Ammor ibn Yosir

عَن عوفِ بْنِ مَالِكٍ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَتَاهُ الْفَيْءُ قَسَمَهُ فِي يَوْمِهِ فَأَعْطَى الْآهِلَ حَظَّيْنِ وَأَعْطَى الْأَعْزَبَ حَظًّا فَدُعِيتُ فَأَعْطَانِي حَظَّيْنِ وَكَانَ لِي أَهْلٌ ثُمَّ دُعِيَ بَعْدِي عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ فَأُعْطِيَ حَظًّا وَاحِدًا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Avf ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga fayʼ (oʻlja) kelganida, uni oʻsha kuniyoq taqsimlar edilar: uylangan kishiga ikki ulush, boʻydoqqa esa bir ulush berar edilar. Ibnul-Musaffo (rivoyatida) shuni ziyoda qildi: Bizni chaqirishdi va men Ammordan oldin chaqirilar edim. Meni chaqirishdi va u zot menga ikki ulush berdilar, chunki menda oila bor edi. Soʻng mendan keyin Ammor ibn Yosir chaqirildi va unga bir ulush berildi.Авф ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга файъ (ўлжа) келганида, уни ўша куниёқ тақсимлар эдилар: уйланган кишига икки улуш, бўйдоққа эса бир улуш берар эдилар. Ибнул-Мусаффо (ривоятида) шуни зиёда қилди: Бизни чақиришди ва мен Аммордан олдин чақирилар эдим. Мени чақиришди ва у зот менга икки улуш бердилар, чунки менда оила бор эди. Сўнг мендан кейин Аммор ибн Ёсир чақирилди ва унга бир улуш берилди.

وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَمَّارٍ حِينَ يَحْفِرُ الْخَنْدَقَ فَجَعَلَ يَمْسَحُ رَأسه وَيَقُول: «بؤس بن سميَّة تقتلك الفئة الباغية» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mendan koʻra yaxshiroq boʻlgan kishi menga xabar berdiki, Rasululloh ﷺ Ammorga — u xandaq qaziyotgan va boshini siypalab turgan paytda: «Ey Sumayya oʻgʻlining shoʻrlik holi! Seni bir tajovuzkor (zolim) toʻda oʻldiradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мендан кўра яхшироқ бўлган киши менга хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ Амморга — у хандақ қазиётган ва бошини сийпалаб турган пайтда: «Эй Сумайя ўғлининг шўрлик ҳоли! Сени бир тажовузкор (золим) тўда ўлдиради», дедилар.

عَن الْبَراء قَالَ: أَوَّلُ مَنْ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ فَجَعَلَا يُقْرِآنِنَا الْقُرْآنَ ثُمَّ جَاءَ عَمَّارٌ وَبِلَالٌ وَسَعْدٌ ثُمَّ جَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا رَأَيْتُ أَهْلَ الْمَدِينَةِ فَرِحُوا بِشَيْءٍ فَرَحَهُمْ بِهِ حَتَّى رَأَيْتُ الْوَلَائِدَ وَالصِّبْيَانَ يَقُولُونَ: هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ جَاءَ فَمَا جَاءَ حَتَّى قرأتُ: [سبِّح اسْم ربِّك الْأَعْلَى] فِي سُوَرٍ مِثْلِهَا مِنَ الْمُفَصَّلِ. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Baro (roziyallohu anhumo) aytdi:) Paygʻambar ﷺning ashobidan bizning oldimizga birinchi boʻ lib kelgan (kishi) Musʼab ibn Umayr va Ibn Ummi Maktum (edi); ular bizga Qurʼon oʻqita boshladilar. Soʻng Ammor, Bilol va Saʼd keldi; soʻng Umar ibnul-Xattob yigirma (kishi) ichida keldi; soʻng Paygʻambar ﷺ keldilar. Men Madina ahlining — u zot (kelishi) bilan xursand boʻ lganidek — biror narsadan xursand boʻ lganini koʻ rmadim, hatto men joriyalar (qizlar) va bolalarning: «Mana Rasululloh keldilar!» deb aytayotganlarini koʻ rdim. U zot kelmasidan (oldin)oq men ‹Sabbih isma robbikal-aʼlo (Eng oliy Robbingning ismini pokla)› (Aʼlo surasi, 1) (surasini) va uning misli (boshqa) suralarni oʻqib olgan edim.(Баро (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг ашобидан бизнинг олдимизга биринчи бў либ келган (киши) Мусъаб ибн Умайр ва Ибн Умми Мактум (эди); улар бизга Қуръон ўқита бошладилар. Сўнг Аммор, Билол ва Саъд келди; сўнг Умар ибнул-Хаттоб йигирма (киши) ичида келди; сўнг Пайғамбар ﷺ келдилар. Мен Мадина аҳлининг — у зот (келиши) билан хурсанд бў лганидек — бирор нарсадан хурсанд бў лганини кў рмадим, ҳатто мен жориялар (қизлар) ва болаларнинг: «Мана Расулуллоҳ келдилар!» деб айтаётганларини кў рдим. У зот келмасидан (олдин)оқ мен ‹Саббиҳ исма роббикал-аъло (Энг олий Роббингнинг исмини покла)› (Аъло сураси, 1) (сурасини) ва унинг мисли (бошқа) сураларни ўқиб олган эдим.

وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " عَشْرَ مِنَ الْفِطْرَةِ: قَصُّ الشَّارِبِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَالسِّوَاكُ وَاسْتِنْشَاقُ الْمَاءِ وَقَصُّ الْأَظْفَارِ وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ وَنَتْفُ الْإِبِطِ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَانْتِقَاصُ الْمَاءِ) يَعْنِي الِاسْتِنْجَاءَ - قَالَ الرَّاوِي: ونسيت الْعَاشِرَة إِلَّا أَن تكون الْمَضْمَضَة. رَوَاهُ مُسلم وَفِي رِوَايَةٍ «الْخِتَانُ» بَدَلَ «إِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ» لَمْ أَجِدْ هَذِهِ الرِّوَايَةَ فِي «الصَّحِيحَيْنِ» وَلَا فِي كِتَابِ الْحُمَيْدِيِّ وَلَكِنْ ذَكَرَهَا صَاحِبُ «الْجَامِعِ» وَكَذَا الْخطابِيّ فِي «معالم السّنَن» : عَن أبي دَاوُد بِرِوَايَة عمار بن يَاسر

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻntasi fitratdandir: moʻylovni qisqartirish, soqolni qoʻyib yuborish, misvok, burunga suv tortish, tirnoqlarni olish, barmoq boʻgʻimlarini (bujmaklarini) yuvish, qoʻltiq tukini yulish, uyat joy tukini qirqish va suv bilan tozalanish (istinjo)», dedilar. Zakariyo dedi: Musʼab dedi: «Va men oʻninchisini unutdim — magar u ogʻiz chayish boʻlmasa (yaʼni ehtimol oʻninchisi mazmaza edi)». Qutayba ziyoda qildi: Vakiʼ dedi: «‹Suvni kamaytirish (intiqosul-mo)› — istinjoni (nazarda tutadi)».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўнтаси фитратдандир: мўйловни қисқартириш, соқолни қўйиб юбориш, мисвок, бурунга сув тортиш, тирноқларни олиш, бармоқ бўғимларини (бужмакларини) ювиш, қўлтиқ тукини юлиш, уят жой тукини қирқиш ва сув билан тозаланиш (истинжо)», дедилар. Закариё деди: Мусъаб деди: «Ва мен ўнинчисини унутдим — магар у оғиз чайиш бўлмаса (яъни эҳтимол ўнинчиси мазмаза эди)». Қутайба зиёда қилди: Вакиъ деди: «‹Сувни камайтириш (интиқосул-мо)› — истинжони (назарда тутади)».

وَعَن عمار بن يَاسر: أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّهُمْ تَمَسَّحُوا وَهُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّعِيدِ لِصَلَاةِ الْفَجْرِ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ الصَّعِيدَ ثُمَّ مَسَحُوا وُجُوههم مَسْحَةً وَاحِدَةً ثُمَّ عَادُوا فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ الصَّعِيدَ مَرَّةً أُخْرَى فَمَسَحُوا بِأَيْدِيهِمْ كُلِّهَا إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ مِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Ahmad ibn Solih bizga aytib berdi: Abdulloh ibn Vahb bizga aytib berdi: Yunus menga xabar berdi: U Ibn Shihobdan, u Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utbadan, u esa Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan — u kishi aytib berishlaricha — ular Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlib, bomdod namozi uchun pok tuproq bilan tayammum qildilar. Ular kaftlari bilan tuproqqa urib, soʻng yuzlarini bir marta mash qildilar. Soʻng yana qaytib, kaftlari bilan tuproqqa yana bir marta urdilar va qoʻllarini kaftlarining ichki tomonidan to yelkalariga va qoʻltiqlariga qadar — butunlay mash qildilar.Аҳмад ибн Солиҳ бизга айтиб берди: Абдуллоҳ ибн Ваҳб бизга айтиб берди: Юнус менга хабар берди: У Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Утбадан, у эса Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан — у киши айтиб беришларича — улар Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлиб, бомдод намози учун пок тупроқ билан таяммум қилдилар. Улар кафтлари билан тупроққа уриб, сўнг юзларини бир марта маш қилдилар. Сўнг яна қайтиб, кафтлари билан тупроққа яна бир марта урдилар ва қўлларини кафтларининг ички томонидан то елкаларига ва қўлтиқларига қадар — бутунлай маш қилдилар.

وَرَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻng tomoniga: «Assalomu alaykum va rohmatulloh», deb salom berardilar, hatto oʻng yonoqlarining oqligi koʻrinardi; chap tomoniga ham: «Assalomu alaykum va rohmatulloh», deb salom berardilar, hatto chap yonoqlarining oqligi koʻrinardi. Abu Dovud, Termiziy va Nasoiy rivoyat qilgan, lekin Termiziy ‹yonogʻining oqligi koʻrinardi› deganini zikr qilmagan. Ibn Moja buni Ammor ibn Yosirdan rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўнг томонига: «Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳ», деб салом берардилар, ҳатто ўнг ёноқларининг оқлиги кўринарди; чап томонига ҳам: «Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳ», деб салом берардилар, ҳатто чап ёноқларининг оқлиги кўринарди. Абу Довуд, Термизий ва Насоий ривоят қилган, лекин Термизий ‹ёноғининг оқлиги кўринарди› деганини зикр қилмаган. Ибн Можа буни Аммор ибн Ёсирдан ривоят қилган.

وَعَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: صَلَّى بِنَا عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ صَلَاةً فَأَوْجَزَ فِيهَا فَقَالَ لَهُ بَعْضُ الْقَوْمِ: لَقَدْ خَفَّفْتَ وَأَوْجَزْتَ الصَّلَاةَ فَقَالَ أَمَا عَلَيَّ ذَلِكَ لَقَدْ دَعَوْتُ فِيهَا بِدَعَوَاتٍ سَمِعْتُهُنَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَامَ تَبِعَهُ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ هُوَ أَبِي غَيْرَ أَنَّهُ كَنَّى عَنْ نَفْسِهِ فَسَأَلَهُ عَنِ الدُّعَاءِ ثُمَّ جَاءَ فَأَخْبَرَ بِهِ الْقَوْمَ: «اللَّهُمَّ بِعِلْمِكَ الْغَيْبَ وقُدرتِكَ على الخَلقِ أَحْيني مَا عَلِمْتَ الْحَيَاةَ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا عَلِمْتَ الْوَفَاةَ خَيْرًا لِي اللَّهُمَّ وَأَسْأَلُكَ خَشْيَتَكَ فِي الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَأَسْأَلُكَ كَلِمَةَ الْحَقِّ فِي الرِّضَى وَالْغَضَبِ وَأَسْأَلُكَ الْقَصْدَ فِي الْفَقْرِ وَالْغِنَى وَأَسْأَلُكَ نَعِيمًا لَا يَنْفَدُ وَأَسْأَلُكَ قُرَّةَ عَيْنٍ لَا تَنْقَطِعُ وَأَسْأَلُكَ الرِّضَى بَعْدَ الْقَضَاءِ وَأَسْأَلُكَ بَرْدَ الْعَيْشِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَأَسْأَلُكَ لَذَّةَ النَّظَرِ إِلَى وَجْهِكَ وَالشَّوْقِ إِلَى لِقَائِكَ فِي غَيْرِ ضَرَّاءَ مُضِرَّةٍ وَلَا فِتْنَةٍ مُضِلَّةٍ اللَّهُمَّ زِيِّنَا بِزِينَةِ الْإِيمَانِ وَاجْعَلْنَا هُدَاةً مَهْدِيِّينَ» . رَوَاهُ النَّسَائِيُّ

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U bizga bir namoz oʻqib berdi va uni qisqa qildi. Qavmdan baʼzilari unga: «Namozni juda yengil (yoki qisqa) qilding», dedilar. U esa: «Shunga qaramay, men unda Rasululloh ﷺdan eshitgan baʼzi duolarimni oʻqidim», dedi. U turib ketganida, qavmdan bir kishi — u mening otam edi, biroq oʻzini oshkor qilmasdan — orqasidan borib, u duo haqida soʻradi, soʻng kelib qavmga xabar berdi: «Allohumma bi ilmikal-gʻayba va qudratika alal-xalqi ahyini ma alimtal-hayota xayran li, va tavaffani izo alimtal-vafota xayran li. Allohumma va asʼaluka xashyataka fil-gʻaybi vash-shahodati, va asʼaluka kalimatal-haqqi fir-rizo val-gʻazabi, va asʼalukal-qasda fil-faqri val-gʻina, va asʼaluka naiman lo yanfadu, va asʼaluka qurrata aynin lo tanqatiu, va asʼalukar-rizoa baʼdal-qazoi, va asʼaluka bardal-ayshi baʼdal-mavti, va asʼaluka lazzatan-nazari ilo vajhika vash-shavqa ilo liqoika fi gʻayri zorroa muzirratin va lo fitnatin muzillatin. Allohumma zayyinna bi ziynatil-iymoni vajʼalna hudotan muhtadiyn».Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У бизга бир намоз ўқиб берди ва уни қисқа қилди. Қавмдан баъзилари унга: «Намозни жуда енгил (ёки қисқа) қилдинг», дедилар. У эса: «Шунга қарамай, мен унда Расулуллоҳ ﷺдан эшитган баъзи дуоларимни ўқидим», деди. У туриб кетганида, қавмдан бир киши — у менинг отам эди, бироқ ўзини ошкор қилмасдан — орқасидан бориб, у дуо ҳақида сўради, сўнг келиб қавмга хабар берди: «Аллоҳумма би илмикал-ғайба ва қудратика алал-халқи аҳйини ма алимтал-ҳаёта хайран ли, ва таваффани изо алимтал-вафота хайран ли. Аллоҳумма ва асъалука хашятака фил-ғайби ваш-шаҳодати, ва асъалука калиматал-ҳаққи фир-ризо вал-ғазаби, ва асъалукал-қасда фил-фақри вал-ғина, ва асъалука наиман ло янфаду, ва асъалука қуррата айнин ло танқатиу, ва асъалукар-ризоа баъдал-қазои, ва асъалука бардал-айши баъдал-мавти, ва асъалука лаззатан-назари ило важҳика ваш-шавқа ило лиқоика фи ғайри зорроа музирратин ва ло фитнатин музиллатин. Аллоҳумма заййинна би зийнатил-иймони важъална ҳудотан муҳтадийн».