Ummu Salama Hind bint Abu Umayya al-Maxzumiya

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَحَدَّثَتْنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ غَيْرِ احْتِلاَمٍ ثُمَّ يَصُومُ ‏.‏ وَحَدَّثَنَا مَعَ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا قَرَّبَتْ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم جَنْبًا مَشْوِيًّا فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ ‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U kishi Rasululloh ﷺga pishirilgan qovurgʻa goʻshti taqdim etdilar, u zot undan yeb, soʻng taharat qilmasdan namozga turdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У киши Расулуллоҳ ﷺга пиширилган қовурға гўшти тақдим этдилар, у зот ундан еб, сўнг таҳарат қилмасдан намозга турдилар.

أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ هُرْمُزَ الأَعْرَجَ، يَقُولُ حَدَّثَنِي نَاعِمٌ، مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ رضى الله عنها أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ سُئِلَتْ أَتَغْتَسِلُ الْمَرْأَةُ مَعَ الرَّجُلِ قَالَتْ نَعَمْ إِذَا كَانَتْ كَيِّسَةً رَأَيْتُنِي وَرَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَغْتَسِلُ مِنْ مِرْكَنٍ وَاحِدٍ نُفِيضُ عَلَى أَيْدِينَا حَتَّى نُنْقِيَهُمَا ثُمَّ نُفِيضَ عَلَيْهَا الْمَاءَ ‏.‏ قَالَ الأَعْرَجُ لاَ تَذْكُرُ فَرْجًا وَلاَ تَبَالَهُ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Undan «Ayol erkak bilan birga gʻusl qila oladimi?» deb soʻralganda, u: «Ha, agar u aqlli boʻlsa. Men Rasululloh ﷺ bilan bitta idishdan gʻusl qilganimni koʻrardim. Ikkalamiz qoʻllarimizni tozalab yuvguncha ustiga suv quyar, soʻng ularga suv quyardik», dedi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ундан «Аёл эркак билан бирга ғусл қила оладими?» деб сўралганда, у: «Ҳа, агар у ақлли бўлса. Мен Расулуллоҳ ﷺ билан битта идишдан ғусл қилганимни кўрардим. Иккаламиз қўлларимизни тозалаб ювгунча устига сув қуяр, сўнг уларга сув қуярдик», деди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ مَمْلَكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ أُمَّ سَلَمَةَ عَنْ قِرَاءَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلاَتِهِ قَالَتْ مَا لَكُمْ وَصَلاَتَهُ ثُمَّ نَعَتَتْ فَإِذَا هِيَ تَنْعَتُ قِرَاءَتَهُ مُفَسَّرَةً حَرْفًا حَرْفًا ‏.‏

Yaʼlo ibn Mamlak (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Ummu Salamadan Rasululloh ﷺning qiroatlari va namozlari haqida soʻradi. U: «Sizga uning namozidan nima?» dedi. Soʻng qiroatlarini vasf qilib berdi, u zotning qiroatlarini har bir harfi ravshan qilib, ochiqlab oʻqiganlaridek vasf qilardi.Яъло ибн Мамлак (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Умму Саламадан Расулуллоҳ ﷺнинг қироатлари ва намозлари ҳақида сўради. У: «Сизга унинг намозидан нима?» деди. Сўнг қироатларини васф қилиб берди, у зотнинг қироатларини ҳар бир ҳарфи равшан қилиб, очиқлаб ўқиганларидек васф қиларди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَتْنِي هِنْدُ بِنْتُ الْحَارِثِ الْفِرَاسِيَّةُ، أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهَا أَنَّ النِّسَاءَ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُنَّ إِذَا سَلَّمْنَ مِنَ الصَّلاَةِ قُمْنَ وَثَبَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ صَلَّى مِنَ الرِّجَالِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَإِذَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ الرِّجَالُ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida ayollar namozdan salom bergach turib ketardilar, Rasululloh ﷺ va u zot bilan namoz oʻqigan erkaklar esa Alloh xohlagan muddat joyida qolardilar. Rasululloh ﷺ oʻrinlaridan turganlarida erkaklar ham turardilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида аёллар намоздан салом бергач туриб кетардилар, Расулуллоҳ ﷺ ва у зот билан намоз ўқиган эркаклар эса Аллоҳ хоҳлаган муддат жойида қолардилар. Расулуллоҳ ﷺ ўринларидан турганларида эркаклар ҳам турардилар.

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِيهِ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ يَعْلَى بْنَ مَمْلَكٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَأَلَ أُمَّ سَلَمَةَ عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ كَانَ يُصَلِّي الْعَتَمَةَ ثُمَّ يُسَبِّحُ ثُمَّ يُصَلِّي بَعْدَهَا مَا شَاءَ اللَّهُ مِنَ اللَّيْلِ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَيَرْقُدُ مِثْلَ مَا صَلَّى ثُمَّ يَسْتَيْقِظُ مِنْ نَوْمِهِ ذَلِكَ فَيُصَلِّي مِثْلَ مَا نَامَ وَصَلاَتُهُ تِلْكَ الآخِرَةُ تَكُونُ إِلَى الصُّبْحِ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning namozlari haqida soʻralganida shunday dedi: «U zot xufton namozini oʻqir, soʻng tasbeh aytar, keyin undan soʻng kechaning Alloh xohlagan qismida namoz oʻqir edilar. Soʻng qaytib, oʻqigan namozlaricha uxlar edilar. Soʻng shu uyqularidan uygʻonib, uxlagan muddatlaricha namoz oʻqir edilar. Ularning bu oxirgi namozlari tong otguncha davom etar edi».Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари ҳақида сўралганида шундай деди: «У зот хуфтон намозини ўқир, сўнг тасбеҳ айтар, кейин ундан сўнг кечанинг Аллоҳ хоҳлаган қисмида намоз ўқир эдилар. Сўнг қайтиб, ўқиган намозларича ухлар эдилар. Сўнг шу уйқуларидан уйғониб, ухлаган муддатларича намоз ўқир эдилар. Уларнинг бу охирги намозлари тонг отгунча давом этар эди».

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ مَمْلَكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ قِرَاءَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَنْ صَلاَتِهِ فَقَالَتْ مَا لَكُمْ وَصَلاَتَهُ كَانَ يُصَلِّي ثُمَّ يَنَامُ قَدْرَ مَا صَلَّى ثُمَّ يُصَلِّي قَدْرَ مَا نَامَ ثُمَّ يَنَامُ قَدْرَ مَا صَلَّى حَتَّى يُصْبِحَ ‏.‏ ثُمَّ نَعَتَتْ لَهُ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هِيَ تَنْعَتُ قِرَاءَةً مُفَسَّرَةً حَرْفًا حَرْفًا ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning qiroatlari va namozlari haqida soʻralganida shunday dedi: «U zotning namozlari haqida sizga nima boʻldi?! U zot namoz oʻqir, soʻng oʻqigan namozlaricha uxlar, keyin uxlagan muddatlaricha namoz oʻqir, soʻng oʻqigan namozlaricha uxlar edilar, tong otguncha shunday davom etardi». Soʻng u zotning qiroatlarini vasf qilib, har bir harfi ochiq-ravshan ajratilgan qiroatni tasvirlab berdi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг қироатлари ва намозлари ҳақида сўралганида шундай деди: «У зотнинг намозлари ҳақида сизга нима бўлди?! У зот намоз ўқир, сўнг ўқиган намозларича ухлар, кейин ухлаган муддатларича намоз ўқир, сўнг ўқиган намозларича ухлар эдилар, тонг отгунча шундай давом этарди». Сўнг у зотнинг қироатларини васф қилиб, ҳар бир ҳарфи очиқ-равшан ажратилган қироатни тасвирлаб берди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُوتِرُ بِخَمْسٍ وَبِسَبْعٍ لاَ يَفْصِلُ بَيْنَهَا بِسَلاَمٍ وَلاَ بِكَلاَمٍ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi, u dedi: «Rasululloh ﷺ besh va yetti rakat vitr oʻqirdilar, ular orasini salom bilan ham, gap bilan ham ajratmas edilar».Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади, у деди: «Расулуллоҳ ﷺ беш ва етти ракат витр ўқирдилар, улар орасини салом билан ҳам, гап билан ҳам ажратмас эдилар».

أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُوتِرُ بِسَبْعٍ أَوْ بِخَمْسٍ وَلاَ يَفْصِلُ بَيْنَهُنَّ بِتَسْلِيمٍ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi, u dedi: «Rasululloh ﷺ yetti yoki besh rakat vitr oʻqirdilar, ular orasini salom bilan ajratmas edilar».Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади, у деди: «Расулуллоҳ ﷺ етти ёки беш ракат витр ўқирдилар, улар орасини салом билан ажратмас эдилар».

أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَصُومُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ إِلاَّ شَعْبَانَ وَرَمَضَانَ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Shaʼbon va Ramazondan boshqa ketma-ket ikki oyni roʻza tutmas edilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Шаъбон ва Рамазондан бошқа кетма-кет икки ойни рўза тутмас эдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ تَوْبَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يَصُومُ مِنَ السَّنَةِ شَهْرًا تَامًّا إِلاَّ شَعْبَانَ وَيَصِلُ بِهِ رَمَضَانَ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan, u kishi Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilishlaricha, u zot yil davomida Shaʼbondan boshqa hech qaysi oyni toʻliq roʻza tutmas va uni Ramazonga ulab tutar edilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан, у киши Пайғамбар ﷺдан ривоят қилишларича, у зот йил давомида Шаъбондан бошқа ҳеч қайси ойни тўлиқ рўза тутмас ва уни Рамазонга улаб тутар эдилар.