Anas ibn Molik al-Ansoriy

وَعَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَحَبَّ لِلَّهِ وَأَبْغَضَ لِلَّهِ وَأَعْطَى لِلَّهِ وَمَنَعَ لِلَّهِ فَقَدِ اسْتكْمل الْإِيمَان» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ مَعَ تَقْدِيمٍ وَتَأْخِير وَفِيه: «فقد اسْتكْمل إيمَانه»

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim Alloh uchun sevsa, Alloh uchun yomon koʻrsa, Alloh uchun bersa va Alloh uchun bermasa, imonni komil qilibdi».Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким Аллоҳ учун севса, Аллоҳ учун ёмон кўрса, Аллоҳ учун берса ва Аллоҳ учун бермаса, имонни комил қилибди».

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الْكَبَائِرُ الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَالْيَمِين الْغمُوس» . رَوَاهُ البُخَارِيّ وَفِي رِوَايَةِ أَنَسٍ: «وَشَهَادَةُ الزُّورِ» بَدَلُ: «الْيَمِينُ الْغمُوس»

(Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Kabiralar (katta gunohlar) — Allohga shirk keltirish, ota-onaga oqlik qilish, (nohaq) jon oʻldirish va yamin gʻamus (yolgʻon qasam)dir», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Кабиралар (катта гуноҳлар) — Аллоҳга ширк келтириш, ота-онага оқлик қилиш, (ноҳақ) жон ўлдириш ва ямин ғамус (ёлғон қасам)дир», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اتَّبِعُوا السَّوَادَ الْأَعْظَمَ فَإِنَّهُ مَنْ شَذَّ شَذَّ فِي النَّارِ» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ من حَدِيث أنس

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Katta jamoatga (savodul aʼzamga) ergashinglar. Zero, kim (jamoatdan) ajralib chiqsa, doʻzaxda ajralib qoladi», dedilar. Ibn Moja rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Катта жамоатга (саводул аъзамга) эргашинглар. Зеро, ким (жамоатдан) ажралиб чиқса, дўзахда ажралиб қолади», дедилар. Ибн Можа ривоят қилган.

وَعَن أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: لَا تُشَدِّدُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ فَيُشَدِّدَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَإِنَّ قَوْمًا شَدَّدُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ فَشَدَّدَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَتِلْكَ بَقَايَاهُمْ فِي الصَّوَامِعِ والديار (رَهْبَانِيَّة ابتدعوها مَا كتبناها عَلَيْهِم) رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Sahl ibn Abu Umoma rivoyat qilishicha, u va otasi Umar ibn Abdulaziz Madinaga amir boʻlgan zamonda Madinada Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning huzuriga kirdilar. Shu payt u zot xuddi musofirning namoziday yoki shunga yaqin, juda yengil va qisqa namoz oʻqiyotgan edilar. Salom bergach, otam: «Alloh sizga rahm qilsin, ayting-chi, bu namoz farz namozmidi, yoki nafl qilib oʻqigan biror narsamidi?» dedi. U: «Bu farz namoz edi va bu Rasululloh ﷺ ning namozlari edi. Men faqat oʻzim unutgan bir narsadagina xato qildim, xolos», dedilar. Soʻng: «Rasululloh ﷺ: ‹Oʻzlaringizga qattiqchilik qilmanglar, aks holda sizlarga ham qattiqchilik qilinadi. Zero bir qavm oʻzlariga qattiqchilik qilgan edilar, Alloh ham ularga qattiqchilik qildi. Manavi ibodatxonalar va makonlardagilar oʻshalarning qoldiqlaridir: {ular oʻzlari toʻqib chiqargan tarki dunyochilik – Biz uni ularga farz qilmagan edik}›, der edilar», dedilar. Soʻng ertasi kuni erta yoʻlga chiqib: «Bir koʻrib, ibrat olishing uchun ulovga minmaysanmi?» dedilar. (U) «ha» dedi-da, hammalari ulovga mindilar. Shu payt ular ahli halok boʻlib, oʻtib, tugab ketgan, tomlari uvada boʻlib qulagan makonlarga duch keldilar. (Anas) «Bu makonlarni bilasanmi?» dedilar. Men: «Bu makonlarni ham, ular ahlini ham yaxshi bilaman. Bular zulm va hasad halok qilgan bir qavmning makonlaridir. Albatta hasad yaxshiliklarning nurini oʻchiradi, zulm esa buni tasdiqlaydi yoki yolgʻonga chiqaradi. Koʻz zino qiladi, kaft, oyoq, jasad, til va avrat esa buni tasdiqlaydi yoki yolgʻonga chiqaradi», dedim.Саҳл ибн Абу Умома ривоят қилишича, у ва отаси Умар ибн Абдулазиз Мадинага амир бўлган замонда Мадинада Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига кирдилар. Шу пайт у зот худди мусофирнинг намозидай ёки шунга яқин, жуда енгил ва қисқа намоз ўқиётган эдилар. Салом бергач, отам: «Аллоҳ сизга раҳм қилсин, айтинг-чи, бу намоз фарз намозмиди, ёки нафл қилиб ўқиган бирор нарсамиди?» деди. У: «Бу фарз намоз эди ва бу Расулуллоҳ ﷺ нинг намозлари эди. Мен фақат ўзим унутган бир нарсадагина хато қилдим, холос», дедилар. Сўнг: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ўзларингизга қаттиқчилик қилманглар, акс ҳолда сизларга ҳам қаттиқчилик қилинади. Зеро бир қавм ўзларига қаттиқчилик қилган эдилар, Аллоҳ ҳам уларга қаттиқчилик қилди. Манави ибодатхоналар ва маконлардагилар ўшаларнинг қолдиқларидир: {улар ўзлари тўқиб чиқарган тарки дунёчилик – Биз уни уларга фарз қилмаган эдик}›, дер эдилар», дедилар. Сўнг эртаси куни эрта йўлга чиқиб: «Бир кўриб, ибрат олишинг учун уловга минмайсанми?» дедилар. (У) «ҳа» деди-да, ҳаммалари уловга миндилар. Шу пайт улар аҳли ҳалок бўлиб, ўтиб, тугаб кетган, томлари увада бўлиб қулаган маконларга дуч келдилар. (Анас) «Бу маконларни биласанми?» дедилар. Мен: «Бу маконларни ҳам, улар аҳлини ҳам яхши биламан. Булар зулм ва ҳасад ҳалок қилган бир қавмнинг маконларидир. Албатта ҳасад яхшиликларнинг нурини ўчиради, зулм эса буни тасдиқлайди ёки ёлғонга чиқаради. Кўз зино қилади, кафт, оёқ, жасад, тил ва аврат эса буни тасдиқлайди ёки ёлғонга чиқаради», дедим.

