حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، دَخَلَ حَدِيثُ أَحَدِهِمَا فِي حَدِيثِ الآخَرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ الْكِلاَبِيِّ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الدَّجَّالَ ذَاتَ غَدَاةٍ فَخَفَّضَ فِيهِ وَرَفَّعَ حَتَّى ظَنَنَّاهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ . قَالَ فَانْصَرَفْنَا مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَيْهِ فَعَرَفَ ذَلِكَ فِينَا فَقَالَ " مَا شَأْنُكُمْ " . قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَكَرْتَ الدَّجَّالَ الْغَدَاةَ فَخَفَّضْتَ فِيهِ وَرَفَّعْتَ حَتَّى ظَنَنَّاهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ . قَالَ " غَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُ لِي عَلَيْكُمْ إِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا فِيكُمْ فَأَنَا حَجِيجُهُ دُونَكُمْ وَإِنْ يَخْرُجْ وَلَسْتُ فِيكُمْ فَامْرُؤٌ حَجِيجُ نَفْسِهِ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ إِنَّهُ شَابٌّ قَطَطٌ عَيْنُهُ قَائِمَةٌ شَبِيهٌ بِعَبْدِ الْعُزَّى بْنِ قَطَنٍ فَمَنْ رَآهُ مِنْكُمْ فَلْيَقْرَأْ فَوَاتِحَ سُورَةِ أَصْحَابِ الْكَهْفِ قَالَ يَخْرُجُ مَا بَيْنَ الشَّامِ وَالْعِرَاقِ فَعَاثَ يَمِينًا وَشِمَالاً يَا عِبَادَ اللَّهِ اثْبُتُوا " . قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا لُبْثُهُ فِي الأَرْضِ قَالَ " أَرْبَعِينَ يَوْمًا يَوْمٌ كَسَنَةٍ وَيَوْمٌ كَشَهْرٍ وَيَوْمٌ كَجُمُعَةٍ وَسَائِرُ أَيَّامِهُ كَأَيَّامِكُمْ " . قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ الْيَوْمَ الَّذِي كَالسَّنَةِ أَتَكْفِينَا فِيهِ صَلاَةُ يَوْمٍ قَالَ " لاَ وَلَكِنِ اقْدُرُوا لَهُ " . قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا سُرْعَتُهُ فِي الأَرْضِ قَالَ " كَالْغَيْثِ اسْتَدْبَرَتْهُ الرِّيحُ فَيَأْتِي الْقَوْمَ فَيَدْعُوهُمْ فَيُكَذِّبُونَهُ وَيَرُدُّونَ عَلَيْهِ قَوْلَهُ فَيَنْصَرِفُ عَنْهُمْ فَتَتْبَعُهُ أَمْوَالُهُمْ فَيُصْبِحُونَ لَيْسَ بِأَيْدِيهِمْ شَيْءٌ ثُمَّ يَأْتِي الْقَوْمَ فَيَدْعُوهُمْ فَيَسْتَجِيبُونَ لَهُ وَيُصَدِّقُونَهُ فَيَأْمُرُ السَّمَاءَ أَنْ تُمْطِرَ فَتُمْطِرَ وَيَأْمُرُ الأَرْضَ أَنْ تُنْبِتَ فَتُنْبِتَ فَتَرُوحُ عَلَيْهِمْ سَارِحَتُهُمْ كَأَطْوَلِ مَا كَانَتْ ذُرًى وَأَمَدِّهِ خَوَاصِرَ وَأَدَرِّهِ ضُرُوعًا قَالَ ثُمَّ يَأْتِي الْخَرِبَةَ فَيَقُولُ لَهَا أَخْرِجِي كُنُوزَكِ فَيَنْصَرِفُ مِنْهَا فَتَتْبَعُهُ كَيَعَاسِيبِ النَّحْلِ ثُمَّ يَدْعُو رَجُلاً شَابًّا مُمْتَلِئًا شَبَابًا فَيَضْرِبُهُ بِالسَّيْفِ فَيَقْطَعُهُ جِزْلَتَيْنِ ثُمَّ يَدْعُوهُ فَيُقْبِلُ يَتَهَلَّلُ وَجْهُهُ يَضْحَكُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ هَبَطَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ بِشَرْقِيِّ دِمَشْقَ عِنْدَ الْمَنَارَةِ الْبَيْضَاءِ بَيْنَ مَهْرُودَتَيْنِ وَاضِعًا يَدَيْهِ عَلَى أَجْنِحَةِ مَلَكَيْنِ إِذَا طَأْطَأَ رَأْسَهُ قَطَرَ وَإِذَا رَفَعَهُ تَحَدَّرَ مِنْهُ جُمَانٌ كَاللُّؤْلُؤِ قَالَ وَلاَ يَجِدُ رِيحَ نَفَسِهِ يَعْنِي أَحَدٌ إِلاَّ مَاتَ وَرِيحُ نَفَسِهِ مُنْتَهَى بَصَرِهِ قَالَ فَيَطْلُبُهُ حَتَّى يُدْرِكَهُ بِبَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلَهُ قَالَ فَيَلْبَثُ كَذَلِكَ مَا شَاءَ اللَّهُ . قَالَ ثُمَّ يُوحِي اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ حَرِّزْ عِبَادِي إِلَى الطُّورِ فَإِنِّي قَدْ أَنْزَلْتُ عِبَادًا لِي لاَ يَدَانِ لأَحَدٍ بِقِتَالِهِمْ . قَالَ وَيَبْعَثُ اللَّهُ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ وَهُمْ كَمَا قَالَ اللَّهُ: ( مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ ) . قَالَ فَيَمُرُّ أَوَّلُهُمْ بِبُحَيْرَةِ الطَّبَرِيَّةِ فَيَشْرَبُ مَا فِيهَا ثُمَّ يَمُرُّ بِهَا آخِرُهُمْ فَيَقُولُ لَقَدْ كَانَ بِهَذِهِ مَرَّةً مَاءٌ ثُمَّ يَسِيرُونَ حَتَّى يَنْتَهُوا إِلَى جَبَلِ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَيَقُولُونَ لَقَدْ قَتَلْنَا مَنْ فِي الأَرْضِ هَلُمَّ فَلْنَقْتُلْ مَنْ فِي السَّمَاءِ . فَيَرْمُونَ بِنُشَّابِهِمْ إِلَى السَّمَاءِ فَيَرُدُّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ نُشَّابَهُمْ مُحْمَرًّا دَمًا وَيُحَاصَرُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى يَكُونَ رَأْسُ الثَّوْرِ يَوْمَئِذٍ خَيْرًا لأَحَدِهِمْ مِنْ مِائَةِ دِينَارٍ لأَحَدِكُمُ الْيَوْمَ . قَالَ فَيَرْغَبُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ إِلَى اللَّهِ وَأَصْحَابُهُ قَالَ فَيُرْسِلُ اللَّهُ إِلَيْهِمُ النَّغَفَ فِي رِقَابِهِمْ فَيُصْبِحُونَ فَرْسَى مَوْتَى كَمَوْتِ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ قَالَ وَيَهْبِطُ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ فَلاَ يَجِدُ مَوْضِعَ شِبْرٍ إِلاَّ وَقَدْ مَلأَتْهُ زَهَمَتُهُمْ وَنَتَنُهُمْ وَدِمَاؤُهُمْ قَالَ فَيَرْغَبُ عِيسَى إِلَى اللَّهِ وَأَصْحَابُهُ قَالَ فَيُرْسِلُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ طَيْرًا كَأَعْنَاقِ الْبُخْتِ قَالَ فَتَحْمِلُهُمْ فَتَطْرَحُهُمْ بِالْمَهْبِلِ وَيَسْتَوْقِدُ الْمُسْلِمُونَ مِنْ قِسِيِّهِمْ وَنُشَّابِهِمْ وَجِعَابِهِمْ سَبْعَ سِنِينَ قَالَ وَيُرْسِلُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مَطَرًا لاَ يَكُنُّ مِنْهُ بَيْتُ وَبَرٍ وَلاَ مَدَرٍ قَالَ فَيَغْسِلُ الأَرْضَ فَيَتْرُكُهَا كَالزَّلَفَةِ قَالَ ثُمَّ يُقَالُ لِلأَرْضِ أَخْرِجِي ثَمَرَتَكِ وَرُدِّي بَرَكَتَكِ . فَيَوْمَئِذٍ تَأْكُلُ الْعِصَابَةُ مِنَ الرُّمَّانَةِ وَيَسْتَظِلُّونَ بِقِحْفِهَا وَيُبَارَكُ فِي الرِّسْلِ حَتَّى إِنَّ الْفِئَامَ مِنَ النَّاسِ لَيَكْتَفُونَ بِاللَّقْحَةِ مِنَ الإِبِلِ وَإِنَّ الْقَبِيلَةَ لَيَكْتَفُونَ بِاللَّقْحَةِ مِنَ الْبَقَرِ وَإِنَّ الْفَخِذَ لَيَكْتَفُونَ بِاللَّقْحَةِ مِنَ الْغَنَمِ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ بَعَثَ اللَّهُ رِيحًا فَقَبَضَتْ رُوحَ كُلِّ مُؤْمِنٍ وَيَبْقَى سَائِرُ النَّاسِ يَتَهَارَجُونَ كَمَا تَتَهَارَجُ الْحُمُرُ فَعَلَيْهِمْ تَقُومُ السَّاعَةُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ .
Navvos ibn Samʼon al-Kilobiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ bir kuni ertalab Dajjolni zikr qildilar va uning haqida (gohida) pasaytirib, (gohida) koʻtarib (gapirdilar), hatto biz uni xurmozor ichidadir, deb oʻyladik. Soʻng biz Rasululloh ﷺning oldilaridan qaytdik, keyin yana u zotning huzurlariga qaytib keldik. U zot bizdagi (xavotirni) sezib: ‹Sizlarga nima boʻldi?› dedilar. Biz: ‹Ey Allohning Rasuli, ertalab Dajjolni zikr qildingiz va uning haqida pasaytirib, koʻtarib (gapirdingiz), hatto biz uni xurmozor ichidadir, deb oʻyladik›, dedik. U zot: ‹Sizlar uchun men Dajjoldan boshqasidan koʻproq qoʻrqaman. Agar u men sizlarning oranglaringda boʻlganimda chiqsa, men uning xusumatchisi (himoyangizda) boʻlaman, agar men sizlarning oranglaringda boʻlmaganimda chiqsa, har bir kishi oʻzini oʻzi himoya qiladi, Alloh esa har bir musulmonning oʻrnimga (yordamchisi) boʻladi. Albatta, u jingalak sochli, koʻzi qabarib turgan, Abdul Uzzo ibn Qatanga oʻxshagan yigitdir. Sizlardan kim uni koʻrsa, Kahf surasining boshlaridan oʻqisin. U Shom bilan Iroq oraligʻidan chiqadi va oʻng-u soʻlga buzgʻunchilik qiladi. Ey Allohning bandalari, sabot qilinglar!› dedilar. Biz: ‹Ey Allohning Rasuli, uning yer yuzida turishi qancha (boʻladi)?› dedik. U zot: ‹Qirq kun: bir kuni bir yilday, bir kuni bir oyday, bir kuni bir haftaday, qolgan kunlari esa sizlarning kunlaringizday›, dedilar. Biz: ‹Ey Allohning Rasuli, bir yilday boʻlgan oʻsha kunda bizga bir kunlik namoz kifoya qiladimi?› dedik. U zot: ‹Yoʻq, balki uni (vaqtga) chamalab oʻlchanglar›, dedilar. Biz: ‹Ey Allohning Rasuli, uning yer yuzidagi tezligi qanaqa?› dedik. U zot: ‹Shamol ortidan haydab kelayotgan yomgʻir buluti kabi. U bir qavmga kelib, ularni (oʻziga) chorlaydi, ular uni yolgʻonchi qilib, gapini rad qiladilar. Shunda u ulardan yuz oʻgirib ketadi va ularning mollari unga ergashadi, ular qoʻllarida hech narsa qolmagan holda tonggi otadilar. Soʻng u boshqa bir qavmga kelib, ularni chorlaydi, ular unga ijobat qilib, uni tasdiqlaydilar. Shunda u osmonga buyuradi, u yomgʻir yogʻdiradi, yerga buyuradi, u oʻsimlik unduradi. Ularning oqshom (qaytayotgan) chorvalari eng baland oʻrkachli, eng toʻq qornli va eng sutli holida qaytadi. Soʻng u bir vayronaga kelib, unga: ‹Xazinalaringni chiqar!