حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ رَاشِدِ بْنِ جَنْدَلٍ الْيَافِعِيِّ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَوْسٍ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ‏:‏ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، يَوْمًا، فَقَرَّبَ طَعَامًا، فَلَمْ أَرَ طَعَامًا كَانَ أَعْظَمَ بَرَكَةً مِنْهُ، أَوَّلَ مَا أَكَلْنَا، وَلا أَقَلَّ بَرَكَةً فِي آخِرِهِ، قُلْنَا‏:‏ يَا رَسُولَ اللهِ، كَيْفَ هَذَا‏؟‏ قَالَ‏:‏ إِنَّا ذَكَرْنَا اسْمَ اللهِ حِينَ أَكَلْنَا، ثُمَّ قَعَدَ مَنْ أَكَلَ وَلَمْ يُسَمِّ اللَّهَ تَعَالَى فَأَكَلَ مَعَهُ الشَّيْطَانُ‏.‏

Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni biz Nabiy ﷺning huzurlarida edik. U zot taom keltirdilar. Men yeyishimizning avvalida undan koʻra barakasi kattaroq, oxirida esa barakasi kamroq boʻlgan taomni hech koʻrmaganman. Biz: «Ey Rasululloh, bu qanday boʻldi?» dedik. U zot: «Biz yeyayotganimizda Allohning ismini zikr qildik. Soʻng kimki taomga oʻtirib, Alloh taoloning ismini aytmasa, shayton u bilan birga yeydi», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни биз Набий ﷺнинг ҳузурларида эдик. У зот таом келтирдилар. Мен ейишимизнинг аввалида ундан кўра баракаси каттароқ, охирида эса баракаси камроқ бўлган таомни ҳеч кўрмаганман. Биз: «Эй Расулуллоҳ, бу қандай бўлди?» дедик. У зот: «Биз еяётганимизда Аллоҳнинг исмини зикр қилдик. Сўнг кимки таомга ўтириб, Аллоҳ таолонинг исмини айтмаса, шайтон у билан бирга ейди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوائِيُّ، عَنْ بُدَيْلٍ الْعُقَيْلِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ، فَنَسِيَ أَنْ يَذْكُرَ اللَّهَ تَعَالَى عَلَى طَعَامِهِ، فَلْيَقُلْ‏:‏ بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz taom yeganida, qoʻlini yalamaguncha yoki (boshqasiga) yaladmaguncha uni artmasin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз таом еганида, қўлини яламагунча ёки (бошқасига) яладмагунча уни артмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْهَاشِمِيُّ الْبَصْرِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، وَعِنْدَهُ طَعَامٌ، فَقَالَ‏:‏ ادْنُ يَا بُنَيَّ، فَسَمِّ اللَّهَ تَعَالَى، وَكُلْ بِيَمِينِكَ، وَكُلْ مِمَّا يَلِيكَ‏.‏

Umar ibn Abu Salama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning Umm Salamaning uyida bitta kiyimga oʻralgan holda namoz oʻqiyotganlarini koʻrdi. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Abu Hurayra, Jobir, Salama ibn al-Akvaʼ, Anas, Amr ibn Abu Usayd, Uboda ibn as-Somit, Abu Said, Kayson, Ibn Abbos, Oisha, Umm Honiʼ, Ammor ibn Yosir, Talq ibn Ali va Somit al-Ansoriydan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Umar ibn Abu Salamaning hadisi hasan sahih hadisdir. Nabiy ﷺning sahobalaridan va ulardan keyingi tobiinlar hamda boshqalardan boʻlgan aksar ahli ilm nazdida amal shunga (muvofiq)dir, ular: «Bitta kiyimda namoz oʻqishda zarar yoʻq», deganlar. Ahli ilmdan baʼzilari esa: «Kishi ikki kiyimda namoz oʻqisin», deganlar.Умар ибн Абу Салама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг Умм Саламанинг уйида битта кийимга ўралган ҳолда намоз ўқиётганларини кўрди. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Абу Ҳурайра, Жобир, Салама ибн ал-Акваъ, Анас, Амр ибн Абу Усайд, Убода ибн ас-Сомит, Абу Саид, Кайсон, Ибн Аббос, Оиша, Умм Ҳониъ, Аммор ибн Ёсир, Талқ ибн Али ва Сомит ал-Ансорийдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Умар ибн Абу Саламанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва улардан кейинги тобиинлар ҳамда бошқалардан бўлган аксар аҳли илм наздида амал шунга (мувофиқ)дир, улар: «Битта кийимда намоз ўқишда зарар йўқ», деганлар. Аҳли илмдан баъзилари эса: «Киши икки кийимда намоз ўқисин», деганлар.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلانَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ، عَنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رِيَاحٍ، عَنْ أَبِيهِ رِيَاحِ بْنِ عَبِيدَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا فَرَغَ مِنْ طَعَامِهِ، قَالَ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ‏.‏

