan) qoʻy goʻshti keltirildi. Baʼzi odamlar (uni yeyishdan) chetga surildilar. Shunda Ammor (roziyallohu anhu): «Kim bu kuni roʻza tutsa, Abul Qosim ﷺga osiy boʻlibdi», dedi.Сила (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Биз шубҳали кунда Аммор (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурида эдик. (Пиширилган) қўй гўшти келтирилди. Баъзи одамлар (уни ейишдан) четга сурилдилар. Шунда Аммор (розияллоҳу анҳу): «Ким бу куни рўза тутса, Абул Қосим ﷺга осий бўлибди», деди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بَكْرٍ، - يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ - عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَنَمَةَ الْمُزَنِيِّ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَنْصَرِفُ وَمَا كُتِبَ لَهُ إِلاَّ عُشْرُ صَلاَتِهِ تُسْعُهَا ثُمُنُهَا سُبُعُهَا سُدُسُهَا خُمُسُهَا رُبُعُهَا ثُلُثُهَا نِصْفُهَا ‏"‏ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Kishi (namozdan) qaytib ketadi-yu, unga namozining oʻndan biri, toʻqqizdan biri, sakkizdan biri, yettidan biri, oltidan biri, beshdan biri, toʻrtdan biri, uchdan biri yoki yarmidan boshqasi yozilmagan boʻladi».Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Киши (намоздан) қайтиб кетади-ю, унга намозининг ўндан бири, тўққиздан бири, саккиздан бири, еттидан бири, олтидан бири, бешдан бири, тўртдан бири, учдан бири ёки ярмидан бошқаси ёзилмаган бўлади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الْعَلاَءُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي رَاشِدٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِإِقْصَارِ الْخُطَبِ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bizni xutbalarni qisqa qilishga buyurdilar».Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бизни хутбаларни қисқа қилишга буюрдилар».

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى أَهْلِي لَيْلاً وَقَدْ تَشَقَّقَتْ يَدَاىَ فَخَلَّقُونِي بِزَعْفَرَانٍ فَغَدَوْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَىَّ وَلَمْ يُرَحِّبْ بِي فَقَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَاغْسِلْ هَذَا عَنْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبْتُ فَغَسَلْتُهُ ثُمَّ جِئْتُ وَقَدْ بَقِيَ عَلَىَّ مِنْهُ رَدْعٌ فَسَلَّمْتُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَىَّ وَلَمْ يُرَحِّبْ بِي وَقَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَاغْسِلْ هَذَا عَنْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبْتُ فَغَسَلْتُهُ ثُمَّ جِئْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَىَّ وَرَحَّبَ بِي وَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الْمَلاَئِكَةَ لاَ تَحْضُرُ جَنَازَةَ الْكَافِرِ بِخَيْرٍ وَلاَ الْمُتَضَمِّخَ بِالزَّعْفَرَانِ وَلاَ الْجُنُبَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَرَخَّصَ لِلْجُنُبِ إِذَا نَامَ أَوْ أَكَلَ أَوْ شَرِبَ أَنْ يَتَوَضَّأَ ‏.‏

