Oysha bint Abu Bakr as-Siddiq (Ummul-mu'minin)

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَتِيقٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ ‏"‏ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Abu Atiq aytadi: Otam menga shunday dedi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan eshitdim, u Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilib): «Misvok ogʻizni poklovchi, Robni rozi qiluvchidir», — dedilar.Абдурраҳмон ибн Абу Атиқ айтади: Отам менга шундай деди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан эшитдим, у Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилиб): «Мисвок оғизни покловчи, Робни рози қилувчидир», — дедилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى، - وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ - عَنْ مِسْعَرٍ، عَنِ الْمِقْدَامِ، - وَهُوَ ابْنُ شُرَيْحٍ - عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ بِأَىِّ شَىْءٍ كَانَ يَبْدَأُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ قَالَتْ بِالسِّوَاكِ ‏.‏

Miqdom ibn Shurayh otasidan rivoyat qiladi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Paygʻambar ﷺ uylariga kirganlarida nima bilan boshlardilar?» — dedim. U: «Misvok bilan», — dedi.Миқдом ибн Шурайҳ отасидан ривоят қилади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Пайғамбар ﷺ уйларига кирганларида нима билан бошлардилар?» — дедим. У: «Мисвок билан», — деди.

أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ جُعَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَرْوَانَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، سَالِمٌ سَبَلاَنُ قَالَ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَسْتَعْجِبُ بِأَمَانَتِهِ وَتَسْتَأْجِرُهُ فَأَرَتْنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَتَمَضْمَضَتْ وَاسْتَنْثَرَتْ ثَلاَثًا وَغَسَلَتْ وَجْهَهَا ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَتْ يَدَهَا الْيُمْنَى ثَلاَثًا وَالْيُسْرَى ثَلاَثًا وَوَضَعَتْ يَدَهَا فِي مُقَدَّمِ رَأْسِهَا ثُمَّ مَسَحَتْ رَأْسَهَا مَسْحَةً وَاحِدَةً إِلَى مُؤَخَّرِهِ ثُمَّ أَمَرَّتْ يَدَيْهَا بِأُذُنَيْهَا ثُمَّ مَرَّتْ عَلَى الْخَدَّيْنِ قَالَ سَالِمٌ كُنْتُ آتِيهَا مُكَاتَبًا مَا تَخْتَفِي مِنِّي فَتَجْلِسُ بَيْنَ يَدَىَّ وَتَتَحَدَّثُ مَعِي حَتَّى جِئْتُهَا ذَاتَ يَوْمٍ فَقُلْتُ ادْعِي لِي بِالْبَرَكَةِ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ‏.‏ قَالَتْ وَمَا ذَاكَ قُلْتُ أَعْتَقَنِي اللَّهُ ‏.‏ قَالَتْ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ ‏.‏ وَأَرْخَتِ الْحِجَابَ دُونِي فَلَمْ أَرَهَا بَعْدَ ذَلِكَ الْيَوْمِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U menga Rasululloh ﷺ qanday taharat qilganlarini koʻrsatib berdi: ogʻzini chayib, burniga suv tortib chiqardi — uch marta, yuzini uch marta yuvdi. Soʻng oʻng qoʻlini uch marta, chap qoʻlini uch marta yuvdi. Keyin qoʻlini boshining old tomoniga qoʻyib, boshiga bir marta old tomondan orqasiga masih tortdi. Soʻng ikki qoʻlini ikki qulogʻiga yurgizdi, keyin ikki yonogʻiga yurgizdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У менга Расулуллоҳ ﷺ қандай таҳарат қилганларини кўрсатиб берди: оғзини чайиб, бурнига сув тортиб чиқарди — уч марта, юзини уч марта ювди. Сўнг ўнг қўлини уч марта, чап қўлини уч марта ювди. Кейин қўлини бошининг олд томонига қўйиб, бошига бир марта олд томондан орқасига масиҳ тортди. Сўнг икки қўлини икки қулоғига юргизди, кейин икки ёноғига юргизди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي الأَشْعَثُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - وَذَكَرَتْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُحِبُّ التَّيَامُنَ مَا اسْتَطَاعَ فِي طُهُورِهِ وَنَعْلِهِ وَتَرَجُّلِهِ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَمِعْتُ الأَشْعَثَ بِوَاسِطٍ يَقُولُ يُحِبُّ التَّيَامُنَ فَذَكَرَ شَأْنَهُ كُلَّهُ ثُمَّ سَمِعْتُهُ بِالْكُوفَةِ يَقُولُ يُحِبُّ التَّيَامُنَ مَا اسْتَطَاعَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U kishi Rasululloh ﷺ taharat qilishlarida, oyoq kiyim kiyishlarida va soch tarashlarida imkon boricha oʻng tomondan boshlashni yaxshi koʻrardilar, deb zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У киши Расулуллоҳ ﷺ таҳарат қилишларида, оёқ кийим кийишларида ва соч тарашларида имкон борича ўнг томондан бошлашни яхши кўрардилар, деб зикр қилди.

أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُخَيْمِرَةَ، عَنْ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ - رضى الله عنها - عَنِ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَتِ ائْتِ عَلِيًّا فَإِنَّهُ أَعْلَمُ بِذَلِكَ مِنِّي ‏.‏ فَأَتَيْتُ عَلِيًّا فَسَأَلْتُهُ عَنِ الْمَسْحِ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُنَا أَنْ يَمْسَحَ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلاَثًا ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga muqim bir kun va bir kecha, musofir esa uch kun mash tortishini buyurar edilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга муқим бир кун ва бир кеча, мусофир эса уч кун маш тортишини буюрар эдилар.

أَخْبَرَنَا كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ كَلَّمَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَائِشَةُ جَالِسَةٌ فَقَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ أَرَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَرَى فِي النَّوْمِ مَا يَرَى الرَّجُلُ أَفَتَغْتَسِلُ مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لَهَا أُفٍّ لَكِ أَوَتَرَى الْمَرْأَةُ ذَلِكِ فَالْتَفَتَ إِلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ تَرِبَتْ يَمِينُكِ فَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaym Rasululloh ﷺga gapirdi, Oisha esa oʻtirgan edi. U: «Ey Allohning Rasuli! Alloh haqiqatdan uyalmaydi. Ayol tushida erkak koʻradigan narsani koʻrsa, shundan gʻusl qiladimi?» dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Ha», dedilar. Oisha aytadi: Men unga: «Uf senga! Ayol ham buni koʻradimi?» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ menga qarab: «Qoʻling tuproqqa belangur! Boʻlmasa bolaning oʻxshashligi qayerdan boʻladi?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Сулайм Расулуллоҳ ﷺга гапирди, Оиша эса ўтирган эди. У: «Эй Аллоҳнинг Расули! Аллоҳ ҳақиқатдан уялмайди. Аёл тушида эркак кўрадиган нарсани кўрса, шундан ғусл қиладими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ҳа», дедилар. Оиша айтади: Мен унга: «Уф сенга! Аёл ҳам буни кўрадими?» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга қараб: «Қўлинг тупроққа белангур! Бўлмаса боланинг ўхшашлиги қаердан бўлади?» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَىٍّ، عَنْ غُضَيْفِ بْنِ الْحَارِثِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ - رضى الله عنها - أَىُّ اللَّيْلِ كَانَ يَغْتَسِلُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ رُبَّمَا اغْتَسَلَ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا اغْتَسَلَ آخِرَهُ ‏.‏ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً ‏.‏

Gʻudayf ibn al-Horis (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ kechaning qaysi qismida gʻusl qilardilar?» deb soʻradi. U: «Baʼzan kechaning avvalida gʻusl qilardilar, baʼzan oxirida gʻusl qilardilar», dedi. Men: «Bu ishda kenglik qilib qoʻygan Allohga hamdlar boʻlsin», dedim.Ғудайф ибн ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ кечанинг қайси қисмида ғусл қилардилар?» деб сўради. У: «Баъзан кечанинг аввалида ғусл қилардилар, баъзан охирида ғусл қилардилар», деди. Мен: «Бу ишда кенглик қилиб қўйган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин», дедим.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ بُرْدٍ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَىٍّ، عَنْ غُضَيْفِ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ رضى الله عنها فَسَأَلْتُهَا قُلْتُ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْتَسِلُ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ أَوْ مِنْ آخِرِهِ قَالَتْ كُلَّ ذَلِكَ رُبَّمَا اغْتَسَلَ مِنْ أَوَّلِهِ وَرُبَّمَا اغْتَسَلَ مِنْ آخِرِهِ ‏.‏ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Gʻudayf ibn al-Horis u kishining oldiga kirib, soʻradi: «Rasululloh ﷺ kechaning avvalida gʻusl qilarmidilar yoki oxiridami?» U ayol: «Har ikkisida ham. Baʼzan avvalida gʻusl qilardilar, baʼzan esa oxirida gʻusl qilardilar», dedi. Men: «Bu ishda kenglik qilib qoʻygan Allohga hamd boʻlsin», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ғудайф ибн ал-Ҳорис у кишининг олдига кириб, сўради: «Расулуллоҳ ﷺ кечанинг аввалида ғусл қилармидилар ёки охиридами?» У аёл: «Ҳар иккисида ҳам. Баъзан аввалида ғусл қилардилар, баъзан эса охирида ғусл қилардилар», деди. Мен: «Бу ишда кенглик қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُوسَى الْجُهَنِيِّ، قَالَ أُتِيَ مُجَاهِدٌ بِقَدَحٍ حَزَرْتُهُ ثَمَانِيَةَ أَرْطَالٍ فَقَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ رضى الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَغْتَسِلُ بِمِثْلِ هَذَا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mana shunga oʻxshash idish bilan gʻusl qilardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мана шунга ўхшаш идиш билан ғусл қилардилар.