Qatoda ibn Di'oma

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، وَهِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ شَهْرًا - قَالَ شُعْبَةُ لَعَنَ رِجَالاً وَقَالَ هِشَامٌ يَدْعُو عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ - ثُمَّ تَرَكَهُ بَعْدَ الرُّكُوعِ ‏.‏ هَذَا قَوْلُ هِشَامٍ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ شَهْرًا يَلْعَنُ رِعْلاً وَذَكْوَانَ وَلِحْيَانَ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir oy qunut oʻqidilar — bunda baʼzi kishilarni laʼnatlab, arab qabilalaridan baʼzilariga qarshi duo qildilar — soʻng buni rukudan keyin tark etdilar. Yana bir rivoyatda: Nabiy ﷺ bir oy qunut oʻqib, Riʼl, Zakvon va Lihyon qabilalarini laʼnatladilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ой қунут ўқидилар — бунда баъзи кишиларни лаънатлаб, араб қабилаларидан баъзиларига қарши дуо қилдилар — сўнг буни рукудан кейин тарк этдилар. Яна бир ривоятда: Набий ﷺ бир ой қунут ўқиб, Риъл, Заквон ва Лиҳён қабилаларини лаънатладилар.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا أَسَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَخَذَ اللَّحْمَ صَلَّى سَبْعَ رَكَعَاتٍ لاَ يَقْعُدُ إِلاَّ فِي آخِرِهِنَّ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ قَاعِدٌ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ فَتِلْكَ تِسْعٌ يَا بُنَىَّ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَحَبَّ أَنْ يُدَاوِمَ عَلَيْهَا ‏.‏ مُخْتَصَرٌ ‏.‏ خَالَفَهُ هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi, u dedi: «Rasululloh ﷺ keksayib, tanaga toʻlgach, yetti rakat oʻqir, faqat oxirgisidagina oʻtirar edilar, salom berganlaridan soʻng oʻtirgan holda ikki rakat oʻqirdilar. Ana shu toʻqqiz boʻlardi, ey oʻgʻilcham. Rasululloh ﷺ biror namoz oʻqisalar, unga davomiy amal qilishni yaxshi koʻrardilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади, у деди: «Расулуллоҳ ﷺ кексайиб, танага тўлгач, етти ракат ўқир, фақат охиргисидагина ўтирар эдилар, салом берганларидан сўнг ўтирган ҳолда икки ракат ўқирдилар. Ана шу тўққиз бўларди, эй ўғилчам. Расулуллоҳ ﷺ бирор намоз ўқисалар, унга давомий амал қилишни яхши кўрардилар».

أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَوْتَرَ بِتِسْعِ رَكَعَاتٍ لَمْ يَقْعُدْ إِلاَّ فِي الثَّامِنَةِ فَيَحْمَدُ اللَّهَ وَيَذْكُرُهُ وَيَدْعُو ثُمَّ يَنْهَضُ وَلاَ يُسَلِّمُ ثُمَّ يُصَلِّي التَّاسِعَةَ فَيَجْلِسُ فَيَذْكُرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُو ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمَةً يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَلَمَّا كَبِرَ وَضَعُفَ أَوْتَرَ بِسَبْعِ رَكَعَاتٍ لاَ يَقْعُدُ إِلاَّ فِي السَّادِسَةِ ثُمَّ يَنْهَضُ وَلاَ يُسَلِّمُ فَيُصَلِّي السَّابِعَةَ ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمَةً ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi, u dedi: «Rasululloh ﷺ toʻqqiz rakat vitr oʻqiganlarida, faqat sakkizinchisidagina oʻtirardilar. Unda Allohga hamd aytar, Uni zikr qilar va duo qilardilar, soʻng salom bermay turib, toʻqqizinchisini oʻqirdilar, keyin oʻtirib, aziz va ulugʻ Allohni zikr qilar va duo qilardilar, soʻng bizga eshittirib bir bor salom berardilar, soʻng oʻtirgan holda ikki rakat oʻqirdilar. Keksayib, kuchdan qolgach, yetti rakat vitr oʻqir, faqat oltinchisidagina oʻtirar, soʻng salom bermay turib, yettinchisini oʻqir, keyin bir bor salom berar, soʻng oʻtirgan holda ikki rakat oʻqirdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади, у деди: «Расулуллоҳ ﷺ тўққиз ракат витр ўқиганларида, фақат саккизинчисидагина ўтирардилар. Унда Аллоҳга ҳамд айтар, Уни зикр қилар ва дуо қилардилар, сўнг салом бермай туриб, тўққизинчисини ўқирдилар, кейин ўтириб, азиз ва улуғ Аллоҳни зикр қилар ва дуо қилардилар, сўнг бизга эшиттириб бир бор салом берардилар, сўнг ўтирган ҳолда икки ракат ўқирдилар. Кексайиб, кучдан қолгач, етти ракат витр ўқир, фақат олтинчисидагина ўтирар, сўнг салом бермай туриб, еттинчисини ўқир, кейин бир бор салом берар, сўнг ўтирган ҳолда икки ракат ўқирдилар».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَزْرَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُوتِرُ بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ وَ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ وَ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏ فَإِذَا فَرَغَ قَالَ ‏"‏ سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثًا ‏.‏

