حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو، عَنْ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَيْمُونٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنِ الْمَنِيِّ، يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَتْ كُنْتُ أَغْسِلُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَيَخْرُجُ إِلَى الصَّلاَةِ وَأَثَرُ الْغَسْلِ فِي ثَوْبِهِ بُقَعُ الْمَاءِ.
Sulaymon ibn Yasor (Oishadan) rivoyat qiladi: Men Oishadan maniy teggan kiyim haqida soʻradim. U: «Men uni Rasululloh ﷺ ning kiyimlaridan yuvar edim; u zot esa (kiyimda) suv izi turgan holda namozga chiqar edilar», — dedi.Сулаймон ибн Ясор (Оишадан) ривоят қилади: Мен Оишадан маний тегган кийим ҳақида сўрадим. У: «Мен уни Расулуллоҳ ﷺ нинг кийимларидан ювар эдим; у зот эса (кийимда) сув изи турган ҳолда намозга чиқар эдилар», — деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّهُ سَأَلَ أُمَّ سَلَمَةَ - رضى الله عنها - عَنِ الرَّجُلِ يُصْبِحُ جُنُبًا أَيَصُومُ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ غَيْرِ احْتِلاَمٍ ثُمَّ يَصُومُ .
Sulaymon ibn Yasor (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Umm Salamadan junublik holatida tongni qarshilagan kishi haqida: «U roʻza tutaveradimi?» deb soʻradi. (Umm Salama:) «Rasululloh ﷺ ehtilomsiz (jimoʼ sababli) junublik holatida tongni qarshilar, soʻng roʻza tutar edilar», dedi.Сулаймон ибн Ясор (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Умм Саламадан жунублик ҳолатида тонгни қаршилаган киши ҳақида: «У рўза тутаверадими?» деб сўради. (Умм Салама:) «Расулуллоҳ ﷺ эҳтиломсиз (жимў сабабли) жунублик ҳолатида тонгни қаршилар, сўнг рўза тутар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي
يُونُسُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ تَفَرَّقَ النَّاسُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، فَقَالَ لَهُ نَاتِلُ
أَهْلِ الشَّامِ أَيُّهَا الشَّيْخُ حَدِّثْنَا حَدِيثًا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ
نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ أَوَّلَ النَّاسِ يُقْضَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ
عَلَيْهِ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ قَاتَلْتُ فِيكَ
حَتَّى اسْتُشْهِدْتُ . قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ قَاتَلْتَ لأَنْ يُقَالَ جَرِيءٌ . فَقَدْ قِيلَ . ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ
عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ وَعَلَّمَهُ وَقَرَأَ الْقُرْآنَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ
نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ تَعَلَّمْتُ الْعِلْمَ وَعَلَّمْتُهُ وَقَرَأْتُ فِيكَ الْقُرْآنَ . قَالَ
كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ تَعَلَّمْتَ الْعِلْمَ لِيُقَالَ عَالِمٌ . وَقَرَأْتَ الْقُرْآنَ لِيُقَالَ هُوَ قَارِئٌ . فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ
بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ . وَرَجُلٌ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَعْطَاهُ مِنْ أَصْنَافِ
الْمَالِ كُلِّهِ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ مَا تَرَكْتُ مِنْ سَبِيلٍ
تُحِبُّ أَنْ يُنْفَقَ فِيهَا إِلاَّ أَنْفَقْتُ فِيهَا لَكَ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ فَعَلْتَ لِيُقَالَ هُوَ جَوَادٌ . فَقَدْ قِيلَ
ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ أُلْقِيَ فِي النَّارِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Odamlar Abu Hurayraning atrofidan tarqaldilar. Shunda Shom ahlidan boʻlgan Notil unga: ‹Ey shayx! Bizga Rasululloh ﷺ dan eshitgan bir hadisni aytib ber›, dedi. (Abu Hurayra): ‹Ha, men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: Qiyomat kuni odamlardan birinchi boʻlib hukm chiqariladigani shahid boʻlgan kishidir. U keltiriladi va (Alloh) unga Oʻz neʼmatlarini tanitadi, u ham ularni taniydi. (Alloh): «Bu (neʼmatlar) borasida nima qilding?» deydi. U: «Sening (yoʻling) uchun shahid boʻlgunimcha jang qildim», deydi. (Alloh): «Yolgʻon aytding! Sen ‹botir› deyilishi uchun jang qilding, bas, (shunday) deyildi ham», deydi. Soʻng (Alloh) uning haqida amr beradi va u yuztuban sudralib, doʻzaxga tashlanadi. Yana bir kishi — ilm oʻrgangan, uni (boshqalarga) oʻrgatgan va Qurʼon oʻqigan kishi — keltiriladi va (Alloh) unga Oʻz neʼmatlarini tanitadi, u ham ularni taniydi. (Alloh): «Bu borada nima qilding?» deydi. U: «Ilm oʻrgandim, uni oʻrgatdim va Sening (yoʻling) uchun Qurʼon oʻqidim», deydi. (Alloh): «Yolgʻon aytding! Sen ‹olim› deyilishi uchun ilm oʻrganding, ‹u qori› deyilishi uchun Qurʼon oʻqiding, bas, (shunday) deyildi ham», deydi. Soʻng (Alloh) uning haqida amr beradi va u yuztuban sudralib, doʻzaxga tashlanadi. Yana bir kishi — Alloh unga (rizqni) keng qilib bergan va har turdagi moldan ato etgan kishi — keltiriladi va (Alloh) unga Oʻz neʼmatlarini tanitadi, u ham ularni taniydi. (Alloh): «Bu borada nima qilding?» deydi. U: «Sen sarflanishini suygan hech bir yoʻlni qoldirmay, undan Sening (yoʻling) uchun sarfladim», deydi. (Alloh): «Yolgʻon aytding! Sen ‹u saxiy› deyilishi uchun shunday qilding, bas, (shunday) deyildi ham», deydi. Soʻng (Alloh) uning haqida amr beradi va u yuztuban sudraladi, soʻng doʻzaxga tashlanadi›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Одамлар Абу Ҳурайранинг атрофидан тарқалдилар. Шунда Шом аҳлидан бўлган Нотил унга: ‹Эй шайх! Бизга Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бир ҳадисни айтиб бер›, деди. (Абу Ҳурайра): ‹Ҳа, мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: Қиёмат куни одамлардан биринчи бўлиб ҳукм чиқариладигани шаҳид бўлган кишидир. У келтирилади ва (Аллоҳ) унга Ўз неъматларини танитади, у ҳам уларни танийди. (Аллоҳ): «Бу (неъматлар) борасида нима қилдинг?» дейди. У: «Сенинг (йўлинг) учун шаҳид бўлгунимча жанг қилдим», дейди. (Аллоҳ): «Ёлғон айтдинг! Сен ‹ботир› дейилиши учун жанг қилдинг, бас, (шундай) дейилди ҳам», дейди. Сўнг (Аллоҳ) унинг ҳақида амр беради ва у юзтубан судралиб, дўзахга ташланади. Яна бир киши — илм ўрганган, уни (бошқаларга) ўргатган ва Қуръон ўқиган киши — келтирилади ва (Аллоҳ) унга Ўз неъматларини танитади, у ҳам уларни танийди. (Аллоҳ): «Бу борада нима қилдинг?» дейди. У: «Илм ўргандим, уни ўргатдим ва Сенинг (йўлинг) учун Қуръон ўқидим», дейди. (Аллоҳ): «Ёлғон айтдинг! Сен ‹олим› дейилиши учун илм ўргандинг, ‹у қори› дейилиши учун Қуръон ўқидинг, бас, (шундай) дейилди ҳам», дейди. Сўнг (Аллоҳ) унинг ҳақида амр беради ва у юзтубан судралиб, дўзахга ташланади. Яна бир киши — Аллоҳ унга (ризқни) кенг қилиб берган ва ҳар турдаги молдан ато этган киши — келтирилади ва (Аллоҳ) унга Ўз неъматларини танитади, у ҳам уларни танийди. (Аллоҳ): «Бу борада нима қилдинг?» дейди. У: «Сен сарфланишини суйган ҳеч бир йўлни қолдирмай, ундан Сенинг (йўлинг) учун сарфладим», дейди. (Аллоҳ): «Ёлғон айтдинг! Сен ‹у сахий› дейилиши учун шундай қилдинг, бас, (шундай) дейилди ҳам», дейди. Сўнг (Аллоҳ) унинг ҳақида амр беради ва у юзтубан судралади, сўнг дўзахга ташланади›, деди».