Ummu Salama Hind bint Abu Umayya al-Maxzumiya

وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: أَرْسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بأُمِّ سَلَمَةَ ليلةَ النَّحْر فرمت الجمرةَ قبلَ الْفَجْرِ ثُمَّ مَضَتْ فَأَفَاضَتْ وَكَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ الْيَوْمَ الَّذِي يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدهَا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. U: «Nabiy ﷺ Umm Salamani nahr kechasida joʻnatdilar. U tongdan oldin jamraga tosh otdi, soʻng (Makkaga) yoʻl olib, ifoza tavofini qildi. Oʻsha kun Rasululloh ﷺ uning huzurida boʻladigan kun edi» — yaʼni oʻzining (Umm Salamaning) navbati kunini koʻzda tutdi, dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. У: «Набий ﷺ Умм Саламани наҳр кечасида жўнатдилар. У тонгдан олдин жамрага тош отди, сўнг (Маккага) йўл олиб, ифоза тавофини қилди. Ўша кун Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳузурида бўладиган кун эди» — яъни ўзининг (Умм Саламанинг) навбати кунини кўзда тутди, деди.

وَعَن جَابِرٍ: أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ اسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ فِي الْحِجَامَةِ فَأَمَرَ أَبَا طَيْبَةَ أَنْ يَحْجُمَهَا قَالَ: حَسِبْتُ أَنَّهُ كَانَ أَخَاهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ أَو غُلَاما لم يَحْتَلِم. رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ummu Salama Rasululloh ﷺdan qon oldirish (hijoma) haqida ruxsat soʻradi. Shunda u zot ﷺ Abu Toybaga uni hijoma qilishni buyurdilar. Roviy aytdi: Oʻylaymanki, u (Abu Toyba) uning emizishdan boʻlgan akasi yoki hali balogʻatga yetmagan bola edi, deb aytdi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Умму Салама Расулуллоҳ ﷺдан қон олдириш (ҳижома) ҳақида рухсат сўради. Шунда у зот ﷺ Абу Тойбага уни ҳижома қилишни буюрдилар. Ровий айтди: Ўйлайманки, у (Абу Тойба) унинг эмизишдан бўлган акаси ёки ҳали балоғатга етмаган бола эди, деб айтди.

وَعَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِين تَزَوَّجَ أُمَّ سَلَمَةَ وَأَصْبَحَتْ عِنْدَهُ قَالَ لَهَا: «لَيْسَ بِكِ عَلَى أَهْلِكِ هَوَانٌ إِنْ شِئْتِ سَبَّعْتُ عِنْدَكِ وَسَبَّعْتُ عِنْدَهُنَّ وَإِنْ شِئْتِ ثَلَّثْتُ عِنْدَكِ وَدُرْتُ» . قَالَتْ: ثَلِّثْ. وَفِي رِوَايَةٍ: إِنَّهُ قَالَ لَهَا: «لِلْبِكْرِ سَبْعٌ وَلِلثَّيِّبِ ثَلَاثٌ» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Bakr ibn Abdurahmon (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Salamaga uylanib, u (Ummu Salama) u zotning huzurida tonggacha qolganida, unga shunday dedilar: «Ahling oldida sening qadring kam emas. Agar xohlasang, sening huzuringda yetti (kun) qolaman; agar xohlasang, uch (kun) qolib, soʻng (navbat boʻyicha) aylanaman». (Ummu Salama): «Uch (kun) qol», dedi.Абу Бакр ибн Абдураҳмон (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Саламага уйланиб, у (Умму Салама) у зотнинг ҳузурида тонггача қолганида, унга шундай дедилар: «Аҳлинг олдида сенинг қадринг кам эмас. Агар хоҳласанг, сенинг ҳузурингда етти (кун) қоламан; агар хоҳласанг, уч (кун) қолиб, сўнг (навбат бўйича) айланаман». (Умму Салама): «Уч (кун) қол», деди.

