Shu'ba ibn al-Hajjoj

وَعَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ قَالَ: جَاءَتِ الْجَدَّةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا فَقَالَ لَهَا: مَا لَكِ فِي كِتَابِ اللَّهِ شَيْءٌ وَمَا لَكِ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ فَارْجِعِي حَتَّى أَسْأَلَ النَّاسَ فَسَأَلَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ: حَضَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَاهَا السُّدُسَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ الله عَنهُ هَل مَعَك غَيره؟ فَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ مِثْلَ مَا قَالَ الْمُغيرَة فأنفذه لَهَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَتِ الْجدّة الْأُخْرَى إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا فَقَالَ: هُوَ ذَلِك السُّدس فَإِن اجْتمعَا فَهُوَ بَيْنَكُمَا وَأَيَّتُكُمَا خَلَتْ بِهِ فَهُوَ لَهَا. رَوَاهُ مَالِكٌ وَأَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالدَّارِمِيُّ وَابْن مَاجَه

Qabiysa ibn Zuayb (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Bir buvi Abu Bakrning oldiga kelib, undan oʻz merosini soʻradi. Abu Bakr unga: «Senga Allohning Kitobida hech narsa yoʻq va senga Rasululloh ﷺning sunnatlarida ham hech narsa yoʻq. Bas, qaytib turgin, men odamlardan soʻray», dedi. So u odamlardan soʻradi. Shunda Mugʻiyra ibn Shuʼba: «Men Rasululloh ﷺ huzurida hozir boʻlgan edim, u zot unga oltidan birni berdilar», dedi. Abu Bakr: «Sen bilan boshqa (guvoh) bormi?» dedi. Shunda Muhammad ibn Maslama al-Ansoriy turib, Mugʻiyra ibn Shuʼba aytgan narsaning mislini aytdi. So Abu Bakr buni unga (buviga) joriy qildi. Soʻng boshqa buvi Umar ibn al-Xattobning oldiga kelib, undan oʻz merosini soʻradi. U: «Senga Allohning Kitobida hech narsa yoʻq, lekin u oʻsha oltidan birdir. Agar ikkovingiz unda (birga) toʻplansangiz, u ikkovingiz oʻrtangizda, qaysingiz yolgʻiz qolsangiz, u oʻshaniki», dedi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Buraydadan ham (rivoyat) bor. Bu (rivoyat) eng yaxshisidir va Ibn Uyayna hadisidan koʻra sahihroqdir.Қабийса ибн Зуайб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Бир буви Абу Бакрнинг олдига келиб, ундан ўз меросини сўради. Абу Бакр унга: «Сенга Аллоҳнинг Китобида ҳеч нарса йўқ ва сенга Расулуллоҳ ﷺнинг суннатларида ҳам ҳеч нарса йўқ. Бас, қайтиб тургин, мен одамлардан сўрай», деди. Со у одамлардан сўради. Шунда Муғийра ибн Шуъба: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида ҳозир бўлган эдим, у зот унга олтидан бирни бердилар», деди. Абу Бакр: «Сен билан бошқа (гувоҳ) борми?» деди. Шунда Муҳаммад ибн Маслама ал-Ансорий туриб, Муғийра ибн Шуъба айтган нарсанинг мислини айтди. Со Абу Бакр буни унга (бувига) жорий қилди. Сўнг бошқа буви Умар ибн ал-Хаттобнинг олдига келиб, ундан ўз меросини сўради. У: «Сенга Аллоҳнинг Китобида ҳеч нарса йўқ, лекин у ўша олтидан бирдир. Агар икковингиз унда (бирга) тўплансангиз, у икковингиз ўртангизда, қайсингиз ёлғиз қолсангиз, у ўшаники», деди. Абу Исо айтди: Бу бобда Бурайдадан ҳам (ривоят) бор. Бу (ривоят) энг яхшисидир ва Ибн Уяйна ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир.

وَعَن عُرْوَة بن الْمُغيرَة بن شُعْبَة عَن أَبِيه قَالَ: أَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ. قَالَ الْمُغِيرَةُ: فَتَبَرَّزَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ الْغَائِط فَحملت مَعَه إدواة قَبْلَ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ من الإدواة فَغسل كفيه وَوَجْهَهُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَن ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كم الْجُبَّة فَأخْرج يَده مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ وَغسل ذِرَاعَيْهِ وَمسح بناصيته وعَلى الْعِمَامَة وعَلى خفيه ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْتُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ قَامُوا فِي الصَّلَاة يُصَلِّي بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم ذهب يتَأَخَّر فَأَوْمأ إِلَيْهِ فصلى بهم فَلَمَّا سلم قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقُمْتُ فَرَكَعْنَا الرَّكْعَة الَّتِي سبقتنا. رَوَاهُ مُسلم