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ . وَحَدِيثُ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - لَيْسَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْفَرْكِ لأَنَّهُ وَإِنْ كَانَ الْفَرْكُ يُجْزِئُ فَقَدْ يُسْتَحَبُّ لِلرَّجُلِ أَنْ لاَ يُرَى عَلَى ثَوْبِهِ أَثَرُهُ . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْمَنِيُّ بِمَنْزِلَةِ الْمُخَاطِ فَأَمِطْهُ عَنْكَ وَلَوْ بِإِذْخِرَةٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺning kiyimidan maniyni yuvgan. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan ham (rivoyat) bor. Oishaning u Rasululloh ﷺning kiyimidan maniyni yuvgani haqidagi hadisi ishqalash haqidagi hadisga zid emas. Chunki ishqalash kifoya qilsa ham, kishining kiyimida uning asari koʻrinmasligi mustahab boʻladi. Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): maniy shilliq-burun oʻrnida (yaʼni najas emas), shuning uchun uni oʻzingdan ketkaz, hatto izxir oʻti bilan boʻlsa ham, dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺнинг кийимидан манийни ювган. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ҳам (ривоят) бор. Оишанинг у Расулуллоҳ ﷺнинг кийимидан манийни ювгани ҳақидаги ҳадиси ишқалаш ҳақидаги ҳадисга зид эмас. Чунки ишқалаш кифоя қилса ҳам, кишининг кийимида унинг асари кўринмаслиги мустаҳаб бўлади. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): маний шиллиқ-бурун ўрнида (яъни нажас эмас), шунинг учун уни ўзингдан кетказ, ҳатто изхир ўти билан бўлса ҳам, деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَخْبَرَهُ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ . فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ " فَإِذَا خَلَّفَتْ ذَلِكَ وَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَلْتَغْتَسِلْ " . بِمَعْنَاهُ .
Umm Salama — moʻminlar onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi — Sulaymon ibn Yasor aytadi: Bir kishi unga Umm Salamadan xabar berib: «Bir ayol (toʻxtovsiz) qon koʻrar edi», (dedi). Soʻng (roviy) shu maʼnoni zikr qilib: «Oʻsha (kunlar) oʻtib, namoz vaqti kelganda, u gʻusl qilsin», — dedi — shu maʼnoda.Умм Салама — мўминлар онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади — Сулаймон ибн Ясор айтади: Бир киши унга Умм Саламадан хабар бериб: «Бир аёл (тўхтовсиз) қон кўрар эди», (деди). Сўнг (ровий) шу маънони зикр қилиб: «Ўша (кунлар) ўтиб, намоз вақти келганда, у ғусл қилсин», — деди — шу маънода.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، - يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رَجُلٍ، مِنَ الأَنْصَارِ أَنَّ امْرَأَةً، كَانَتْ تُهَرَاقُ الدِّمَاءَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ اللَّيْثِ قَالَ " فَإِذَا خَلَّفَتْهُنَّ وَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَلْتَغْتَسِلْ " . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَاهُ .
Umm Salama — moʻminlar onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi — Sulaymon ibn Yasor ansorlardan bir kishidan naql qiladi: Bir ayol (toʻxtovsiz) qon koʻrar edi. Soʻng (roviy) Laysning hadisi maʼnosini zikr qilib: «Oʻsha (kunlar) oʻtib, namoz vaqti kelganda, u gʻusl qilsin», — dedi va hadisni shu maʼnoda keltirdi.Умм Салама — мўминлар онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади — Сулаймон ибн Ясор ансорлардан бир кишидан нақл қилади: Бир аёл (тўхтовсиз) қон кўрар эди. Сўнг (ровий) Лайснинг ҳадиси маъносини зикр қилиб: «Ўша (кунлар) ўтиб, намоз вақти келганда, у ғусл қилсин», — деди ва ҳадисни шу маънода келтирди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فِيهِ " تَدَعُ الصَّلاَةَ وَتَغْتَسِلُ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ وَتَسْتَثْفِرُ بِثَوْبٍ وَتُصَلِّي " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمَّى الْمَرْأَةَ الَّتِي كَانَتِ اسْتُحِيضَتْ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan shu qissa rivoyat qilinadi; (roviy) unda: «U namozni tark etadi va undan keyingi (kunlar)da gʻusl qiladi, avratiga mato bogʻlaydi va namoz oʻqiydi», — dedi. Abu Dovud aytdi: Hammod ibn Zayd Ayyubdan (rivoyat qilib) bu hadisda istihoza boʻlgan ayolning ismini «Fotima binti Abu Hubaysh» deb aytgan.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан шу қисса ривоят қилинади; (ровий) унда: «У намозни тарк этади ва ундан кейинги (кунлар)да ғусл қилади, авратига мато боғлайди ва намоз ўқийди», — деди. Абу Довуд айтди: Ҳаммод ибн Зайд Айюбдан (ривоят қилиб) бу ҳадисда истиҳоза бўлган аёлнинг исмини «Фотима бинти Абу Ҳубайш» деб айтган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، ح حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ حِسَابٍ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمٌ، - يَعْنِي ابْنَ أَخْضَرَ الْمَعْنَى وَالإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ سُلَيْمٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُ إِنَّهَا كَانَتْ تَغْسِلُ الْمَنِيَّ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ ثُمَّ أَرَى فِيهِ بُقْعَةً أَوْ بُقَعًا .
Sulaymon ibn Yasor (rahimahulloh) aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: U Rasululloh ﷺ ning kiyimlaridan maniyni yuvar edi. (Oisha) aytdi: «Soʻng men unda (yuvilgandan keyin) bir dogʻ yoki dogʻlarni koʻrar edim».Сулаймон ибн Ясор (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: У Расулуллоҳ ﷺ нинг кийимларидан манийни ювар эди. (Оиша) айтди: «Сўнг мен унда (ювилгандан кейин) бир доғ ёки доғларни кўрар эдим».
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَحَدَّثَتْنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ غَيْرِ احْتِلاَمٍ ثُمَّ يَصُومُ . وَحَدَّثَنَا مَعَ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا قَرَّبَتْ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم جَنْبًا مَشْوِيًّا فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U kishi Rasululloh ﷺga pishirilgan qovurgʻa goʻshti taqdim etdilar, u zot undan yeb, soʻng taharat qilmasdan namozga turdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У киши Расулуллоҳ ﷺга пиширилган қовурға гўшти тақдим этдилар, у зот ундан еб, сўнг таҳарат қилмасдан намозга турдилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ حَمْزَةَ بْنَ عَمْرٍو، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِثْلَهُ مُرْسَلٌ .