Abdurrahmon ibn Abzo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ vitrni {Rabbingizning eng oliy nomini poklab yod eting} va {Ayting: «Ey kofirlar!»} va {Ayting: «U Alloh yagonadir»}ni oʻqib ado etar edilar. Namozdan boʻshaganlarida uch marta: «Subhanal-malikil-qudduus», der edilar.Абдурраҳмон ибн Абзо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ витрни {Раббингизнинг энг олий номини поклаб ёд этинг} ва {Айтинг: «Эй кофирлар!»} ва {Айтинг: «У Аллоҳ ягонадир»}ни ўқиб адо этар эдилар. Намоздан бўшаганларида уч марта: «Субҳанал-маликил-қуддуус», дер эдилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُوتِرُ بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ وَ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ وَ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏ فَإِذَا فَرَغَ قَالَ ‏"‏ سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثًا وَيَمُدُّ فِي الثَّالِثَةِ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Abzo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ vitrni {Rabbingizning eng oliy nomini poklab yod eting} va {Ayting: «Ey kofirlar!»} va {Ayting: «U Alloh yagonadir»}ni oʻqib ado etar edilar. Salom berib boʻlganlarida uch marta: «Subhanal-malikil-qudduus», der va uchinchisida ovozlarini choʻzar edilar.Абдурраҳмон ибн Абзо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ витрни {Раббингизнинг энг олий номини поклаб ёд этинг} ва {Айтинг: «Эй кофирлар!»} ва {Айтинг: «У Аллоҳ ягонадир»}ни ўқиб адо этар эдилар. Салом бериб бўлганларида уч марта: «Субҳанал-маликил-қуддуус», дер ва учинчисида овозларини чўзар эдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُوتِرُ بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ خَالَفَهُمَا شَبَابَةُ فَرَوَاهُ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Abzo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ vitrni {Rabbingizning eng oliy nomini poklab yod eting}ni oʻqib ado etar edilar.Абдурраҳмон ибн Абзо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ витрни {Раббингизнинг энг олий номини поклаб ёд этинг}ни ўқиб адо этар эдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ فَقَرَأَ رَجُلٌ بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ ‏"‏ مَنْ قَرَأَ بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَجُلٌ أَنَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ بَعْضَهُمْ خَالَجَنِيهَا ‏"‏ ‏.‏

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ peshin namozini oʻqidilar. Bir kishi {Rabbingizning eng oliy nomini poklab yod eting}ni oʻqidi. Namozni tugatganlarida: «{Rabbingizning eng oliy nomini poklab yod eting}ni kim oʻqidi?» dedilar. Bir kishi: «Men», dedi. U zot: «Uni birontangiz men bilan tortishayotganini bilgan edim», dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ пешин намозини ўқидилар. Бир киши {Раббингизнинг энг олий номини поклаб ёд этинг}ни ўқиди. Намозни тугатганларида: «{Раббингизнинг энг олий номини поклаб ёд этинг}ни ким ўқиди?» дедилар. Бир киши: «Мен», деди. У зот: «Уни биронтангиз мен билан тортишаётганини билган эдим», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ تَسَحَّرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قُمْنَا إِلَى الصَّلاَةِ ‏.‏ قُلْتُ كَمْ كَانَ بَيْنَهُمَا قَالَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ الرَّجُلُ خَمْسِينَ آيَةً ‏.‏

Zayd ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan saharlik qildik, soʻng namozga turdik. «Ular oʻrtasida qancha fursat bor edi?» deb soʻradim. U: «Kishi ellik oyat oʻqiydigan miqdorcha», dedi.Зайд ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан саҳарлик қилдик, сўнг намозга турдик. «Улар ўртасида қанча фурсат бор эди?» деб сўрадим. У: «Киши эллик оят ўқийдиган миқдорча», деди.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ أَنَّهُ نَهَى عَنِ التَّبَتُّلِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَتَادَةُ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ مِنْ أَشْعَثَ وَحَدِيثُ أَشْعَثَ أَشْبَهُ بِالصَّوَابِ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ tabattul (turmush qurmaslik)dan qaytardilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Qatoda Ashʼasdan koʻra ishonchliroq va yodda saqlashda kuchliroqdir, biroq Ashʼasning hadisi toʻgʻriroqqa oʻxshaydi. Alloh taolo eng bilguvchidir.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ табаттул (турмуш қурмаслик)дан қайтардилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Қатода Ашъасдан кўра ишончлироқ ва ёдда сақлашда кучлироқдир, бироқ Ашъаснинг ҳадиси тўғрироққа ўхшайди. Аллоҳ таоло энг билгувчидир.

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ذُكِرَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنْتُ حَمْزَةَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ هَذَا سَمِعَهُ قَتَادَةُ مِنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga Hamzaning qizi zikr qilindi. Shunda u zot: «Albatta, u emizishlik boʻyicha akamning qizidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга Ҳамзанинг қизи зикр қилинди. Шунда у зот: «Албатта, у эмизишлик бўйича акамнинг қизидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، وَأَيُّوبَ، عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الرَّضَاعِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تُحَرِّمُ الإِمْلاَجَةُ وَلاَ الإِمْلاَجَتَانِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ قَتَادَةُ ‏"‏ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ ‏"‏ ‏.‏

Ummu Fadl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺdan emizish haqida soʻralganda, u zot: «Bir marta yoki ikki marta emish (nikohni) harom qilmaydi», dedilar.Умму Фадл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺдан эмизиш ҳақида сўралганда, у зот: «Бир марта ёки икки марта эмиш (никоҳни) ҳаром қилмайди», дедилар.