Ummu Salama Hind bint Abu Umayya al-Maxzumiya

- وعن شهر بن حوشب قال‏:‏ قلت لأم سلمة، رضي الله عنها، يا أم المؤمنين ما كان أكثر دعاء رسول الله صلى الله عليه وسلم، إذا كان عندك‏؟‏ قالت‏:‏ كان أكثر دعائه‏:‏ ‏"‏يا مقلب القلوب ثبت قلبي على دينك‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه الترمذي، وقال‏:‏ حديث حسن‏)‏‏)‏‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Shahr ibn Havshab aytadi: «Men Ummu Salamaga: ‹Ey moʻminlarning onasi, Rasululloh ﷺ siznikida boʻlganlarida eng koʻp aytadigan duolari nima edi?› dedim. U: ‹Eng koʻp aytadigan duolari: «Yaa muqollibal-qulub, sabbit qolbiy ʼalaa diynik» (Ey qalblarni oʻzgartiruvchi Zot, qalbimni dining ustida sobit qil) edi›, dedi». U aytdi: «Men: ‹Ey Allohning Rasuli, nega ‹Yaa muqollibal-qulub, sabbit qolbiy ʼalaa diynik› deb koʻp duo qilasiz?› dedim. U zot: ‹Ey Ummu Salama, hech bir odam yoʻqki, uning qalbi Allohning barmoqlaridan ikki barmogʻi orasida boʻlmasin. Bas, U xohlagan kishini (toʻgʻri) tutib turadi, xohlagan kishini ogʻdirib yuboradi›, dedilar». Soʻng Muoz: {Robbanaa laa tuzigʻ qulubanaa baʼda iz hadaytanaa} (Ey Robbimiz, bizni hidoyat qilganingdan keyin qalblarimizni (haqdan) ogʻdirib qoʻyma) oyatini tilovat qildi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Oisha, Navvos ibn Samʼon, Anas, Jobir, Abdulloh ibn Amr va Nuaym ibn Hammordan ham (rivoyatlar) bor. U aytdi: Bu hadis hasandir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Шаҳр ибн Ҳавшаб айтади: «Мен Умму Саламага: ‹Эй мўминларнинг онаси, Расулуллоҳ ﷺ сизникида бўлганларида энг кўп айтадиган дуолари нима эди?› дедим. У: ‹Энг кўп айтадиган дуолари: «Яа муқоллибал-қулуб, саббит қолбий ъалаа дийник» (Эй қалбларни ўзгартирувчи Зот, қалбимни дининг устида собит қил) эди›, деди». У айтди: «Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, нега ‹Яа муқоллибал-қулуб, саббит қолбий ъалаа дийник› деб кўп дуо қиласиз?› дедим. У зот: ‹Эй Умму Салама, ҳеч бир одам йўқки, унинг қалби Аллоҳнинг бармоқларидан икки бармоғи орасида бўлмасин. Бас, У хоҳлаган кишини (тўғри) тутиб туради, хоҳлаган кишини оғдириб юборади›, дедилар». Сўнг Муоз: {Роббанаа лаа тузиғ қулубанаа баъда из ҳадайтанаа} (Эй Роббимиз, бизни ҳидоят қилганингдан кейин қалбларимизни (ҳақдан) оғдириб қўйма) оятини тиловат қилди. Абу Исо айтди: Бу бобда Оиша, Наввос ибн Самъон, Анас, Жобир, Абдуллоҳ ибн Амр ва Нуайм ибн Ҳаммордан ҳам (ривоятлар) бор. У айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

وعنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ من جر ثوبه خيلاء لم ينظر الله إليه يوم القيامة‏"‏ فقالت أم سلمة‏:‏ فكيف تصنع النساء بذيولهن، قال‏:‏ ‏"‏يرخين شبراً‏"‏ قالت‏:‏ ِإذاً تنكشف أقدامهن‏.‏ قال‏:‏ ‏"‏فيرخينه ذراعاً لا يزدن‏"‏‏.((رواه أبو داود والترمذي))