Hamza ibn Amr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Ey Allohning Rasuli», dedi. Va shunga oʻxshash mursal rivoyat keltirildi.Ҳамза ибн Амр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Эй Аллоҳнинг Расули», деди. Ва шунга ўхшаш мурсал ривоят келтирилди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، وَأَبَا، سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ اخْتَلَفَا فِي الْمَرْأَةِ تُنْفَسُ بَعْدَ وَفَاةِ زَوْجِهَا بِلَيَالٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ آخِرُ الأَجَلَيْنِ . وَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ إِذَا نُفِسَتْ فَقَدْ حَلَّتْ . فَجَاءَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقَالَ أَنَا مَعَ ابْنِ أَخِي . يَعْنِي أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ . فَبَعَثُوا كُرَيْبًا مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ يَسْأَلُهَا عَنْ ذَلِكَ فَجَاءَهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ أَنَّهَا قَالَتْ وَلَدَتْ سُبَيْعَةُ بَعْدَ وَفَاةِ زَوْجِهَا بِلَيَالٍ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " قَدْ حَلَلْتِ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Subaya eri vafotidan bir necha kun soʻng koʻzi yorydi, buni Rasululloh ﷺ ga aytdi. U zot: «Sen halol boʻlding», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Субая эри вафотидан бир неча кун сўнг кўзи ёрйди, буни Расулуллоҳ ﷺ га айтди. У зот: «Сен ҳалол бўлдинг», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ لَيْثِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ أَرْسَلَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - الْمِقْدَادَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُهُ عَنِ الرَّجُلِ يَجِدُ الْمَذْىَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَغْسِلُ ذَكَرَهُ ثُمَّ لْيَتَوَضَّأْ " .
Sulaymon ibn Yasor (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) Miqdodni Rasululloh ﷺga mazi koʻrgan kishi haqida soʻrash uchun yubordi. Rasululloh ﷺ: «Zakarini yuvsin, soʻng taharat qilsin», dedilar.Сулаймон ибн Ясор (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) Миқдодни Расулуллоҳ ﷺга мази кўрган киши ҳақида сўраш учун юборди. Расулуллоҳ ﷺ: «Закарини ювсин, сўнг таҳарат қилсин», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الدَّانَاجِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ لاَ تُقْطَعُ الْخَمْسُ إِلاَّ فِي الْخَمْسِ . قَالَ هَمَّامٌ فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ الدَّانَاجَ فَحَدَّثَنِي عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ قَالَ لاَ تُقْطَعُ الْخَمْسُ إِلاَّ فِي الْخَمْسِ .
Sulaymon ibn Yasar (rahimahulloh): «Besh faqat besh uchungina kesiladi», degan.Сулаймон ибн Ясар (раҳимаҳуллоҳ): «Беш фақат беш учунгина кесилади», деган.
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ، ح وَأَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ خَثْعَمٍ اسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْفَضْلُ رَدِيفُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى الرَّاحِلَةِ فَهَلْ يُجْزِئُ قَالَ مَحْمُودٌ فَهَلْ يَقْضِي - أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ فَقَالَ لَهَا " نَعَمْ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ فَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ مَا ذَكَرَ الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Xasʼamdan bir ayol Rasululloh ﷺ dan fatvo soʻradi, oʻshanda Fazl Rasululloh ﷺ ning orqalarida mingashib turgan edi. U ayol: «Ey Allohning Rasuli, Alloh azza va jallaning bandalari zimmasidagi haj farizasi otamga u keksa chol boʻlgan, tuya ustida tik oʻtira olmaydigan holda yetdi. Uning nomidan haj qilsam kifoya qiladimi?» dedi. U ﷺ: «Ha», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Хасъамдан бир аёл Расулуллоҳ ﷺ дан фатво сўради, ўшанда Фазл Расулуллоҳ ﷺ нинг орқаларида мингашиб турган эди. У аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ азза ва жалланинг бандалари зиммасидаги ҳаж фаризаси отамга у кекса чол бўлган, туя устида тик ўтира олмайдиган ҳолда етди. Унинг номидан ҳаж қилсам кифоя қиладими?» деди. У ﷺ: «Ҳа», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ، يُحَدِّثُهُ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ الْعَبَّاسِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لاَ يَسْتَطِيعُ الْحَجَّ وَإِنْ حَمَلْتُهُ لَمْ يَسْتَمْسِكْ أَفَأَحُجَّ عَنْهُ قَالَ " حُجَّ عَنْ أَبِيكَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ سُلَيْمَانُ لَمْ يَسْمَعْ مِنَ الْفَضْلِ بْنِ الْعَبَّاسِ.