وَعَن سفينة قَالَ: كُنْتُ مَمْلُوكًا لِأُمِّ سَلَمَةَ فَقَالَتْ: أُعْتِقُكَ وَأَشْتَرِطُ عَلَيْكَ أَنْ تَخْدُمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا عِشْتَ فَقُلْتُ: إِنْ لَمْ تَشْتَرِطِي عَلَيَّ مَا فَارَقْتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا عِشْتُ فَأَعْتَقَتْنِي وَاشْتَرَطَتْ عَلَيَّ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Musaddad ibn Musarhad bizga rivoyat qilib dedi: Abdulvoris bizga rivoyat qilib dedi: U Said ibn Jumhondan, u Safinadan rivoyat qildi. U dedi: Men Ummu Salamaning quli edim. U: «Men seni ozod qilaman, biroq tirik ekansan, Rasululloh ﷺ ga xizmat qilishingni senga shart qilaman», dedi. Men: «Agar menga shart qoʻymasang ham, tirik ekanman, Rasululloh ﷺ dan ajralmayman», dedim. Soʻng u meni ozod qildi va menga (bu) shartni qoʻydi.Мусаддад ибн Мусарҳад бизга ривоят қилиб деди: Абдулворис бизга ривоят қилиб деди: У Саид ибн Жумҳондан, у Сафинадан ривоят қилди. У деди: Мен Умму Саламанинг қули эдим. У: «Мен сени озод қиламан, бироқ тирик экансан, Расулуллоҳ ﷺ га хизмат қилишингни сенга шарт қиламан», деди. Мен: «Агар менга шарт қўймасанг ҳам, тирик эканман, Расулуллоҳ ﷺ дан ажралмайман», дедим. Сўнг у мени озод қилди ва менга (бу) шартни қўйди.

وَعَن أم سَلمَة قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ ذَكَرَ الْإِزَارَ: فَالْمَرْأَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «تُرْخِي شِبْرًا» فَقَالَتْ: إِذًا تَنْكَشِفُ عَنْهَا قَالَ: «فَذِرَاعًا لَا تَزِيدُ عَلَيْهِ» . رَوَاهُ مَالِكٌ وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ وَابْن مَاجَه وَفِي رِوَايَةِ التِّرْمِذِيِّ وَالنَّسَائِيِّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ فَقَالَتْ: إِذًا تَنْكَشِفُ أَقْدَامُهُنَّ قَالَ: «فَيُرْخِينَ ذِرَاعًا لَا يزدن عَلَيْهِ»

Safiyya binti Abu Ubayd (rahimahalloh) xabar berishicha, Nabiy ﷺning ayollari Ummu Salama (roziyallohu anho) izorni (etak) zikr qilingan paytda Rasululloh ﷺga: «Ey Rasululloh, ayol kishi-chi?» dedi. U zot ﷺ: «(Ayol) bir qarich tushirib qoʻysin», dedilar. Ummu Salama: «Unda undan (oyogʻi) ochilib qoladi-ku», dedi. U zot ﷺ: «Unda bir gaz (tushirsin), undan ortiqcha qilmasin», dedilar.Сафийя бинти Абу Убайд (раҳимаҳаллоҳ) хабар беришича, Набий ﷺнинг аёллари Умму Салама (розияллоҳу анҳо) изорни (этак) зикр қилинган пайтда Расулуллоҳ ﷺга: «Эй Расулуллоҳ, аёл киши-чи?» деди. У зот ﷺ: «(Аёл) бир қарич тушириб қўйсин», дедилар. Умму Салама: «Унда ундан (оёғи) очилиб қолади-ку», деди. У зот ﷺ: «Унда бир газ (туширсин), ундан ортиқча қилмасин», дедилар.

وَعَن عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَأَخْرَجَتْ إِلَيْنَا شَعْرًا مِنْ شَعْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مخضوبا. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Usmon ibn Abdulloh ibn Mavhab aytdi:) Men Ummu Salamaning oldiga kirdim, u bizga Paygʻambar ﷺning soch (tuk)laridan boʻyalgan (bir tola tuk) chiqarib koʻrsatdi.(Усмон ибн Абдуллоҳ ибн Мавҳаб айтди:) Мен Умму Саламанинг олдига кирдим, у бизга Пайғамбар ﷺнинг соч (тук)ларидан бўялган (бир тола тук) чиқариб кўрсатди.

وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: لَمَّا اشْتَكَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ بَعْضُ نِسَائِهِ كَنِيسَةً يُقَالُ لَهَا: مَارِيَّةُ وَكَانَتْ أُمُّ سَلمَة وَأم حَبِيبَة أتتا أرضَ الْحَبَشَة فَذَكرنَا مِنْ حُسْنِهَا وَتَصَاوِيرَ فِيهَا فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ: «أُولَئِكَ إِذَا مَاتَ فِيهِمُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا ثُمَّ صَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّور أُولَئِكَ شرار خلق الله»

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ kasal boʻlganlarida, zavjalaridan baʼzilari — Habashistonda koʻrgan, ‹Mariya› deb atalgan bir cherkov haqida — gaplashdi. Ummu Salama va Ummu Habiba Habashistonda boʻlgan edi va ikkovi ham uning (cherkovning) goʻzalligi hamda undagi suratlarni (tasvirlarni) hikoya qildi. Paygʻambar ﷺ boshlarini koʻtarib: «Ana oʻshalar — orasidagi solih kishi vafot etsa, qabri ustiga ibodat joyi quradigan va unda oʻsha suratlarni ishlaydigan kishilar(dir). Ana oʻshalar — Allohning nazarida eng yomon maxluqlardir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ касал бўлганларида, завжаларидан баъзилари — Ҳабашистонда кўрган, ‹Мария› деб аталган бир черков ҳақида — гаплашди. Умму Салама ва Умму Ҳабиба Ҳабашистонда бўлган эди ва иккови ҳам унинг (черковнинг) гўзаллиги ҳамда ундаги суратларни (тасвирларни) ҳикоя қилди. Пайғамбар ﷺ бошларини кўтариб: «Ана ўшалар — орасидаги солиҳ киши вафот эца, қабри устига ибодат жойи қурадиган ва унда ўша суратларни ишлайдиган кишилар(дир). Ана ўшалар — Аллоҳнинг назарида энг ёмон махлуқлардир», — дедилар.

وَعَن عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ قَالَ: أَرْسَلَنِي أَهْلِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ وَكَانَ إِذَا أَصَابَ الْإِنْسَانَ عَيْنٌ أَوْ شَيْءٌ بَعَثَ إِلَيْهَا مِخْضَبَهُ فَأَخْرَجَتْ مِنْ شَعْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَتْ تُمْسِكُهُ فِي جُلْجُلٍ مِنْ فِضَّةٍ فَخَضْخَضَتْهُ لَهُ فَشَرِبَ مِنْهُ قَالَ: فَاطَّلَعْتُ فِي الْجُلْجُلِ فَرَأَيْت شَعرَات حَمْرَاء. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Usmon ibn Abdulloh ibn Mavhab aytdi:) Oilam meni Ummu Salamaning oldiga kumushdan (yasalgan) — Isroil uch barmogʻini (uning kichikligini koʻrsatib) qisib (ishora qildi) — bir suv idishi bilan yubordi; uning ichida Paygʻambar ﷺning soch (tuk)laridan (bir necha tola) bor edi. Bir kishiga koʻz (tegsa) yoki biror (dard) yetsa, u oʻzining (suv solib) yuvinadigan idishini unga (Ummu Salamaga) yuborardi. Men (qoʻngʻiroqsimon) idishchaga moʻraladim va qizil (tusli, bir necha) tukni koʻrdim.(Усмон ибн Абдуллоҳ ибн Мавҳаб айтди:) Оилам мени Умму Саламанинг олдига кумушдан (ясалган) — Исроил уч бармоғини (унинг кичиклигини кўрсатиб) қисиб (ишора қилди) — бир сув идиши билан юборди; унинг ичида Пайғамбар ﷺнинг соч (тук)ларидан (бир неча тола) бор эди. Бир кишига кўз (тегса) ёки бирор (дард) еца, у ўзининг (сув солиб) ювинадиган идишини унга (Умму Саламага) юборарди. Мен (қўнғироқсимон) идишчага мўраладим ва қизил (тусли, бир неча) тукни кўрдим.

عَن عمر بن أبي سَلمَة قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ وَاضِعًا طَرَفَيْهِ عَلَى عَاتِقيهِ

Umar ibn Abu Salama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Salamaning uyida men Rasululloh ﷺ ni bitta kiyimni badanga oʻrab, uning uchlarini elkalariga chalishtirib namoz oʻqiyotgan holda koʻrdim.Умар ибн Абу Салама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Саламанинг уйида мен Расулуллоҳ ﷺ ни битта кийимни баданга ўраб, унинг учларини элкаларига чалиштириб намоз ўқиётган ҳолда кўрдим.