Muso ibn Ismoil bizga aytib berdi, Hammod bizga aytib berdi, Ato al-Xurosoniy bizga xabar berdi, u Yahyo ibn Yaʼmardan, u Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi. U aytdi: Men (safardan) tunda oilam oldiga keldim, qoʻllarim yorilib ketgan edi, ular meni zaʼfaron bilan xaluq (atir) surtib qoʻyishdi. Ertalab Nabiy ﷺ huzurlariga bordim va u zotga salom berdim, ammo u zot menga (salomimni) qaytarmadilar va meni xush koʻrmadilar. Soʻng: «Bor, buni oʻzingdan yuvib tashla», dedilar. Men borib, uni yuvib tashladim, soʻng keldim, lekin menda undan biroz iz qolgan edi. Salom berdim, ammo u zot menga qaytarmadilar va meni xush koʻrmadilar va: «Bor, buni oʻzingdan yuvib tashla», dedilar. Men borib, uni yuvib tashladim, soʻng keldim va u zotga salom berdim. U zot menga (salomimni) qaytardilar va meni xush koʻrdilar va: «Albatta, farishtalar na kofirning jasadi yoniga yaxshilik bilan, na zaʼfaron surtingan kishiga, na junub kishiga hozir boʻladilar», dedilar. (Roviy aytdi:) U zot junub kishi uxlamoqchi, yemoqchi yoki ichmoqchi boʻlsa, tahorat qilishiga ruxsat berdilar.Мусо ибн Исмоил бизга айтиб берди, Ҳаммод бизга айтиб берди, Ато ал-Хуросоний бизга хабар берди, у Яҳё ибн Яъмардан, у Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади. У айтди: Мен (сафардан) тунда оилам олдига келдим, қўлларим ёрилиб кетган эди, улар мени заъфарон билан халуқ (атир) суртиб қўйишди. Эрталаб Набий ﷺ ҳузурларига бордим ва у зотга салом бердим, аммо у зот менга (саломимни) қайтармадилар ва мени хуш кўрмадилар. Сўнг: «Бор, буни ўзингдан ювиб ташла», дедилар. Мен бориб, уни ювиб ташладим, сўнг келдим, лекин менда ундан бироз из қолган эди. Салом бердим, аммо у зот менга қайтармадилар ва мени хуш кўрмадилар ва: «Бор, буни ўзингдан ювиб ташла», дедилар. Мен бориб, уни ювиб ташладим, сўнг келдим ва у зотга салом бердим. У зот менга (саломимни) қайтардилар ва мени хуш кўрдилар ва: «Албатта, фаришталар на кофирнинг жасади ёнига яхшилик билан, на заъфарон суртинган кишига, на жунуб кишига ҳозир бўладилар», дедилар. (Ровий айтди:) У зот жунуб киши ухламоқчи, емоқчи ёки ичмоқчи бўлса, таҳорат қилишига рухсат бердилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ ثَلاَثَةٌ لاَ تَقْرَبُهُمُ الْمَلاَئِكَةُ جِيفَةُ الْكَافِرِ وَالْمُتَضَمِّخُ بِالْخَلُوقِ وَالْجُنُبُ إِلاَّ أَنْ يَتَوَضَّأَ ‏"‏ ‏.‏

Horun ibn Abdulloh bizga aytib berdi, Abdulaziz ibn Abdulloh al-Uvaysiy bizga aytib berdi, Sulaymon ibn Bilol bizga aytib berdi, u Savr ibn Zayddan, u Hasan ibn Abil Hasandan, u Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Uch (toifa) kishiga farishtalar yaqinlashmaydi: kofirning oʻligi, xaluq surtingan kishi va junub kishi — tahorat qilmaguncha», dedilar.Ҳорун ибн Абдуллоҳ бизга айтиб берди, Абдулазиз ибн Абдуллоҳ ал-Увайсий бизга айтиб берди, Сулаймон ибн Билол бизга айтиб берди, у Савр ибн Зайддан, у Ҳасан ибн Абил Ҳасандан, у Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч (тоифа) кишига фаришталар яқинлашмайди: кофирнинг ўлиги, халуқ суртинган киши ва жунуб киши — таҳорат қилмагунча», дедилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى أَهْلِي وَقَدْ تَشَقَّقَتْ يَدَاىَ فَخَلَّقُونِي بِزَعْفَرَانٍ فَغَدَوْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَىَّ وَقَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَاغْسِلْ هَذَا عَنْكَ ‏"‏ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Men oilam oldiga keldim, qoʻllarim yorilib ketgan edi. Ular meni zaʼfaron bilan boʻyab qoʻyishdi. Soʻng ertalab Nabiy ﷺ huzurlariga borib, salom berdim. (U zot) menga (salomimni) qaytarmadilar va: «Borib, buni oʻzingdan yuvib tashla», dedilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Мен оилам олдига келдим, қўлларим ёрилиб кетган эди. Улар мени заъфарон билан бўяб қўйишди. Сўнг эрталаб Набий ﷺ ҳузурларига бориб, салом бердим. (У зот) менга (саломимни) қайтармадилар ва: «Бориб, буни ўзингдан ювиб ташла», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنِ الرُّكَيْنِ بْنِ الرَّبِيعِ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ حَنْظَلَةَ، عَنْ عَمَّارٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ كَانَ لَهُ وَجْهَانِ فِي الدُّنْيَا كَانَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِسَانَانِ مِنْ نَارٍ ‏"‏ ‏.‏

