حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصُّنَابِحِيِّ، قَالَ زَعَمَ أَبُو مُحَمَّدٍ أَنَّ الْوِتْرَ، وَاجِبٌ، فَقَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ كَذَبَ أَبُو مُحَمَّدٍ أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " خَمْسُ صَلَوَاتٍ افْتَرَضَهُنَّ اللَّهُ تَعَالَى مَنْ أَحْسَنَ وُضُوءَهُنَّ وَصَلاَّهُنَّ لِوَقْتِهِنَّ وَأَتَمَّ رُكُوعَهُنَّ وَخُشُوعَهُنَّ كَانَ لَهُ عَلَى اللَّهِ عَهْدٌ أَنْ يَغْفِرَ لَهُ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ فَلَيْسَ لَهُ عَلَى اللَّهِ عَهْدٌ إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ وَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ " .
Abdulloh ibn Sunobihiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Abu Muhammad: «Vitr namozi vojibdir», deb daʼvo qildi. Shunda Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu): «Abu Muhammad xato qildi. Men Rasululloh ﷺning shunday deganlariga guvohlik beraman: ‹Allohu taolo besh namozni farz qilgan. Kim ularning tahoratini chiroyli qilsa, ularni oʻz vaqtida oʻqisa, rukuʼlarini va xushuʼlarini toʻkis bajarsa, unga Allohning uni magʻfirat qilishi haqida ahdi boʻladi. Kim bunday qilmasa, unga Allohning ahdi yoʻq: xohlasa magʻfirat qiladi, xohlasa azoblaydi›», dedi.Абдуллоҳ ибн Сунобиҳий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади. У деди: Абу Муҳаммад: «Витр намози вожибдир», деб даъво қилди. Шунда Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу): «Абу Муҳаммад хато қилди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларига гувоҳлик бераман: ‹Аллоҳу таоло беш намозни фарз қилган. Ким уларнинг таҳоратини чиройли қилса, уларни ўз вақтида ўқиса, рукуъларини ва хушуъларини тўкис бажарса, унга Аллоҳнинг уни мағфират қилиши ҳақида аҳди бўлади. Ким бундай қилмаса, унга Аллоҳнинг аҳди йўқ: хоҳласа мағфират қилади, хоҳласа азоблайди›», деди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ دِهْقَانَ، قَالَ كُنَّا فِي غَزْوَةِ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ بِذُلُقْيَةَ فَأَقْبَلَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ فِلَسْطِينَ - مِنْ أَشْرَافِهِمْ وَخِيَارِهِمْ يَعْرِفُونَ ذَلِكَ لَهُ يُقَالُ لَهُ هَانِئُ بْنُ كُلْثُومِ بْنِ شَرِيكٍ الْكِنَانِيُّ - فَسَلَّمَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زَكَرِيَّا وَكَانَ يَعْرِفُ لَهُ حَقَّهُ قَالَ لَنَا خَالِدٌ فَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زَكَرِيَّا قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ الدَّرْدَاءِ تَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّ ذَنْبٍ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَغْفِرَهُ إِلاَّ مَنْ مَاتَ مُشْرِكًا أَوْ مُؤْمِنٌ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا " . فَقَالَ هَانِئُ بْنُ كُلْثُومٍ سَمِعْتُ مَحْمُودَ بْنَ الرَّبِيعِ يُحَدِّثُ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " مَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا فَاعْتَبَطَ بِقَتْلِهِ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً " . قَالَ لَنَا خَالِدٌ ثُمَّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي زَكَرِيَّا عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَزَالُ الْمُؤْمِنُ مُعْنِقًا صَالِحًا مَا لَمْ يُصِبْ دَمًا حَرَامًا فَإِذَا أَصَابَ دَمًا حَرَامًا بَلَّحَ " . وَحَدَّثَ هَانِئُ بْنُ كُلْثُومٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ سَوَاءً .
