حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَيَعْقُوبُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي مَعْمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ عَنْ خَوْلَةَ بِنْتِ ثَعْلَبَةَقَالَتْ وَاللَّهِ فِيَّ وَفِي أَوْسِ بْنِ صَامِتٍ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَدْرَ سُورَةِ الْمُجَادَلَةِ قَالَتْ كُنْتُ عِنْدَهُ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ سَاءَ خُلُقُهُ وَضَجِرَ قَالَتْ فَدَخَلَ عَلَيَّ يَوْمًا فَرَاجَعْتُهُ بِشَيْءٍ فَغَضِبَ فَقَالَ أَنْتِ عَلَيَّ كَظَهْرِ أُمِّي قَالَتْ ثُمَّ خَرَجَ فَجَلَسَ فِي نَادِي قَوْمِهِ سَاعَةً ثُمَّ دَخَلَ عَلَيَّ فَإِذَا هُوَ يُرِيدُنِي عَلَى نَفْسِي قَالَتْ فَقُلْتُ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ خُوَيْلَةَ بِيَدِهِ لَا تَخْلُصُ إِلَيَّ وَقَدْ قُلْتَ مَا قُلْتَ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ فِينَا بِحُكْمِهِ قَالَتْ فَوَاثَبَنِي وَامْتَنَعْتُ مِنْهُ فَغَلَبْتُهُ بِمَا تَغْلِبُ بِهِ الْمَرْأَةُ الشَّيْخَ الضَّعِيفَ فَأَلْقَيْتُهُ عَنِّي قَالَتْ ثُمَّ خَرَجْتُ إِلَى بَعْضِ جَارَاتِي فَاسْتَعَرْتُ مِنْهَا ثِيَابَهَا ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى جِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَذَكَرْتُ لَهُ مَا لَقِيتُ مِنْهُ فَجَعَلْتُ أَشْكُو إِلَيْهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَلْقَى مِنْ سُوءِ خُلُقِهِ قَالَتْ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَا خُوَيْلَةُ ابْنُ عَمِّكِ شَيْخٌ كَبِيرٌ فَاتَّقِي اللَّهَ فِيهِ قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا بَرِحْتُ حَتَّى نَزَلَ فِيَّ الْقُرْآنُ فَتَغَشَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانَ يَتَغَشَّاهُ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَقَالَ لِي
Xavla binti Saʼlaba (roziyallohu anho) aytdi: Vallohi, Alloh azza va jalla Mujodala surasining boshini men va Avs ibn Somit haqida nozil qildi. U aytdi: Men uning huzurida edim, u esa keksayib qolgan, xulqi yomonlashgan va tez jahli chiqadigan chol edi. U aytdi: Bir kuni u mening oldimga kirdi va men unga bir narsada javob qaytardim. Shunda u gʻazablanib: «Sen menga onamning beli kabisan», dedi. U aytdi: Soʻng u chiqib, qavmining majlisida bir soat oʻtirdi, keyin oldimga kirdi va mendan oʻzi uchun (yaqinlik) istardi. U aytdi: Men: «Yoʻq! Xuvaylaning joni qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, aytgan gapingni aytib boʻlib, Alloh va Uning Rasuli bizning haqimizda Oʻz hukmini chiqarmaguncha menga yeta olmaysan», dedim. U aytdi: U menga tashlandi, men esa undan oʻzimni tortdim va ayol kishi kuchsiz cholni yenggani kabi uni yengib, oʻzimdan uloqtirdim. U aytdi: Soʻng qoʻshni ayollarimdan birining oldiga chiqib, undan kiyimlarini omonat oldim, keyin chiqib Rasululloh ﷺning huzurlariga keldim va u zotning oldilarida oʻtirib, undan koʻrgan koʻrguliklarimni aytdim hamda u zot ﷺga uning yomon xulqidan chekkan azoblarimni shikoyat qila boshladim. U aytdi: Rasululloh ﷺ esa: «Ey Xuvayla! Amakingning oʻgʻli keksayib qolgan chol, uning haqida Allohdan qoʻrq», deyaverdilar. U aytdi: Vallohi, men joyimdan jilmasimdan men haqimda Qurʼon nozil boʻldi va Rasululloh ﷺni odatda qoplaydigan holat qopladi, soʻng u zotdan (oʻsha holat) koʻtarildi va u zot menga dedilar:Хавла бинти Саълаба (розияллоҳу анҳо) айтди: Валлоҳи, Аллоҳ азза ва жалла Мужодала сурасининг бошини мен ва Авс ибн Сомит ҳақида нозил қилди. У айтди: Мен унинг ҳузурида эдим, у эса кексайиб қолган, хулқи ёмонлашган ва тез жаҳли чиқадиган чол эди. У айтди: Бир куни у менинг олдимга кирди ва мен унга бир нарсада жавоб қайтардим. Шунда у ғазабланиб: «Сен менга онамнинг бели кабисан», деди. У айтди: Сўнг у чиқиб, қавмининг мажлисида бир соат ўтирди, кейин олдимга кирди ва мендан ўзи учун (яқинлик) истарди. У айтди: Мен: «Йўқ! Хувайланинг жони қўлида бўлган Зот билан қасамки, айтган гапингни айтиб бўлиб, Аллоҳ ва Унинг Расули бизнинг ҳақимизда Ўз ҳукмини чиқармагунча менга ета олмайсан», дедим. У айтди: У менга ташланди, мен эса ундан ўзимни тортдим ва аёл киши кучсиз чолни енггани каби уни енгиб, ўзимдан улоқтирдим. У айтди: Сўнг қўшни аёлларимдан бирининг олдига чиқиб, ундан кийимларини омонат олдим, кейин чиқиб Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келдим ва у зотнинг олдиларида ўтириб, ундан кўрган кўргуликларимни айтдим ҳамда у зот ﷺга унинг ёмон хулқидан чеккан азобларимни шикоят қила бошладим. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ эса: «Эй Хувайла! Амакингнинг ўғли кексайиб қолган чол, унинг ҳақида Аллоҳдан қўрқ», деявердилар. У айтди: Валлоҳи, мен жойимдан жилмасимдан мен ҳақимда Қуръон нозил бўлди ва Расулуллоҳ ﷺни одатда қоплайдиган ҳолат қоплади, сўнг у зотдан (ўша ҳолат) кўтарилди ва у зот менга дедилар: