حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ الْيَشْكُرِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ كَانَ لَهُ شَرِيكٌ فِي حَائِطٍ فَلاَ يَبِيعُ نَصِيبَهُ مِنْ ذَلِكَ حَتَّى يَعْرِضَهُ عَلَى شَرِيكِهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِمُتَّصِلٍ . سَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ سُلَيْمَانُ الْيَشْكُرِيُّ يُقَالُ إِنَّهُ مَاتَ فِي حَيَاةِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ . قَالَ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْهُ قَتَادَةُ وَلاَ أَبُو بِشْرٍ . قَالَ مُحَمَّدٌ وَلاَ نَعْرِفُ لأَحَدٍ مِنْهُمْ سَمَاعًا مِنْ سُلَيْمَانَ الْيَشْكُرِيِّ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ فَلَعَلَّهُ سَمِعَ مِنْهُ فِي حَيَاةِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ . قَالَ وَإِنَّمَا يُحَدِّثُ قَتَادَةُ عَنْ صَحِيفَةِ سُلَيْمَانَ الْيَشْكُرِيِّ وَكَانَ لَهُ كِتَابٌ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ . حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْعَطَّارُ عَبْدُ الْقُدُّوسِ قَالَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ ذَهَبُوا بِصَحِيفَةِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ فَأَخَذَهَا أَوْ قَالَ فَرَوَاهَا وَذَهَبُوا بِهَا إِلَى قَتَادَةَ فَرَوَاهَا وَأَتَوْنِي بِهَا فَلَمْ أَرْوِهَا . يَقُولُ رَدَدْتُهَا .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ: «Kimning bogʻda sherigi boʻlsa, oʻz ulushini sherigiga taklif qilmaguncha sotmasin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadisning isnodi muttasil (uzluksiz) emas. Muhammad (ibn Ismoil)ning shunday deganini eshitdim: «Sulaymon al-Yashkuriy Jobir ibn Abdulloh hayotligida vafot etgan, deyiladi». U aytdi: «Qatoda ham, Abu Bishr ham undan eshitmagan». Muhammad aytdi: «Ulardan birortasining Sulaymon al-Yashkuriydan (bevosita) eshitganini bilmaymiz, faqat Amr ibn Dinor boʻlishi mumkin — ehtimol u Jobir ibn Abdulloh hayotligida undan eshitgandir». U aytdi: «Qatoda esa faqat Sulaymon al-Yashkuriyning sahifasidan rivoyat qiladi, uning Jobir ibn Abdullohdan (yozib olgan) kitobi bor edi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Кимнинг боғда шериги бўлса, ўз улушини шеригига таклиф қилмагунча сотмасин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадиснинг исноди муттасил (узлуксиз) эмас. Муҳаммад (ибн Исмоил)нинг шундай деганини эшитдим: «Сулаймон ал-Яшкурий Жобир ибн Абдуллоҳ ҳаётлигида вафот этган, дейилади». У айтди: «Қатода ҳам, Абу Бишр ҳам ундан эшитмаган». Муҳаммад айтди: «Улардан бирортасининг Сулаймон ал-Яшкурийдан (бевосита) эшитганини билмаймиз, фақат Амр ибн Динор бўлиши мумкин — эҳтимол у Жобир ибн Абдуллоҳ ҳаётлигида ундан эшитгандир». У айтди: «Қатода эса фақат Сулаймон ал-Яшкурийнинг саҳифасидан ривоят қилади, унинг Жобир ибн Абдуллоҳдан (ёзиб олган) китоби бор эди».
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " مَا مِنْ عَبْدٍ يَمُوتُ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ يُحِبُّ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا وَأَنَّ لَهُ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا إِلاَّ الشَّهِيدُ لِمَا يَرَى مِنْ فَضْلِ الشَّهَادَةِ فَإِنَّهُ يُحِبُّ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا فَيُقْتَلَ مَرَّةً أُخْرَى " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ كَانَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَسَنَّ مِنَ الزُّهْرِيِّ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohning huzurida yaxshilik (savob) topadigan biror banda oʻlsa, agar unga dunyo va undagi barcha narsa berilsa ham, dunyoga qaytishni xohlamaydi, faqat shahid bundan mustasno. U shahidlik fazlini koʻrgani uchun, dunyoga qaytib yana bir bor oʻldirilishni xohlaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Ibn Abu Umar aytdi: Sufyon ibn Uyayna: ‹Amr ibn Dinor az-Zuhriydan yoshroq edi›, dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳнинг ҳузурида яхшилик (савоб) топадиган бирор банда ўлса, агар унга дунё ва ундаги барча нарса берилса ҳам, дунёга қайтишни хоҳламайди, фақат шаҳид бундан мустасно. У шаҳидлик фазлини кўргани учун, дунёга қайтиб яна бир бор ўлдирилишни хоҳлайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Ибн Абу Умар айтди: Суфён ибн Уяйна: ‹Амр ибн Динор аз-Зуҳрийдан ёшроқ эди›, деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ كُنَّا فِي غَزَاةٍ قَالَ سُفْيَانُ يَرَوْنَ أَنَّهَا غَزْوَةُ بَنِي الْمُصْطَلِقِ فَكَسَعَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ وَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا لَلأَنْصَارِ فَسَمِعَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ " . قَالُوا رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ كَسَعَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ " . فَسَمِعَ ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ فَقَالَ أَوَقَدْ فَعَلُوهَا وَاللَّهِ (لئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ ) فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُ لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ " . وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو فَقَالَ لَهُ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَاللَّهِ لاَ تَنْقَلِبُ حَتَّى تُقِرَّ أَنَّكَ الذَّلِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَزِيزُ . فَفَعَلَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U dedi: «Biz bir gʻazotda edik (Sufyon: ‹Uni Banu Mustaliq gʻazoti deyishadi›, dedi). Muhojirlardan bir kishi ansorlardan bir kishini (orqasidan) tepib qoldi. Muhojir: ‹Ey muhojirlar (yordamga)!› deb, ansoriy esa: ‹Ey ansorlar (yordamga)!› deb chaqirdi. Nabiy ﷺ buni eshitib: ‹Bu johiliyatning chaqirigʻi nima?› dedilar. Ular: ‹Muhojirlardan bir kishi ansorlardan bir kishini tepdi›, dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Uni qoʻyinglar, chunki u badboʻydir›, dedilar. Buni Abdulloh ibn Ubayy ibn Salul eshitib: ‹Buni qildilarmi? Alloh haqi, agar Madinaga qaytsak, albatta azizlar undagi xorlarni chiqarib yuboradi›, dedi. Umar: ‹Ey Rasululloh, qoʻying, mana bu munofiqning boʻynini uray›, dedi. Nabiy ﷺ: ‹Uni qoʻy, odamlar Muhammad oʻz sheriklarini oʻldirar ekan, deb gapirib yurmasin›, dedilar». Amrdan boshqasi (rivoyatga) shuni qoʻshdi: Uning oʻgʻli Abdulloh ibn Abdulloh unga: «Alloh haqi, oʻzingning xor, Rasululloh ﷺning aziz ekanini iqror qilmaguningcha (Madinaga) qaytmaysan», dedi. U shunday qildi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У деди: «Биз бир ғазотда эдик (Суфён: ‹Уни Бану Мусталиқ ғазоти дейишади›, деди). Муҳожирлардан бир киши ансорлардан бир кишини (орқасидан) тепиб қолди. Муҳожир: ‹Эй муҳожирлар (ёрдамга)!› деб, ансорий эса: ‹Эй ансорлар (ёрдамга)!› деб чақирди. Набий ﷺ буни эшитиб: ‹Бу жоҳилиятнинг чақириғи нима?› дедилар. Улар: ‹Муҳожирлардан бир киши ансорлардан бир кишини тепди›, дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Уни қўйинглар, чунки у бадбўйдир›, дедилар. Буни Абдуллоҳ ибн Убайй ибн Салул эшитиб: ‹Буни қилдиларми? Аллоҳ ҳақи, агар Мадинага қайтсак, албатта азизлар ундаги хорларни чиқариб юборади›, деди. Умар: ‹Эй Расулуллоҳ, қўйинг, мана бу мунофиқнинг бўйнини урай›, деди. Набий ﷺ: ‹Уни қўй, одамлар Муҳаммад ўз шерикларини ўлдирар экан, деб гапириб юрмасин›, дедилар». Амрдан бошқаси (ривоятга) шуни қўшди: Унинг ўғли Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ унга: «Аллоҳ ҳақи, ўзингнинг хор, Расулуллоҳ ﷺнинг азиз эканини иқрор қилмагунингча (Мадинага) қайтмайсан», деди. У шундай қилди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.