Nofi' mavlo Abdulloh ibn Umar

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ الْمَعْنَى، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ عَبْدِ الْحَارِثِ، لَقِيَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِعُسْفَانَ وَكَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اسْتَعْمَلَهُ عَلَى مَكَّةَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَنْ اسْتَخْلَفْتَ عَلَى أَهْلِ الْوَادِي قَالَ اسْتَخْلَفْتُ عَلَيْهِمْ ابْنَ أَبْزَى قَالَ وَمَا ابْنُ أَبْزَى فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ مَوَالِينَا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اسْتَخْلَفْتَ عَلَيْهِمْ مَوْلًى فَقَالَ إِنَّهُ قَارِئٌ لِكِتَابِ اللَّهِ عَالِمٌ بِالْفَرَائِضِ قَاضٍ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَا إِنَّ نَبِيَّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يَرْفَعُ بِهَذَا الْكِتَابِ أَقْوَامًا وَيَضَعُ بِهِ آخَرِينَ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nofiʼ ibn Abdulhoris Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)ni Usfonda uchratdi. Umar (roziyallohu anhu) uni Makkaga voliy qilib tayinlagan edi. Umar (roziyallohu anhu) unga: «Vodiy ahliga kimni oʻrningga qoʻyding?» dedilar. U: «Ularga Ibn Abzoni oʻrnimga qoʻydim», dedi. U zot: «Ibn Abzo kim boʻladi?» dedilar. U: «Mavlolarimizdan bir kishi», dedi. Umar (roziyallohu anhu): «Ularga bir mavloni oʻringa qoʻydingmi?» dedilar. U: «U Allohning Kitobini oʻqiydigan, farzlarni biladigan qozidir», dedi. Umar (roziyallohu anhu): «Darvoqe, Paygʻambaringiz ﷺ: ‹Alloh bu Kitob sababli baʼzi qavmlarni koʻtaradi va boshqalarni pastga tushiradi›, deganlar», dedilar.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Нофиъ ибн Абдулҳорис Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)ни Усфонда учратди. Умар (розияллоҳу анҳу) уни Маккага волий қилиб тайинлаган эди. Умар (розияллоҳу анҳу) унга: «Водий аҳлига кимни ўрнингга қўйдинг?» дедилар. У: «Уларга Ибн Абзони ўрнимга қўйдим», деди. У зот: «Ибн Абзо ким бўлади?» дедилар. У: «Мавлоларимиздан бир киши», деди. Умар (розияллоҳу анҳу): «Уларга бир мавлони ўринга қўйдингми?» дедилар. У: «У Аллоҳнинг Китобини ўқийдиган, фарзларни биладиган қозидир», деди. Умар (розияллоҳу анҳу): «Дарвоқе, Пайғамбарингиз ﷺ: ‹Аллоҳ бу Китоб сабабли баъзи қавмларни кўтаради ва бошқаларни пастга туширади›, деганлар», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ مُغِيرَةَ بْنَ مُسْلِمٍ أَبَا سَلَمَةَ، يَذْكُرُ عَنْ مَطَرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُثْمَانَ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَشْرَفَ عَلَى أَصْحَابِهِ وَهُوَ مَحْصُورٌ فَقَالَ عَلَامَ تَقْتُلُونِي فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ رَجُلٌ زَنَى بَعْدَ إِحْصَانِهِ فَعَلَيْهِ الرَّجْمُ أَوْ قَتَلَ عَمْدًا فَعَلَيْهِ الْقَوَدُ أَوْ ارْتَدَّ بَعْدَ إِسْلَامِهِ فَعَلَيْهِ الْقَتْلُ فَوَاللَّهِ مَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا إِسْلَامٍ وَلَا قَتَلْتُ أَحَدًا فَأُقِيدَ نَفْسِي مِنْهُ وَلَا ارْتَدَدْتُ مُنْذُ أَسْلَمْتُ إِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ‏.‏

Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Usmon (roziyallohu anhu) qamalda qolgan holida sahobalariga qarab: «Meni nima uchun oʻldirmoqchisizlar? Men Rasululloh ﷺ: ‹Musulmon kishining qoni faqat uch narsadan biri bilan halol boʻladi: turmush qurganidan keyin zino qilgan kishi — unga toshboʻron; qasddan odam oʻldirgan kishi — unga qisos; islomni qabul qilganidan soʻng dinidan qaytgan kishi — unga oʻlim jazosi›, deganlarini eshitganman. Allohga qasamki, men na johiliyatda, na islomda zino qilganman, na biror kishini oʻldirganman-ki, buning uchun qasos olinsa, na islomni qabul qilganimdan buyon dinimdan qaytganman. Men, albatta, ‹Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Uning bandasi va elchisidir› deb guvohlik beraman», dedi.Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Усмон (розияллоҳу анҳу) қамалда қолган ҳолида саҳобаларига қараб: «Мени нима учун ўлдирмоқчисизлар? Мен Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мусулмон кишининг қони фақат уч нарсадан бири билан ҳалол бўлади: турмуш қурганидан кейин зино қилган киши — унга тошбўрон; қасддан одам ўлдирган киши — унга қисос; исломни қабул қилганидан сўнг динидан қайтган киши — унга ўлим жазоси›, деганларини эшитганман. Аллоҳга қасамки, мен на жоҳилиятда, на исломда зино қилганман, на бирор кишини ўлдирганман-ки, бунинг учун қасос олинса, на исломни қабул қилганимдан буён динимдан қайтганман. Мен, албатта, ‹Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва элчисидир› деб гувоҳлик бераман», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، حَدَّثَنِي نُبَيْهُ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ بَعَثَنِي عُمَرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْمَرٍ وَكَانَ يَخْطُبُ بِنْتَ شَيْبَةَ بْنِ عُثْمَانَ عَلَى ابْنِهِ فَأَرْسَلَ إِلَى أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ عَلَى الْمَوْسِمِ فَقَالَ أَلَا أُرَاهُ أَعْرَابِيًّا إِنَّ الْمُحْرِمَ لَا يَنْكِحُ وَلَا يُنْكِحُ أَخْبَرَنِي بِذَلِكَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي نُبَيْهٌ عَنْ أَبِيهِ بِنَحْوِهِ‏.‏

Usmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nubayh ibn Vahb hajga amir boʻlgan Abon ibn Usmonning oldiga kelib, ehromdagi kishining nikohlanishi haqida soʻradi. Abon: «Uni aʼrobiy deb oʻylayapman. Darhaqiqat, ehromdagi kishi na oʻzi uylanadi, na birovni uylantiradi. Buni menga Usmon (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan naql qilib xabar berdi», dedi.Усмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Нубайҳ ибн Ваҳб ҳажга амир бўлган Абон ибн Усмоннинг олдига келиб, эҳромдаги кишининг никоҳланиши ҳақида сўради. Абон: «Уни аъробий деб ўйлаяпман. Дарҳақиқат, эҳромдаги киши на ўзи уйланади, на бировни уйлантиради. Буни менга Усмон (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан нақл қилиб хабар берди», деди.