Fazl ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Paygʻambar ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Nabiyalloh, otam keksayib qolgan chol, haj qila olmaydi. Agar uni ulovga mindirsam, mahkam oʻtira olmaydi. Uning oʻrniga haj qilaveraymi?» dedi. U zot: «Otangning oʻrniga haj qilgin», dedilar.Фазл ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Набияллоҳ, отам кексайиб қолган чол, ҳаж қила олмайди. Агар уни уловга миндирсам, маҳкам ўтира олмайди. Унинг ўрнига ҳаж қилаверайми?» деди. У зот: «Отангнинг ўрнига ҳаж қилгин», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ الْمُقْرِئُ، عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ فِي دُعَائِهِ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْقَبْرِ وَفِتْنَةِ الدَّجَّالِ وَفِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ وَالصَّوَابُ سُلَيْمَانُ بْنُ سِنَانٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ duolarida: «Allohumma, men qabr fitnasidan, Dajjol fitnasidan hamda hayot va oʻlim fitnasidan Senga panoh tilayman», deb aytganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дуоларида: «Аллоҳумма, мен қабр фитнасидан, Дажжол фитнасидан ҳамда ҳаёт ва ўлим фитнасидан Сенга паноҳ тилайман», деб айтганларини эшитдим.
وَعَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ قَالَ: أَدْرَكْتُ بِضْعَةَ عَشَرَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّهُمْ يَقُولُ: يُوقَفُ الْمُؤْلِي. رَوَاهُ فِي شرح السّنة
Sulaymon ibn Yasar (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasulullohning ﷺ sahobalaridan oʻn nechtasiga yetishdim, ularning hammasi: ‹Iylo qilgan (xotiniga yaqinlashmaslikka qasam ichgan) kishi (muddat oxirida) toʻxtatiladi — yaʼni xotiniga qaytishga yoki uni taloq qilishga majbur qilinadi›, deb aytardi». «Sharh us-sunna»da rivoyat qilingan.Сулаймон ибн Ясар (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳнинг ﷺ саҳобаларидан ўн нечтасига етишдим, уларнинг ҳаммаси: ‹Ийло қилган (хотинига яқинлашмасликка қасам ичган) киши (муддат охирида) тўхтатилади — яъни хотинига қайтишга ёки уни талоқ қилишга мажбур қилинади›, деб айтарди». «Шарҳ ус-сунна»да ривоят қилинган.
عَن سُليمانَ بنِ يَسارٍ: أَنَّ الْأَحْوَصَ هَلَكَ بِالشَّامِ حِينَ دَخَلَتِ امْرَأَتُهُ فِي الدَّمِ مِنَ الْحَيْضَةِ الثَّالِثَةِ وَقَدْ كَانَ طَلَّقَهَا فَكَتَبَ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ إِلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ يَسْأَلُهُ عَنْ ذَلِكَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ زِيدٌ: إِنَّهَا إِذَا دَخَلَتْ فِي الدَّمِ مِنَ الْحَيْضَةِ الثَّالِثَةِ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ وَبَرِئَ مِنْهَا لَا يرِثُها وَلَا ترِثُه. رَوَاهُ مَالك
Sulaymon ibn Yasar (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ahvas Shomda, oʻzi taloq qilgan xotini uchinchi hayzning qoniga kirgan paytda vafot etdi. Muoviya ibn Abu Sufyon Zayd ibn Sobitga bu haqda soʻrab xat yozdi. Zayd unga: «Xotin uchinchi hayzning qoniga kirsa, u erdan, er esa undan ajralgan boʻladi; er unga voris boʻlmaydi, u ham erga voris boʻlmaydi», deb javob yozdi. Molik rivoyat qilgan.Сулаймон ибн Ясар (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Аҳвас Шомда, ўзи талоқ қилган хотини учинчи ҳайзнинг қонига кирган пайтда вафот этди. Муовия ибн Абу Суфён Зайд ибн Собитга бу ҳақда сўраб хат ёзди. Зайд унга: «Хотин учинчи ҳайзнинг қонига кирса, у эрдан, эр эса ундан ажралган бўлади; эр унга ворис бўлмайди, у ҳам эрга ворис бўлмайди», деб жавоб ёзди. Молик ривоят қилган.