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim kiyimini kibr bilan sudrab yursa, Alloh qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) boqmaydi», dedilar. Shunda Ummu Salama: «Ayollar etaklari bilan qanday qiladilar?» dedi. U zot: «Bir qarich (uzun) tushirib qoʻyadilar», dedilar. (Ummu Salama): «Unda oyoqlari ochilib qoladi-ku», dedi. U zot: «Bir tirsak (uzun) tushiradilar, undan ortiqcha (tushirmaydilar)», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким кийимини кибр билан судраб юрса, Аллоҳ қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) боқмайди», дедилар. Шунда Умму Салама: «Аёллар этаклари билан қандай қиладилар?» деди. У зот: «Бир қарич (узун) тушириб қўядилар», дедилар. (Умму Салама): «Унда оёқлари очилиб қолади-ку», деди. У зот: «Бир тирсак (узун) туширадилар, ундан ортиқча (туширмайдилар)», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

-عن أم سلمة رضي الله عنها قالت‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏إذا حضرتم المريض، أو الميت، فقولوا خيرا، فإن الملائكة يؤمنون علي ما تقولون، قالت‏:‏ فلما مات أبو سلمة، أتيت النبي صلى الله عليه وسلمى الله عليه وسلم الله عليه وسلم الله عليه وسلم فقلت‏:‏ يا رسول الله، إن أبا سلمة قد مات، قال‏:‏ “قولي‏:‏ اللهم اغفر لي وله، واعقبني منه عقبة حسنة‏"‏ فقلت‏:‏ فأعقبني الله من هو خير لي منه‏:‏ محمداً صلى الله عليه وسلم ‏.‏‏"‏ ((رواه مسلم هكَذا:"إِذا حَضَرْتُمُ المَرِيضَ" أَو"الميِّت"عَلَى الشَّكِّ، رواه أبو داود وغيره:"الميِّت"بلا شَكٍّ)).

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bemor yoki mayyit oldida hozir boʻlganingizda, yaxshi (soʻz) aytinglar, chunki farishtalar sizlar aytgan (soʻz)ga ‹omin› deydilar», — dedilar. (Umm Salama) dedi: Abu Salama vafot etganida, men Paygʻambar ﷺ ning oldilariga keldim-da: «Yo Rasululloh! Abu Salama vafot etdi», — dedim. U zot: «‹Allohummagʻfir liy va lahu va aʼqibniy minhu uqbaa hasanah› (Ey Allohim, meni va uni magʻfirat qilgin va menga undan keyin yaxshi oqibat ato etgin), — deb ayt», — dedilar. (Umm Salama) dedi: Shunda men (shuni) aytdim, soʻng Alloh menga undan koʻra men uchun yaxshiroq boʻlgan Muhammad ﷺ ni (oqibatda) ato etdi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бемор ёки маййит олдида ҳозир бўлганингизда, яхши (сўз) айтинглар, чунки фаришталар сизлар айтган (сўз)га ‹омин› дейдилар», — дедилар. (Умм Салама) деди: Абу Салама вафот этганида, мен Пайғамбар ﷺ нинг олдиларига келдим-да: «Ё Расулуллоҳ! Абу Салама вафот этди», — дедим. У зот: «‹Аллоҳуммағфир лий ва лаҳу ва аъқибний минҳу уқбаа ҳасанаҳ› (Эй Аллоҳим, мени ва уни мағфират қилгин ва менга ундан кейин яхши оқибат ато этгин), — деб айт», — дедилар. (Умм Салама) деди: Шунда мен (шуни) айтдим, сўнг Аллоҳ менга ундан кўра мен учун яхшироқ бўлган Муҳаммад ﷺ ни (оқибатда) ато этди.