Muammal ibn al-Fazl al-Harroniy bizga Muhammad ibn Shuaybdan, u Xolid ibn Dihqondan rivoyat qildi. U aytdi: «Biz Konstantiniyya gʻazotida Zuluqyada edik. Shunda Falastin ahlidan — ularning ashroflari va eng yaxshilaridan biri boʻlmish, buni ular ham eʼtirof etadigan, Honi ibn Kulsum ibn Sharik al-Kinoniy deb ataladigan bir kishi keldi-da, Abdulloh ibn Abu Zakariyyoga salom berdi. U esa uning haqqini taniydigan kishi edi». Xolid bizga aytdi: Abdulloh ibn Abu Zakariyyo bizga rivoyat qilib aytdi: Men Ummud-Dardoning shunday deganini eshitdim: Men Abud-Dardo (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺning: «Allohning shirk keltirgan holda oʻlgan kishi yoki bir moʻminni qasddan oʻldirgan moʻmindan boshqa har bir gunohni magʻfirat qilishi umid qilinadi», deganlarini eshitdim. Shunda Honi ibn Kulsum: Men Mahmud ibn ar-Rabiʼning Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan, u esa Rasululloh ﷺdan rivoyat qilib aytganini eshitdim: U zot ﷺ: «Kim bir moʻminni oʻldirib, uning qonidan rohatlansa, Alloh undan na tavbasini, na fidyasini qabul qiladi», dedilar, dedi. Xolid bizga aytdi: Soʻngra ibn Abu Zakariyyo menga Ummud-Dardodan, u Abud-Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilib aytdi: Rasululloh ﷺ: «Moʻmin haromni — qonni toʻkmaguncha, doimo yengil va solih boʻlib turaveradi. Qachon harom qonni toʻksa, (yaxshilikdan) toʻxtab qoladi», dedilar. Honi ibn Kulsum ham Mahmud ibn ar-Rabiʼdan, u Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺdan xuddi shunga oʻxshash rivoyat qildi.Муаммал ибн ал-Фазл ал-Ҳарроний бизга Муҳаммад ибн Шуайбдан, у Холид ибн Диҳқондан ривоят қилди. У айтди: «Биз Константинийя ғазотида Зулуқяда эдик. Шунда Фаластин аҳлидан — уларнинг ашрофлари ва энг яхшиларидан бири бўлмиш, буни улар ҳам эътироф этадиган, Ҳони ибн Кулсум ибн Шарик ал-Киноний деб аталадиган бир киши келди-да, Абдуллоҳ ибн Абу Закарийёга салом берди. У эса унинг ҳаққини танийдиган киши эди». Холид бизга айтди: Абдуллоҳ ибн Абу Закарийё бизга ривоят қилиб айтди: Мен Уммуд-Дардонинг шундай деганини эшитдим: Мен Абуд-Дардо (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Аллоҳнинг ширк келтирган ҳолда ўлган киши ёки бир мўминни қасддан ўлдирган мўминдан бошқа ҳар бир гуноҳни мағфират қилиши умид қилинади», деганларини эшитдим. Шунда Ҳони ибн Кулсум: Мен Маҳмуд ибн ар-Рабиънинг Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан, у эса Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилиб айтганини эшитдим: У зот ﷺ: «Ким бир мўминни ўлдириб, унинг қонидан роҳатланса, Аллоҳ ундан на тавбасини, на фидясини қабул қилади», дедилар, деди. Холид бизга айтди: Сўнгра ибн Абу Закарийё менга Уммуд-Дардодан, у Абуд-Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилиб айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўмин ҳаромни — қонни тўкмагунча, доимо енгил ва солиҳ бўлиб тураверади. Қачон ҳаром қонни тўкса, (яхшиликдан) тўхтаб қолади», дедилар. Ҳони ибн Кулсум ҳам Маҳмуд ибн ар-Рабиъдан, у Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺдан худди шунга ўхшаш ривоят қилди.