عَن محمدِ بن أبي بكرٍ الثَقَفيُّ أَنَّهُ سَأَلَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَهُمَا غَادِيَانِ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَةَ: كَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ فَقَالَ: كَانَ يُهِلُّ مِنَّا الْمُهِلُّ فَلَا يُنْكَرُ عَلَيْهِ وَيُكَبِّرُ الْمُكَبِّرُ مِنَّا فَلَا يُنكَرُ عَلَيْهِ

Muhammad ibn Abu Bakr as-Saqafiy (Anasdan) rivoyat qiladi: Biz Minodan Arafatga ketayotganimizda, men Anas ibn Molikdan: «Siz Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlganingizda, bu kuni nima qilar edingiz?» — deb soʻradim. Anas: «Bizdan baʼzilarimiz talbiya aytar edi va hech kim unga eʼtiroz qilmas edi; baʼzilarimiz takbir aytar edi va hech kim unga eʼtiroz qilmas edi», — dedi.Муҳаммад ибн Абу Бакр ас-Сақафий (Анасдан) ривоят қилади: Биз Минодан Арафатга кетаётганимизда, мен Анас ибн Моликдан: «Сиз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлганингизда, бу куни нима қилар эдингиз?» — деб сўрадим. Анас: «Биздан баъзиларимиз талбия айтар эди ва ҳеч ким унга эътироз қилмас эди; баъзиларимиз такбир айтар эди ва ҳеч ким унга эътироз қилмас эди», — деди.

وَعَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ قَالَ: سألتُ أنسَ بنَ مالكٍ. قُلْتُ: أَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ عَقَلْتَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَيْنَ صَلَّى الظُّهْرَ يومَ الترويةِ؟ قَالَ: بمنى. قلت: فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ؟ قَالَ: بِالْأَبْطَحِ. ثُمَّ قَالَ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men undan soʻradim: «Menga Rasululloh ﷺdan yodlab olgan biror narsangizdan xabar bering: Rasululloh ﷺ Tarviya kuni peshinni qayerda oʻqidilar?» dedim. U: «Minoda», dedi. Men: «Nafr kuni asrni qayerda oʻqidilar?» dedim. U: «Abtahda», dedi. Soʻng: «Amirlaring qanday qilsa, sen ham shunday qil», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ундан сўрадим: «Менга Расулуллоҳ ﷺдан ёдлаб олган бирор нарсангиздан хабар беринг: Расулуллоҳ ﷺ Тарвия куни пешинни қаерда ўқидилар?» дедим. У: «Минода», деди. Мен: «Нафр куни асрни қаерда ўқидилар?» дедим. У: «Абтаҳда», деди. Сўнг: «Амирларинг қандай қилса, сен ҳам шундай қил», деди.

وَعَن قَتَادَة قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ: كَانَ فَزَعٌ بِالْمَدِينَةِ فَاسْتَعَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَسًا مِنْ أَبِي طَلْحَةَ يُقَالُ لَهُ: الْمَنْدُوبُ فَرَكِبَ فَلَمَّا رَجَعَ قَالَ: «مَا رَأَيْنَا مِنْ شَيْءٍ وَإِن وَجَدْنَاهُ لبحرا»

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir marta Madina ahli (dushman hujumidan) qoʻrqdi; shuning uchun Paygʻambar ﷺ Abu Talhadan — Mandub degan — bir otni oriyat (qarzga) oldi va unga mindi. U zot qaytganda: «Biz (qoʻrqadigan) hech narsani koʻrmadik, lekin bu ot juda tez (chopar) ekan (xuddi dengiz suvidek tuganmas quvvatga ega)», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир марта Мадина аҳли (душман ҳужумидан) қўрқди; шунинг учун Пайғамбар ﷺ Абу Талҳадан — Мандуб деган — бир отни орият (қарзга) олди ва унга минди. У зот қайтганда: «Биз (қўрқадиган) ҳеч нарсани кўрмадик, лекин бу от жуда тез (чопар) экан (худди денгиз сувидек туганмас қувватга эга)», — дедилар.