Ammor (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bu dunyoda ikkiyuzlamachi boʻlsa, Qiyomat kunida unga oʻtdan ikkita til boʻladi», dedilar.Аммор (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бу дунёда иккиюзламачи бўлса, Қиёмат кунида унга ўтдан иккита тил бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ نَاجِيَةَ بْنِ خُفَافٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ أَجْنَبْتُ وَأَنَا فِي الإِبِلِ، فَلَمْ أَجِدْ مَاءً فَتَمَعَّكْتُ فِي التُّرَابِ تَمَعُّكَ الدَّابَّةِ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا كَانَ يَجْزِيكَ مِنْ ذَلِكَ التَّيَمُّمُ ‏"‏ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men tuyalar orasida junub boʻlib qoldim, ammo suv topmadim. Shunda hayvon agʻanaganidek tuproqqa agʻanadim, soʻng Rasululloh ﷺning oldilariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: «Senga bu narsadan tayammum kifoya qilardi», dedilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен туялар орасида жунуб бўлиб қолдим, аммо сув топмадим. Шунда ҳайвон ағанаганидек тупроққа ағанадим, сўнг Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: «Сенга бу нарсадан таяммум кифоя қиларди», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَمَّارٍ، قَالَ عَرَّسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأُولاَتِ الْجَيْشِ وَمَعَهُ عَائِشَةُ زَوْجَتُهُ فَانْقَطَعَ عِقْدُهَا مِنْ جَزْعِ ظِفَارِ فَحُبِسَ النَّاسُ ابْتِغَاءَ عِقْدِهَا ذَلِكَ حَتَّى أَضَاءَ الْفَجْرُ وَلَيْسَ مَعَ النَّاسِ مَاءٌ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ حَبَسْتِ النَّاسَ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ رُخْصَةَ التَّيَمُّمِ بِالصَّعِيدِ قَالَ فَقَامَ الْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَضَرَبُوا بِأَيْدِيهِمُ الأَرْضَ ثُمَّ رَفَعُوا أَيْدِيَهُمْ وَلَمْ يَنْفُضُوا مِنَ التُّرَابِ شَيْئًا فَمَسَحُوا بِهَا وُجُوهَهُمْ وَأَيْدِيَهُمْ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَمِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْ إِلَى الآبَاطِ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ulotul-Jaysh degan joyda tunda dam olish uchun toʻxtadilar. Zavjalari Oisha u zot bilan birga edi, uning Zifor munchoqlaridan boʻlgan marjoni uzilib tushdi. Odamlar u marjonni izlab tong yorishguncha toʻxtab qolishdi, holbuki odamlarning yonida suv yoʻq edi. Abu Bakr unga gʻazablanib: «Sen odamlarni toʻxtatib qoʻding, holbuki ularning yonida suv yoʻq», dedi. Shunda Alloh azza va jalla pok tuproq bilan tayammum qilish ruxsatini nozil qildi. Ammor aytdi: Musulmonlar Rasululloh ﷺ bilan turishdi va qoʻllarini yerga urishdi, soʻng qoʻllarini koʻtarishdi va tuproqdan hech narsani qoqmadilar, keyin ular bilan yuzlarini va qoʻllarini elkalarigacha, qoʻllarining ichki tomonidan qoʻltiqlarigacha masli qilishdi.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Улотул-Жайш деган жойда тунда дам олиш учун тўхтадилар. Завжалари Оиша у зот билан бирга эди, унинг Зифор мунчоқларидан бўлган маржони узилиб тушди. Одамлар у маржонни излаб тонг ёришгунча тўхтаб қолишди, ҳолбуки одамларнинг ёнида сув йўқ эди. Абу Бакр унга ғазабланиб: «Сен одамларни тўхтатиб қўдинг, ҳолбуки уларнинг ёнида сув йўқ», деди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла пок тупроқ билан таяммум қилиш рухсатини нозил қилди. Аммор айтди: Мусулмонлар Расулуллоҳ ﷺ билан туришди ва қўлларини ерга уришди, сўнг қўлларини кўтаришди ва тупроқдан ҳеч нарсани қоқмадилар, кейин улар билан юзларини ва қўлларини элкаларигача, қўлларининг ички томонидан қўлтиқларигача масли қилишди.

أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، قَالَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالتُّرَابِ فَمَسَحْنَا بِوُجُوهِنَا وَأَيْدِينَا إِلَى الْمَنَاكِبِ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan tuproq bilan tayammum qildik va yuzlarimiz hamda qoʻllarimizni elkalarimizgacha masli qildik.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан тупроқ билан таяммум қилдик ва юзларимиз ҳамда қўлларимизни элкаларимизгача масли қилдик.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا وَهْبٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَرِيرٍ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّهُ سَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُصَلِّي فَرَدَّ عَلَيْهِ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ namoz oʻqiyotganlarida u zotga salom berdi, u zot esa unga alik oldilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиётганларида у зотга салом берди, у зот эса унга алик олдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ عَمَّارٍ، قَالَ حَضَرَتْ جَنَازَةُ صَبِيٍّ وَامْرَأَةٍ فَقُدِّمَ الصَّبِيُّ مِمَّا يَلِي الْقَوْمَ وَوُضِعَتِ الْمَرْأَةُ وَرَاءَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِمَا وَفِي الْقَوْمِ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَأَبُو قَتَادَةَ وَأَبُو هُرَيْرَةَ فَسَأَلْتُهُمْ عَنْ ذَلِكَ فَقَالُوا السُّنَّةُ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir bola va bir ayolning janozasi keltirildi. Bola jamoatga yaqin joyga qoʻyildi, ayol esa uning ortiga qoʻyildi va ularga janoza namozi oʻqildi. Jamoat orasida Abu Said al-Xudriy, Ibn Abbos, Abu Qatoda va Abu Hurayra bor edilar. Men ulardan bu haqda soʻradim, ular: «Bu sunnatdir», dedilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир бола ва бир аёлнинг жанозаси келтирилди. Бола жамоатга яқин жойга қўйилди, аёл эса унинг ортига қўйилди ва уларга жаноза намози ўқилди. Жамоат орасида Абу Саид ал-Худрий, Ибн Аббос, Абу Қатода ва Абу Ҳурайра бор эдилар. Мен улардан бу ҳақда сўрадим, улар: «Бу суннатдир», дедилар.

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ مِنَ الْفِطْرَةِ الْمَضْمَضَةُ وَالاِسْتِنْشَاقُ وَالسِّوَاكُ وَقَصُّ الشَّارِبِ وَتَقْلِيمُ الأَظْفَارِ وَنَتْفُ الإِبِطِ وَالاِسْتِحْدَادُ وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ وَالاِنْتِضَاحُ وَالاِخْتِتَانُ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، مِثْلَهُ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Fitratdan: ogʻizni chayish, burunga suv tortish, misvok qilish, moʻylovni qirqish, tirnoqlarni olish, qoʻltiq tuklarini yulish, avrat sochlarini olish, barmoq boʻgʻimlarini yuvish, suv sepib tozalanish va xatna qilishdir», dedilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фитратдан: оғизни чайиш, бурунга сув тортиш, мисвок қилиш, мўйловни қирқиш, тирноқларни олиш, қўлтиқ тукларини юлиш, аврат сочларини олиш, бармоқ бўғимларини ювиш, сув сепиб тозаланиш ва хатна қилишдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ أَبِي أُمَيَّةَ، عَنْ حَسَّانِ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ حَسَّانِ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni soqollarini (barmoqlari bilan) tarayotganlarini koʻrdim.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни соқолларини (бармоқлари билан) тараётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّهُ قَالَ سَقَطَ عِقْدُ عَائِشَةَ فَتَخَلَّفَتْ لاِلْتِمَاسِهِ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ إِلَى عَائِشَةَ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهَا فِي حَبْسِهَا النَّاسَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الرُّخْصَةَ فِي التَّيَمُّمِ ‏.‏ قَالَ فَمَسَحْنَا يَوْمَئِذٍ إِلَى الْمَنَاكِبِ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَ مَا عَلِمْتُ إِنَّكِ لَمُبَارَكَةٌ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Oishaning marjoni tushib qoldi, u uni qidirish uchun ortda qoldi. Abu Bakr Oishaning oldiga kelib, odamlarni ushlab turgani uchun unga gʻazablandi. Shunda Alloh azza va jalla tayammum toʻgʻrisidagi ruxsatni nozil qildi. U aytdi: «Biz oʻsha kuni yelkalargacha masih tortdik». Soʻng Abu Bakr Oishaning oldiga kelib: «Sen muborak ekaningni bilmagan ekanman», dedi.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Оишанинг маржони тушиб қолди, у уни қидириш учун ортда қолди. Абу Бакр Оишанинг олдига келиб, одамларни ушлаб тургани учун унга ғазабланди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла таяммум тўғрисидаги рухсатни нозил қилди. У айтди: «Биз ўша куни елкаларгача масиҳ тортдик». Сўнг Абу Бакр Оишанинг олдига келиб: «Сен муборак эканингни билмаган эканман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَى الْمَنَاكِبِ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga yelkalargacha tayammum qildik.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга елкаларгача таяммум қилдик.

حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ الْمِصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَنْبَأَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، حِينَ تَيَمَّمُوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَمَرَ الْمُسْلِمِينَ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ التُّرَابَ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنَ التُّرَابِ شَيْئًا فَمَسَحُوا بِوُجُوهِهِمْ مَسْحَةً وَاحِدَةً ثُمَّ عَادُوا فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ الصَّعِيدَ مَرَّةً أُخْرَى فَمَسَحُوا بِأَيْدِيهِمْ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ular Rasululloh ﷺ bilan birga tayammum qilganlarida, u zot musulmonlarga buyurdilar, ular kaftlarini tuproqqa urdilar, ammo tuproqdan hech narsa olmadilar va yuzlariga bir marta masih tortdilar. Soʻng yana kaftlarini tuproqqa urib, qoʻllariga masih tortdilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Улар Расулуллоҳ ﷺ билан бирга таяммум қилганларида, у зот мусулмонларга буюрдилар, улар кафтларини тупроққа урдилар, аммо тупроқдан ҳеч нарса олмадилар ва юзларига бир марта масиҳ тортдилар. Сўнг яна кафтларини тупроққа уриб, қўлларига масиҳ тортдилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ يَسَارِهِ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ خَدِّهِ ‏"‏ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ‏.‏ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻng tomoniga ham, chap tomoniga ham yuzlarining oqi koʻrinib turadigan darajada burilib: «Assalomu alaykum va rahmatulloh, assalomu alaykum va rahmatulloh», deb salom berar edilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўнг томонига ҳам, чап томонига ҳам юзларининг оқи кўриниб турадиган даражада бурилиб: «Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ, ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ», деб салом берар эдилар.