› deydi. Soʻng undan ketadi, xazinalari unga asalari kallalaridek ergashadi. Keyin u toʻliq yoshlikka toʻlgan bir yigitni chaqirib, uni qilich bilan urib, ikki boʻlakka boʻlib tashlaydi. Soʻng uni chaqiradi, u yuzi yashnab, kulib oldinga keladi. Shu holatda turganida, birdan Iyso ibn Maryam (alayhissalom) Damashqning sharqida, oq minora oldiga, ikki zaʼfaron rang kiyim ichida, ikki qoʻlini ikki farishtaning qanotlariga qoʻygan holda tushadi. Boshini egsa (sochlaridan suv) tomadi, koʻtarsa undan marvariddek tiniq tomchilar oqib tushadi. Uning nafasi hidi yetgan har bir kofir albatta oʻladi, uning nafasi hidi esa koʻzi yetadigan masofagacha (yetadi). Soʻng u (Dajjolni) izlab, Ludd darvozasi oldida unga yetib boradi va uni oʻldiradi. Soʻng u Alloh xohlaganicha shu (holatda) turadi. Keyin Alloh unga: ‹Bandalarimni Tur (togʻiga) olib chiqib himoya qil, chunki Men shunday bandalarimni tushirdimki, ular bilan jang qilishga hech kimning kuchi yetmaydi›, deb vahiy qiladi. Soʻng Alloh Yaʼjuj va Maʼjujni yuboradi, ular Alloh aytganidek boʻladi: {har bir balandlikdan oqib (yugurib) chiqadilar}. Ularning birinchilari Tabariya koʻli yonidan oʻtib, undagi (suvni) ichib (bitiradi), soʻng ularning oxirgisi undan oʻtib: ‹Bunda bir paytlar suv bor edi›, deydi. Soʻng ular Baytul-Maqdis togʻiga yetib borgunlaricha yuradilar va: ‹Biz yerdagilarni oʻldirdik, kelinglar, endi osmondagilarni oʻldiraylik›, deydilar. Shunda ular oʻq-yoylarini osmonga otadilar, Alloh esa ularning oʻqlarini qonga belangan holda qaytaradi. Iyso ibn Maryam va uning hamrohlari qamalda qoladilar, hatto oʻsha kuni biringizga buqaning boshi bugun yuz dinordan ham yaxshiroq boʻladi. Shunda Iyso ibn Maryam va hamrohlari Allohga (ibodatda) yuzlanadilar. Alloh ularning (Yaʼjuj-Maʼjujning) boʻyinlariga qurt yuboradi, ular bir jon oʻlganidek baravar oʻlib, yiqilib tongni qarshilaydilar. Soʻng Iyso va hamrohlari (togʻdan) tushadilar, lekin bir qarich joy ham yoʻqki, uni ularning hidi, sassiqligi va qonlari toʻldirmagan boʻlsa. Shunda Iyso va hamrohlari Allohga yuzlanadilar. Alloh ularga buxti tuyalarning boʻyinlaridek (yirik) qushlarni yuboradi, ular ularni koʻtarib, (chuqur) joyga tashlaydilar. Musulmonlar ularning yoylari, oʻqlari va sadoqlaridan yetti yil oʻt yoqadilar. Soʻng Alloh ularga shunday yomgʻir yuboradiki, undan na junli (chodir) uy, na loy (gʻisht) uy panoh bera olmaydi. U yerni yuvib, uni silliq oyna kabi qoldiradi. Soʻng yerga: ‹Mevangni chiqar va barakangni qaytar!› deyiladi. Oʻsha kuni bir guruh odam bitta anorni yeb (toʻyadi) va uning poʻstida soya topadilar. Sutga shunday baraka beriladiki, bir guruh odamga bitta sogʻin tuya kifoya qiladi, bir qabilaga bitta sogʻin sigir kifoya qiladi, bir oilaga bitta sogʻin qoʻy kifoya qiladi. Ular shu (holatda) ekan, birdan Alloh bir shamol yuboradi va u har bir moʻminning jonini oladi. Qolgan odamlar esa eshaklar qoʻshilganday bir-birlari bilan oshkora (zino qilib) qoladilar. Ana shularning ustiga qiyomat qoim boʻladi›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir, biz uni faqat Abdurrahmon ibn Yazid ibn Jobir hadisidan bilamiz.