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (safarda) ortda qoldilar, men ham U Zot bilan ortda qoldim. Qachonki U Zot oʻz hojatlarini ado etdilar, «Sen bilan suv bormi?» dedilar. Bas, men Unga bir tahoratxona (idish) keltirdim; bas, U Zot kaftlarini va yuzini yuvdilar. Soʻng ikki bilaklarini ochmoqchi boʻldilar, ammo jubbaning yengi tor keldi; shunda qoʻlini jubbaning ostidan chiqardilar va jubbani ikki yelkasiga tashladilar-da, ikki bilaklarini yuvdilar; va peshonasiga, salla (imoma) ustiga va mahsilari ustiga mash tortdilar. Soʻng U Zot (ulovga) mindilar, men ham mindim. Bas, biz qavmga yetib keldik — ular esa (allaqachon) namozga turgan, Abdurahmon ibn Avf ularga imomlik qilayotgan edi va ularga bir rakaat (namoz) oʻqib boʻlgan edi —. Qachonki u Paygʻambar ﷺ ni sezdi, ortga chekinmoqchi boʻldi. Shunda (Paygʻambar) unga ishora qildilar; bas, u ularga (imom boʻlib) namozni (davom ettirib) oʻqidi. Qachonki u salom berdi, Paygʻambar ﷺ turdilar, men ham turdim; bas, biz oʻzimizdan oʻtib ketgan (qoldirgan) rakaatni oʻqidik.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (сафарда) ортда қолдилар, мен ҳам У Зот билан ортда қолдим. Қачонки У Зот ўз ҳожатларини адо этдилар, «Сен билан сув борми?» дедилар. Бас, мен Унга бир таҳоратхона (идиш) келтирдим; бас, У Зот кафтларини ва юзини ювдилар. Сўнг икки билакларини очмоқчи бўлдилар, аммо жуббанинг енги тор келди; шунда қўлини жуббанинг остидан чиқардилар ва жуббани икки елкасига ташладилар-да, икки билакларини ювдилар; ва пешонасига, салла (имома) устига ва маҳсилари устига маш тортдилар. Сўнг У Зот (уловга) миндилар, мен ҳам миндим. Бас, биз қавмга етиб келдик — улар эса (аллақачон) намозга турган, Абдураҳмон ибн Авф уларга имомлик қилаётган эди ва уларга бир ракаат (намоз) ўқиб бўлган эди —. Қачонки у Пайғамбар ﷺ ни сезди, ортга чекинмоқчи бўлди. Шунда (Пайғамбар) унга ишора қилдилар; бас, у уларга (имом бўлиб) намозни (давом эттириб) ўқиди. Қачонки у салом берди, Пайғамбар ﷺ турдилар, мен ҳам турдим; бас, биз ўзимиздан ўтиб кетган (қолдирган) ракаатни ўқидик.