- وعن أبى اليقظان عمار بن ياسر رضي الله عنهما قال‏:‏ سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول‏:‏ ‏"‏إن طول صلاة الرجل، وقصر خطبته، مئنة من فقهه، فأطيلوا الصلاة، وأقصروا الخطبة‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏)‏‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u bizga xutba qildi, qisqa hamda taʼsirli qildi. U (minbardan) tushganida, biz: «Ey Abul-Yaqzon! Taʼsirli va qisqa qilding, qaniydi sen biroz choʻzganingda», dedik. Shunda u: «Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyotganlarini eshitdim: ‹Kishining namozi uzun, xutbasi qisqa boʻlishi uning fiqhidan (din anglashidan) bir alomatdir. Bas, namozni uzun qilinglar, xutbani qisqa qilinglar, albatta, bayonda (notiqlikda) sehr bordir›», dedi.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у бизга хутба қилди, қисқа ҳамда таъсирли қилди. У (минбардан) тушганида, биз: «Эй Абул-Яқзон! Таъсирли ва қисқа қилдинг, қанийди сен бироз чўзганингда», дедик. Шунда у: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деётганларини эшитдим: ‹Кишининг намози узун, хутбаси қисқа бўлиши унинг фиқҳидан (дин англашидан) бир аломатдир. Бас, намозни узун қилинглар, хутбани қисқа қилинглар, албатта, баёнда (нотиқликда) сеҳр бордир›», деди.

- وعن أبي اليقظان عمار بن ياسر، رضي الله عنهما قال‏:‏ ‏"‏من صام اليوم الذي يشك فيه فقد عصي أبا القاسم، صلى الله عليه وسلم‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه أبو داود والترمذي وقال‏:‏ حديث حسن صحيح‏)‏‏)‏‏.‏

Silla (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ammorning huzurida edik. Unga qovurilgan qoʻy goʻshti keltirildi. U: «Yenglar», dedi. Shunda odamlardan biri chetga surilib: «Men roʻzadorman», dedi. Ammor esa: «Kim shubhali kunda roʻza tutsa, Abul-Qosim ﷺ ga osiylik qilibdi», dedi.Силла (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Амморнинг ҳузурида эдик. Унга қовурилган қўй гўшти келтирилди. У: «Енглар», деди. Шунда одамлардан бири четга сурилиб: «Мен рўзадорман», деди. Аммор эса: «Ким шубҳали кунда рўза тутса, Абул-Қосим ﷺ га осийлик қилибди», деди.

وَعَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ: قَدِمْتُ عَلَى أَهْلِي مِنْ سَفَرٍ وَقَدْ تَشَقَّقَتْ يَدَايَ فَخَلَّقُونِي بِزَعْفَرَانٍ فَغَدَوْتُ عَلَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ وَقَالَ: «اذْهَبْ فَاغْسِلْ هَذَا عَنْكَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Men oilam oldiga keldim, qoʻllarim yorilib ketgan edi. Ular meni zaʼfaron bilan boʻyab qoʻyishdi. Soʻng ertalab Nabiy ﷺ huzurlariga borib, salom berdim. (U zot) menga (salomimni) qaytarmadilar va: «Borib, buni oʻzingdan yuvib tashla», dedilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Мен оилам олдига келдим, қўлларим ёрилиб кетган эди. Улар мени заъфарон билан бўяб қўйишди. Сўнг эрталаб Набий ﷺ ҳузурларига бориб, салом бердим. (У зот) менга (саломимни) қайтармадилар ва: «Бориб, буни ўзингдан ювиб ташла», дедилар.

وَعَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «ثَلَاثٌ لَا تَقْرَبُهُمُ الْمَلَائِكَةُ جِيفَةُ الْكَافِرِ وَالْمُتَضَمِّخُ بِالْخَلُوقِ وَالْجُنُبُ إِلَّا أَن يتَوَضَّأ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moida (dasturxon) osmondan non va goʻsht boʻlib tushdi. Ularga xiyonat qilmaslik va ertaga (qoldirib) saqlamaslik buyurilgan edi. Biroq ular xiyonat qildilar, saqlab qoʻydilar va ertaga olib qoʻydilar. Shu sababli ular maymun va choʻchqalarga aylantirildilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Buni Abu Osim va boshqa bir nechta (roviy) Said ibn Abu Arubadan, u Qatodadan, u Xilosdan, u Ammor ibn Yosirdan mavquf (sahobada toʻxtagan) tarzda rivoyat qilganlar. Biz uni marfuʼ (Paygʻambarga koʻtarilgan) holda faqat Hasan ibn Qazaʼaning hadisidan bilamiz. Bu (mavquf rivoyat) Hasan ibn Qazaʼaning hadisidan koʻra sahihroqdir va biz marfuʼ hadisning aslini bilmaymiz.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Моида (дастурхон) осмондан нон ва гўшт бўлиб тушди. Уларга хиёнат қилмаслик ва эртага (қолдириб) сақламаслик буюрилган эди. Бироқ улар хиёнат қилдилар, сақлаб қўйдилар ва эртага олиб қўйдилар. Шу сабабли улар маймун ва чўчқаларга айлантирилдилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Буни Абу Осим ва бошқа бир нечта (ровий) Саид ибн Абу Арубадан, у Қатодадан, у Хилосдан, у Аммор ибн Ёсирдан мавқуф (саҳобада тўхтаган) тарзда ривоят қилганлар. Биз уни марфуъ (Пайғамбарга кўтарилган) ҳолда фақат Ҳасан ибн Қазаъанинг ҳадисидан биламиз. Бу (мавқуф ривоят) Ҳасан ибн Қазаъанинг ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир ва биз марфуъ ҳадиснинг аслини билмаймиз.

وَعَن عمار قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ: إِنِّي أَجْنَبْتُ فَلَمْ أُصِبِ الْمَاءَ فَقَالَ عمار بن يَاسر لعمر بن الْخطاب أَمَا تَذْكُرُ أَنَّا كُنَّا فِي سَفَرٍ أَنَا وَأَنْتَ فَأَمَّا أَنْتَ فَلَمْ تُصَلِّ وَأَمَّا أَنَا فتمعكت فَصليت فَذكرت للنَّبِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا فَضَرَبَ النَّبِيُّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسلم بكفيه الأَرْض وَنفخ فيهمَا ثمَّ مسح بهما وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَلِمُسْلِمٍ نَحْوُهُ وَفِيهِ قَالَ: إِنَّمَا يَكْفِيكَ أَنْ تَضْرِبَ بِيَدَيْكَ الْأَرْضَ ثمَّ تنفخ ثمَّ تمسح بهما وَجهك وكفيك

Abdurrahmon ibn Abzo (Ammordan) rivoyat qiladi: Bir kishi Umar ibn al-Xattobning oldiga kelib: «Men junub boʻldim, lekin suv yoʻq edi», — dedi. Ammor ibn Yosir Umarga: «Esingdami, biz ikkovimiz safarda (junub boʻlgan) edik; sen namoz oʻqimading, men esa yerda agʻanab namoz oʻqidim. Buni Paygʻambar ﷺ ga aytganimda, u zot: ‹Senga mana shunday qilish kifoya qilar edi›, — dedilar. Soʻng Paygʻambar ﷺ qoʻllari bilan yerni yengil urdilar, tuproqni puflab tashlab, qoʻllari bilan yuz va qoʻllariga masʼh tortdilar», — dedi.Абдурраҳмон ибн Абзо (Аммордан) ривоят қилади: Бир киши Умар ибн ал-Хаттобнинг олдига келиб: «Мен жунуб бўлдим, лекин сув йўқ эди», — деди. Аммор ибн Ёсир Умарга: «Эсингдами, биз икковимиз сафарда (жунуб бўлган) эдик; сен намоз ўқимадинг, мен эса ерда ағанаб намоз ўқидим. Буни Пайғамбар ﷺ га айтганимда, у зот: ‹Сенга мана шундай қилиш кифоя қилар эди›, — дедилар. Сўнг Пайғамбар ﷺ қўллари билан ерни енгил урдилар, тупроқни пуфлаб ташлаб, қўллари билан юз ва қўлларига масъҳ тортдилар», — деди.

وَعَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ: أَنَّهُ أَمَّ النَّاسَ بِالْمَدَائِنِ وَقَامَ عَلَى دُكَّانٍ يُصَلِّي وَالنَّاسُ أَسْفَلَ مِنْهُ فَتَقَدَّمَ حُذَيْفَةُ فَأَخَذَ عَلَى يَدَيْهِ فَاتَّبَعَهُ عَمَّارٌ حَتَّى أَنْزَلَهُ حُذَيْفَةُ فَلَمَّا فَرَغَ عَمَّارٌ مِنْ صَلَاتِهِ قَالَ لَهُ حُذَيْفَةُ: أَلَمْ تَسْمَعْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِذَا أَمَّ الرَّجُلُ الْقَوْمَ فَلَا يَقُمْ فِي مَقَامٍ أَرْفَعَ مِنْ مَقَامِهِمْ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ؟» فَقَالَ عَمَّارٌ: لِذَلِكَ اتَّبَعْتُكَ حِينَ أَخَذْتَ عَلَى يَدي. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Adiy ibn Sobit al-Ansoriy (rahimahulloh) aytadi: Bir kishi menga shunday rivoyat qildi: U Madoyinda Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu) bilan birga edi. Namozga iqomat aytildi. Ammor oldinga oʻtib, dukkon (supacha) ustiga chiqib namoz oʻqiy boshladi, odamlar esa undan pastroqda turishardi. Shunda Huzayfa (roziyallohu anhu) oldinga oʻtib, uning qoʻllaridan ushladi, Ammor esa Huzayfa uni (pastga) tushirgunicha unga ergashdi. Ammor namozini tugatgach, Huzayfa unga: «Rasululloh ﷺning: ‹Kishi qavmga imomlik qilsa, ularning turgan joyidan balandroq joyda turmasin› yoki shunga oʻxshash (soʻzlarni) aytganlarini eshitmaganmiding?» dedi. Ammor: «Shuning uchun ham sen qoʻllarimdan ushlaganingda senga ergashdim», dedi.Адий ибн Собит ал-Ансорий (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Бир киши менга шундай ривоят қилди: У Мадойинда Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу) билан бирга эди. Намозга иқомат айтилди. Аммор олдинга ўтиб, дуккон (супача) устига чиқиб намоз ўқий бошлади, одамлар эса ундан пастроқда туришарди. Шунда Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу) олдинга ўтиб, унинг қўлларидан ушлади, Аммор эса Ҳузайфа уни (пастга) туширгунича унга эргашди. Аммор намозини тугатгач, Ҳузайфа унга: «Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Киши қавмга имомлик қилса, уларнинг турган жойидан баландроқ жойда турмасин› ёки шунга ўхшаш (сўзларни) айтганларини эшитмаганмидинг?» деди. Аммор: «Шунинг учун ҳам сен қўлларимдан ушлаганингда сенга эргашдим», деди.

وَعَنْ عَمَّارٍ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِنَّ طُولَ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَقِصَرَ خُطْبَتِهِ مَئِنَّةٌ مِنْ فِقْهِهِ فَأَطِيلُوا الصَّلَاة واقصروا الْخطْبَة وَإِن من الْبَيَان سحرًا» . رَوَاهُ مُسلم

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u bizga xutba qildi, qisqa hamda taʼsirli qildi. U (minbardan) tushganida, biz: «Ey Abul-Yaqzon! Taʼsirli va qisqa qilding, qaniydi sen biroz choʻzganingda», dedik. Shunda u: «Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyotganlarini eshitdim: ‹Kishining namozi uzun, xutbasi qisqa boʻlishi uning fiqhidan (din anglashidan) bir alomatdir. Bas, namozni uzun qilinglar, xutbani qisqa qilinglar, albatta, bayonda (notiqlikda) sehr bordir›», dedi.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у бизга хутба қилди, қисқа ҳамда таъсирли қилди. У (минбардан) тушганида, биз: «Эй Абул-Яқзон! Таъсирли ва қисқа қилдинг, қанийди сен бироз чўзганингда», дедик. Шунда у: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деётганларини эшитдим: ‹Кишининг намози узун, хутбаси қисқа бўлиши унинг фиқҳидан (дин англашидан) бир аломатдир. Бас, намозни узун қилинглар, хутбани қисқа қилинглар, албатта, баёнда (нотиқликда) сеҳр бордир›», деди.