Наввос ибн Самъон ал-Килобий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ бир куни эрталаб Дажжолни зикр қилдилар ва унинг ҳақида (гоҳида) пасайтириб, (гоҳида) кўтариб (гапирдилар), ҳатто биз уни хурмозор ичидадир, деб ўйладик. Сўнг биз Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларидан қайтдик, кейин яна у зотнинг ҳузурларига қайтиб келдик. У зот биздаги (хавотирни) сезиб: ‹Сизларга нима бўлди?› дедилар. Биз: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, эрталаб Дажжолни зикр қилдингиз ва унинг ҳақида пасайтириб, кўтариб (гапирдингиз), ҳатто биз уни хурмозор ичидадир, деб ўйладик›, дедик. У зот: ‹Сизлар учун мен Дажжолдан бошқасидан кўпроқ қўрқаман. Агар у мен сизларнинг орангларингда бўлганимда чиқса, мен унинг хусуматчиси (ҳимоянгизда) бўламан, агар мен сизларнинг орангларингда бўлмаганимда чиқса, ҳар бир киши ўзини ўзи ҳимоя қилади, Аллоҳ эса ҳар бир мусулмоннинг ўрнимга (ёрдамчиси) бўлади. Албатта, у жингалак сочли, кўзи қабариб турган, Абдул Уззо ибн Қатанга ўхшаган йигитдир. Сизлардан ким уни кўрса, Каҳф сурасининг бошларидан ўқисин. У Шом билан Ироқ оралиғидан чиқади ва ўнг-у сўлга бузғунчилик қилади. Эй Аллоҳнинг бандалари, сабот қилинглар!› дедилар. Биз: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, унинг ер юзида туриши қанча (бўлади)?› дедик. У зот: ‹Қирқ кун: бир куни бир йилдай, бир куни бир ойдай, бир куни бир ҳафтадай, қолган кунлари эса сизларнинг кунларингиздай›, дедилар. Биз: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, бир йилдай бўлган ўша кунда бизга бир кунлик намоз кифоя қиладими?› дедик. У зот: ‹Йўқ, балки уни (вақтга) чамалаб ўлчанглар›, дедилар. Биз: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, унинг ер юзидаги тезлиги қанақа?› дедик. У зот: ‹Шамол ортидан ҳайдаб келаётган ёмғир булути каби. У бир қавмга келиб, уларни (ўзига) чорлайди, улар уни ёлғончи қилиб, гапини рад қиладилар. Шунда у улардан юз ўгириб кетади ва уларнинг моллари унга эргашади, улар қўлларида ҳеч нарса қолмаган ҳолда тонгги отадилар. Сўнг у бошқа бир қавмга келиб, уларни чорлайди, улар унга ижобат қилиб, уни тасдиқлайдилар. Шунда у осмонга буюради, у ёмғир ёғдиради, ерга буюради, у ўсимлик ундуради. Уларнинг оқшом (қайтаётган) чорвалари энг баланд ўркачли, энг тўқ қорнли ва энг сутли ҳолида қайтади. Сўнг у бир вайронага келиб, унга: ‹Хазиналарингни чиқар!