حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ الْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، قَالَ: كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ: فَقَدَّمَ طَعَامَهُ وَقَدَّمَ فِي طَعَامِهِ لَحْمَ دَجَاجٍ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مَوْلًى، قَالَ: فَلَمْ يَدْنُ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى: ادْنُ، فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم أَكَلَ مِنْهُ، فَقَالَ: إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا، فَقَذِرْتُهُ فَحَلَفْتُ أَنْ لا أَطْعَمَهُ أَبَدًا.
(Zahdam al-Jarmiy aytdi:) Biz Abu Musoning oldida edik; biz bilan Jarm (qabilasi)ning mana shu (mahalla)si orasida birodarlik va yaxshilik bor edi. (Zahdam) aytdi: (Bizga) taom keltirildi; uning taomida tovuq goʻshti (ham) bor edi. Qavm ichida Banu Taymulloh(dan) bir kishi — qizgʻish (yuzli), goʻyo mavlo(dek) — bor edi; u (taomga) yaqinlashmadi. Abu Muso unga: «Yaqinlash; men Rasululloh ﷺning undan (tovuq goʻshtidan) yeyayotganlarini koʻrganman», dedi. U: «Men uning bir narsani (nopok narsani) yeyayotganini koʻrib, undan jirkangan edim va uni hech qachon yemaslikka qasam ichgan edim», dedi. (Abu Muso): «Yaqinlash, men senga bu haqda xabar beray. Biz Ashʼariylardan bir guruh (kishi) bilan Rasululloh ﷺning oldilariga — u zotdan ulov soʻrab — keldik; u zot sadaqa (zakot) chorvasidan (chorvani) taqsimlab turardilar (Ayyub: oʻylaymanki, u: ‹u zot gʻazabli edilar› dedi). U zot: ‹Allohga qasamki, men sizlarni mindirmayman; menda sizlarni mindiradigan (narsa) ham yoʻq›, dedilar. (Zahdam) aytdi: Biz joʻnab ketdik; soʻng Rasululloh ﷺga (oʻljadan) bir necha tuya keltirildi va: ‹Anavi Ashʼariylar qani?› deyildi. Biz keldik; u zot bizga oʻrkachlari oppoq beshta tuya (berishni) buyurdilar. (Zahdam) aytdi: Biz yoʻlga tushdik; men sahobalarimga: ‹Biz Rasululloh ﷺning oldilariga ulov soʻrab keldik, u zot bizni mindirmaslikka qasam ichdilar, soʻng bizga (odam) yuborib, bizni mindirdilar; Rasululloh ﷺ qasamlarini unutdilar. Allohga qasamki, agar biz Rasululloh ﷺni qasamlaridan gʻofil qoldirsak (foydalanib qolsak), hech qachon najot topmaymiz. Bizni Rasululloh ﷺning oldilariga qaytaringlar, u zotga qasamlarini eslataylik›, dedim. Biz qaytib: ‹Yo Rasululloh, biz sizning oldingizga ulov soʻrab keldik, siz bizni mindirmaslikka qasam ichdingiz, soʻng bizni mindirdingiz; biz siz qasamingizni unutgan deb oʻyladik (yoki: bildik)›, dedik. U zot: ‹Joʻnanglar; sizlarni faqat Alloh mindirdi. Allohga qasamki — inshaalloh — men biror narsaga qasam ichsam-u, soʻng undan boshqasini yaxshiroq deb koʻrsam, albatta yaxshiroq boʻlganini qilaman va undan (qasamdan kaffora bilan) chiqaman›, dedilar», dedi.(Заҳдам ал-Жармий айтди:) Биз Абу Мусонинг олдида эдик; биз билан Жарм (қабиласи)нинг мана шу (маҳалла)си орасида биродарлик ва яхшилик бор эди. (Заҳдам) айтди: (Бизга) таом келтирилди; унинг таомида товуқ гўшти (ҳам) бор эди. Қавм ичида Бану Таймуллоҳ(дан) бир киши — қизғиш (юзли), гўё мавло(дек) — бор эди; у (таомга) яқинлашмади. Абу Мусо унга: «Яқинлаш; мен Расулуллоҳ ﷺнинг ундан (товуқ гўштидан) еяётганларини кўрганман», деди. У: «Мен унинг бир нарсани (нопок нарсани) еяётганини кўриб, ундан жирканган эдим ва уни ҳеч қачон емасликка қасам ичган эдим», деди. (Абу Мусо): «Яқинлаш, мен сенга бу ҳақда хабар берай. Биз Ашъарийлардан бир гуруҳ (киши) билан Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига — у зотдан улов сўраб — келдик; у зот садақа (закот) чорвасидан (чорвани) тақсимлаб турардилар (Айюб: ўйлайманки, у: ‹у зот ғазабли эдилар› деди). У зот: ‹Аллоҳга қасамки, мен сизларни миндирмайман; менда сизларни миндирадиган (нарса) ҳам йўқ›, дедилар. (Заҳдам) айтди: Биз жўнаб кетдик; сўнг Расулуллоҳ ﷺга (ўлжадан) бир неча туя келтирилди ва: ‹Анави Ашъарийлар қани?› дейилди. Биз келдик; у зот бизга ўркачлари оппоқ бешта туя (беришни) буюрдилар. (Заҳдам) айтди: Биз йўлга тушдик; мен саҳобаларимга: ‹Биз Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига улов сўраб келдик, у зот бизни миндирмасликка қасам ичдилар, сўнг бизга (одам) юбориб, бизни миндирдилар; Расулуллоҳ ﷺ қасамларини унутдилар. Аллоҳга қасамки, агар биз Расулуллоҳ ﷺни қасамларидан ғофил қолдирсак (фойдаланиб қолсак), ҳеч қачон нажот топмаймиз. Бизни Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига қайтаринглар, у зотга қасамларини эслатайлик›, дедим. Биз қайтиб: ‹Ё Расулуллоҳ, биз сизнинг олдингизга улов сўраб келдик, сиз бизни миндирмасликка қасам ичдингиз, сўнг бизни миндирдингиз; биз сиз қасамингизни унутган деб ўйладик (ёки: билдик)›, дедик. У зот: ‹Жўнанглар; сизларни фақат Аллоҳ миндирди. Аллоҳга қасамки — иншааллоҳ — мен бирор нарсага қасам ичсам-у, сўнг ундан бошқасини яхшироқ деб кўрсам, албатта яхшироқ бўлганини қиламан ва ундан (қасамдан каффора билан) чиқаман›, дедилар», деди.