عَنْ حُذَيْفَةَ: أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ وَكَانَ يَقُولُ: «الله أكبر» ثَلَاثًا «ذُو الْمَلَكُوتِ وَالْجَبَرُوتِ وَالْكِبْرِيَاءِ وَالْعَظَمَةِ» ثُمَّ اسْتَفْتَحَ فَقَرَأَ الْبَقَرَةَ ثُمَّ رَكَعَ فَكَانَ رُكُوعُهُ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِ فَكَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ: «سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ» ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ فَكَانَ قِيَامُهُ نَحْوًا مِنْ رُكُوعِهِ يَقُولُ: «لِرَبِّيَ الْحَمْدُ» ثُمَّ سَجَدَ فَكَانَ سُجُودُهُ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِ فَكَانَ يَقُولُ فِي سُجُودِهِ: «سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى» ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ السُّجُودِ وَكَانَ يَقْعُدُ فِيمَا بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ نَحْوًا مِنْ سُجُودِهِ وَكَانَ يَقُولُ: «رَبِّ اغْفِرْ لِي رَبِّ اغْفِرْ لِي» فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ قَرَأَ فِيهِنَّ (الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ وَالنِّسَاءَ وَالْمَائِدَةَ أَوِ الْأَنْعَامَ) شَكَّ شُعْبَة) رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abul Valid at-Tayolisiy bilan Ali ibn al-Jaʼd bizga Shuʼbadan, u Amr ibn Murradan, u ansorlarning mavlosi Abu Hamzadan, u Bani Absdan boʻlgan bir kishidan, u Huzayfadan rivoyat qildiki, u Rasululloh ﷺ kechasi namoz oʻqiyotganlarini koʻrgan. U zot: «Allohu akbar» (uch marta), «Mulk, jabarut, ulugʻlik va azamat egasi» der edilar. Soʻng (namozni) boshlab, Baqarani oʻqidilar, keyin ruku qildilar va rukuʼlari qiyomlariga yaqin (uzun) boʻldi. Rukuʼlarida: «Subhana Robbiyal-aziym, Subhana Robbiyal-aziym (Buyuk Robbim poklik bilan, Buyuk Robbim poklik bilan)» der edilar. Soʻng rukuʼdan boshlarini koʻtardilar va qiyomlari rukuʼlariga yaqin boʻldi, (unda): «Liyrobbiyal-hamd (Robbimga hamd boʻlsin)» der edilar. Soʻng sajda qildilar va sajdalari qiyomlariga yaqin boʻldi, sajdalarida: «Subhana Robbiyal-aʼla (Eng oliy Robbim poklik bilan)» der edilar. Soʻng sajdadan boshlarini koʻtardilar va ikki sajda orasida sajdalariga yaqin (uzun) oʻtirar edilar, (unda): «Robbigʻfir liy, Robbigʻfir liy (Robbim, meni magʻfirat qil, Robbim, meni magʻfirat qil)» der edilar. U zot toʻrt rakaat namoz oʻqidilar va ularda Baqara, Oli Imron, Niso va Moidani — yoki Anʼomni, Shuʼba shak qildi — oʻqidilar.Абул Валид ат-Таёлисий билан Али ибн ал-Жаъд бизга Шуъбадан, у Амр ибн Муррадан, у ансорларнинг мавлоси Абу Ҳамзадан, у Бани Абсдан бўлган бир кишидан, у Ҳузайфадан ривоят қилдики, у Расулуллоҳ ﷺ кечаси намоз ўқиётганларини кўрган. У зот: «Аллоҳу акбар» (уч марта), «Мулк, жабарут, улуғлик ва азамат эгаси» дер эдилар. Сўнг (намозни) бошлаб, Бақарани ўқидилар, кейин руку қилдилар ва рукуълари қиёмларига яқин (узун) бўлди. Рукуъларида: «Субҳана Роббиял-азийм, Субҳана Роббиял-азийм (Буюк Роббим поклик билан, Буюк Роббим поклик билан)» дер эдилар. Сўнг рукуъдан бошларини кўтардилар ва қиёмлари рукуъларига яқин бўлди, (унда): «Лийроббиял-ҳамд (Роббимга ҳамд бўлсин)» дер эдилар. Сўнг сажда қилдилар ва саждалари қиёмларига яқин бўлди, саждаларида: «Субҳана Роббиял-аъла (Энг олий Роббим поклик билан)» дер эдилар. Сўнг саждадан бошларини кўтардилар ва икки сажда орасида саждаларига яқин (узун) ўтирар эдилар, (унда): «Роббиғфир лий, Роббиғфир лий (Роббим, мени мағфират қил, Роббим, мени мағфират қил)» дер эдилар. У зот тўрт ракаат намоз ўқидилар ва уларда Бақара, Оли Имрон, Нисо ва Моидани — ёки Анъомни, Шуъба шак қилди — ўқидилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ: «هِيَ فِي كُلِّ رَمَضَانَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَقَالَ: رَوَاهُ سُفْيَان وَشعْبَة عَن أبي إِسْحَق مَوْقُوفا على ابْن عمر

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan Qadr kechasi haqida soʻralganda: «U har Ramazonda boʻladi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан Қадр кечаси ҳақида сўралганда: «У ҳар Рамазонда бўлади», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ: قَالَ: كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَكْسِبَ كُلَّ يَوْمٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ؟» فَسَأَلَهُ سَائِلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ: كَيْفَ يَكْسِبُ أَحَدُنَا أَلْفَ حَسَنَةٍ؟ قَالَ: «يُسَبِّحُ مِائَةَ تَسْبِيحَةٍ فَيُكْتَبُ لَهُ أَلْفُ حَسَنَةٍ أَوْ يُحَطُّ عَنهُ ألفُ خطيئةٍ» . رَوَاهُ مُسلم وَفِي كِتَابه: فِي جَمِيعِ الرِّوَايَاتِ عَنْ مُوسَى الْجُهَنِيِّ: «أَوْ يُحَطُّ» قَالَ أَبُو بكر البرقاني وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقطَّان عَن مُوسَى فَقَالُوا: «ويحُطُّ» بِغَيْر ألف هَكَذَا فِي كتاب الْحميدِي

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ huzurlarida edik. U zot: «Sizlardan biringiz har kuni ming savob qozonishdan ojizmi?» dedilar. Oʻtirganlardan biri: «Bizdan biri qanday qilib ming savob qozonadi?» deb soʻradi. U zot: «Yuz marta tasbeh aytadi — shunda unga ming savob yoziladi yoki undan ming xato (gunoh) oʻchiriladi», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида эдик. У зот: «Сизлардан бирингиз ҳар куни минг савоб қозонишдан ожизми?» дедилар. Ўтирганлардан бири: «Биздан бири қандай қилиб минг савоб қозонади?» деб сўради. У зот: «Юз марта тасбеҳ айтади — шунда унга минг савоб ёзилади ёки ундан минг хато (гуноҳ) ўчирилади», дедилар. Муслим ривоят қилган.