› дейди. Сўнг ундан кетади, хазиналари унга асалари каллаларидек эргашади. Кейин у тўлиқ ёшликка тўлган бир йигитни чақириб, уни қилич билан уриб, икки бўлакка бўлиб ташлайди. Сўнг уни чақиради, у юзи яшнаб, кулиб олдинга келади. Шу ҳолатда турганида, бирдан Ийсо ибн Марям (алайҳиссалом) Дамашқнинг шарқида, оқ минора олдига, икки заъфарон ранг кийим ичида, икки қўлини икки фариштанинг қанотларига қўйган ҳолда тушади. Бошини эгса (сочларидан сув) томади, кўтарса ундан марвариддек тиниқ томчилар оқиб тушади. Унинг нафаси ҳиди етган ҳар бир кофир албатта ўлади, унинг нафаси ҳиди эса кўзи етадиган масофагача (етади). Сўнг у (Дажжолни) излаб, Лудд дарвозаси олдида унга етиб боради ва уни ўлдиради. Сўнг у Аллоҳ хоҳлаганича шу (ҳолатда) туради. Кейин Аллоҳ унга: ‹Бандаларимни Тур (тоғига) олиб чиқиб ҳимоя қил, чунки Мен шундай бандаларимни туширдимки, улар билан жанг қилишга ҳеч кимнинг кучи етмайди›, деб ваҳий қилади. Сўнг Аллоҳ Яъжуж ва Маъжужни юборади, улар Аллоҳ айтганидек бўлади: {ҳар бир баландликдан оқиб (югуриб) чиқадилар}. Уларнинг биринчилари Табария кўли ёнидан ўтиб, ундаги (сувни) ичиб (битиради), сўнг уларнинг охиргиси ундан ўтиб: ‹Бунда бир пайтлар сув бор эди›, дейди. Сўнг улар Байтул-Мақдис тоғига етиб боргунларича юрадилар ва: ‹Биз ердагиларни ўлдирдик, келинглар, энди осмондагиларни ўлдирайлик›, дейдилар. Шунда улар ўқ-ёйларини осмонга отадилар, Аллоҳ эса уларнинг ўқларини қонга беланган ҳолда қайтаради. Ийсо ибн Марям ва унинг ҳамроҳлари қамалда қоладилар, ҳатто ўша куни бирингизга буқанинг боши бугун юз динордан ҳам яхшироқ бўлади. Шунда Ийсо ибн Марям ва ҳамроҳлари Аллоҳга (ибодатда) юзланадилар. Аллоҳ уларнинг (Яъжуж-Маъжужнинг) бўйинларига қурт юборади, улар бир жон ўлганидек баравар ўлиб, йиқилиб тонгни қаршилайдилар. Сўнг Ийсо ва ҳамроҳлари (тоғдан) тушадилар, лекин бир қарич жой ҳам йўқки, уни уларнинг ҳиди, сассиқлиги ва қонлари тўлдирмаган бўлса. Шунда Ийсо ва ҳамроҳлари Аллоҳга юзланадилар. Аллоҳ уларга бухти туяларнинг бўйинларидек (йирик) қушларни юборади, улар уларни кўтариб, (чуқур) жойга ташлайдилар. Мусулмонлар уларнинг ёйлари, ўқлари ва садоқларидан етти йил ўт ёқадилар. Сўнг Аллоҳ уларга шундай ёмғир юборадики, ундан на жунли (чодир) уй, на лой (ғишт) уй паноҳ бера олмайди. У ерни ювиб, уни силлиқ ойна каби қолдиради. Сўнг ерга: ‹Мевангни чиқар ва баракангни қайтар!› дейилади. Ўша куни бир гуруҳ одам битта анорни еб (тўяди) ва унинг пўстида соя топадилар. Сутга шундай барака бериладики, бир гуруҳ одамга битта соғин туя кифоя қилади, бир қабилага битта соғин сигир кифоя қилади, бир оилага битта соғин қўй кифоя қилади. Улар шу (ҳолатда) экан, бирдан Аллоҳ бир шамол юборади ва у ҳар бир мўминнинг жонини олади. Қолган одамлар эса эшаклар қўшилгандай бир-бирлари билан ошкора (зино қилиб) қоладилар. Ана шуларнинг устига қиёмат қоим бўлади›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир, биз уни фақат Абдурраҳмон ибн Язид ибн Жобир ҳадисидан биламиз.