- وعن عائشة وأم سلمة رضي الله عنهما قالتا‏:‏ كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يصبح جنبًا من غير حلم ثم يصوم‏.‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏

Abu Bakr ibn Abdurahmon (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Abu Hurayraning oʻz hikoyalarida shunday deganini eshitdim: «Kimni tong junublik holatida topsa, roʻza tutmasin». Men buni Abdurahmon ibn al-Horisga — yaʼni uning (Abu Bakrning) otasiga — aytdim, u esa buni inkor qildi. Soʻng Abdurahmon yoʻlga chiqdi, men ham u bilan yoʻlga chiqdim, hatto Oisha va Umm Salamaning huzuriga kirdik. Abdurahmon ulardan bu haqda soʻradi. (Rivoyatchi) dedi: Ikkovi ham: «Nabiy ﷺ ihtilomsiz (tush koʻrmasdan) junub holatda tongga kirar, soʻng roʻza tutar edilar», dedilar. (Rivoyatchi) dedi: Soʻng biz yoʻlga chiqdik, hatto Marvonning huzuriga kirdik. Abdurahmon buni unga aytdi. Shunda Marvon: «Senga qattiq tayinlaymanki, albatta Abu Hurayraning oldiga borib, u aytayotgan gapni unga qaytib aytasan (rad etasan)», dedi. (Rivoyatchi) dedi: Soʻng biz Abu Hurayraning oldiga keldik — Abu Bakr bularning hammasida hozir edi. (Rivoyatchi) dedi: Abdurahmon buni unga aytdi. Shunda Abu Hurayra: «U ikkovi senga shunday deyishdimi?» dedi. U: «Ha», dedi. (Abu Hurayra): «Ular yaxshiroq biluvchidir», dedi. Soʻng Abu Hurayra bu haqda aytayotgan gapini al-Fadl ibn al-Abbosga (oid qilib) qaytardi va: «Men buni al-Fadldan eshitganman, uni Nabiy ﷺ dan eshitmaganman», dedi. (Rivoyatchi) dedi: Shunda Abu Hurayra bu haqda aytayotgan gapidan qaytdi. Men Abdulmalikka: «Ular ikkovi buni Ramazon haqida aytdimi?» dedim. U: «Shunday, u (Nabiy) ihtilomsiz junub holatda tongga kirar, soʻng roʻza tutar edilar», dedi.Абу Бакр ибн Абдураҳмон (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Абу Ҳурайранинг ўз ҳикояларида шундай деганини эшитдим: «Кимни тонг жунублик ҳолатида топса, рўза тутмасин». Мен буни Абдураҳмон ибн ал-Ҳорисга — яъни унинг (Абу Бакрнинг) отасига — айтдим, у эса буни инкор қилди. Сўнг Абдураҳмон йўлга чиқди, мен ҳам у билан йўлга чиқдим, ҳатто Оиша ва Умм Саламанинг ҳузурига кирдик. Абдураҳмон улардан бу ҳақда сўради. (Ривоятчи) деди: Иккови ҳам: «Набий ﷺ иҳтиломсиз (туш кўрмасдан) жунуб ҳолатда тонгга кирар, сўнг рўза тутар эдилар», дедилар. (Ривоятчи) деди: Сўнг биз йўлга чиқдик, ҳатто Марвоннинг ҳузурига кирдик. Абдураҳмон буни унга айтди. Шунда Марвон: «Сенга қаттиқ тайинлайманки, албатта Абу Ҳурайранинг олдига бориб, у айтаётган гапни унга қайтиб айтасан (рад этасан)», деди. (Ривоятчи) деди: Сўнг биз Абу Ҳурайранинг олдига келдик — Абу Бакр буларнинг ҳаммасида ҳозир эди. (Ривоятчи) деди: Абдураҳмон буни унга айтди. Шунда Абу Ҳурайра: «У иккови сенга шундай дейишдими?» деди. У: «Ҳа», деди. (Абу Ҳурайра): «Улар яхшироқ билувчидир», деди. Сўнг Абу Ҳурайра бу ҳақда айтаётган гапини ал-Фадл ибн ал-Аббосга (оид қилиб) қайтарди ва: «Мен буни ал-Фадлдан эшитганман, уни Набий ﷺ дан эшитмаганман», деди. (Ривоятчи) деди: Шунда Абу Ҳурайра бу ҳақда айтаётган гапидан қайтди. Мен Абдулмаликка: «Улар иккови буни Рамазон ҳақида айтдими?» дедим. У: «Шундай, у (Набий) иҳтиломсиз жунуб ҳолатда тонгга кирар, сўнг рўза тутар эдилар», деди.