Muhammad ibn al-Alo bizga Vakiʼdan, u Sufyondan, u Abu Hoshim al-Vositiydan, u Ismoil ibn Robohdan, u otasidan yoki boshqasidan, u Abu Said al-Xudriydan hadis aytib berdi: Nabiy ﷺ taomlaridan farigʻ boʻlganlarida: «Alhamdu lillahillaziy atʼamano va saqono va jaʼalano muslimiyn», deb aytar edilar (yaʼni: Bizni taomlantirgan, sugʻorgan va musulmonlardan qilgan Allohga hamd boʻlsin).Муҳаммад ибн ал-Ало бизга Вакиъдан, у Суфёндан, у Абу Ҳошим ал-Воситийдан, у Исмоил ибн Робоҳдан, у отасидан ёки бошқасидан, у Абу Саид ал-Худрийдан ҳадис айтиб берди: Набий ﷺ таомларидан фариғ бўлганларида: «Алҳамду лиллаҳиллазий атъамано ва сақоно ва жаъалано муслимийн», деб айтар эдилар (яъни: Бизни таомлантирган, суғорган ва мусулмонлардан қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، قَالَ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا رُفِعَتِ الْمَائِدَةُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ، يَقُولُ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ، غَيْرَ مُودَعٍ، وَلا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning oldilaridan dasturxon koʻtarilganda, u zot: ‹Alhamdu lillahi hamdan kasiran tayyiban muborakan fihi, gʻayra muvaddain va la mustagʻnan anhu Rabbana — Allohga koʻp, pok, barakali hamdlar boʻlsin; (bu hamd) tark etilmaydigan va (Undan) behojat boʻlinmaydigan (hamddir), ey Rabbimiz›, der edilar.» Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларидан дастурхон кўтарилганда, у зот: ‹Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран таййибан муборакан фиҳи, ғайра муваддаин ва ла мустағнан анҳу Раббана — Аллоҳга кўп, пок, баракали ҳамдлар бўлсин; (бу ҳамд) тарк этилмайдиган ва (Ундан) беҳожат бўлинмайдиган (ҳамддир), эй Раббимиз›, дер эдилар.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوائِيِّ، عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ الْعُقَيْلِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ‏:‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ الطَّعَامَ فِي سِتَّةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ، فَأَكَلَهُ بِلُقْمَتَيْنِ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ لَوْ سَمَّى لَكَفَاكُمْ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Rasululloh ﷺ oltita sahobalari bilan taom yeyayotgan edilar. Shunda bir aʼrobiy kelib, taomni ikki luqmada yeb qoʻydi. Rasululloh ﷺ: ‹Agar u bismilloh deganida, sizlarga kifoya qilar edi. Biringiz taom yesa, bismilloh desin. Agar boshida bismilloh deyishni unutsa, ‹Bismillohi fi avvalihi va oxirihi (Uning boshi va oxirida Allohning nomi bilan)› desin›, dedilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ олтита саҳобалари билан таом еяётган эдилар. Шунда бир аъробий келиб, таомни икки луқмада еб қўйди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Агар у бисмиллоҳ деганида, сизларга кифоя қилар эди. Бирингиз таом еса, бисмиллоҳ десин. Агар бошида бисмиллоҳ дейишни унутса, ‹Бисмиллоҳи фи аввалиҳи ва охириҳи (Унинг боши ва охирида Аллоҳнинг номи билан)› десин›, дедилар.»

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلانَ، قَالا‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِنَّ اللَّهَ لَيَرْضَى عَنِ الْعَبْدِ أَنْ يَأْكُلَ الأَكْلَةَ، أَوْ يَشْرَبَ الشَّرْبَةَ فَيَحْمَدَهُ عَلَيْهَا‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh bandaning bir luqma taom yeb, uning uchun (Allohga) hamd aytishidan yoki bir qultum (suv) ichib, uning uchun (Allohga) hamd aytishidan rozi boʻladi», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ банданинг бир луқма таом еб, унинг учун (Аллоҳга) ҳамд айтишидан ёки бир қултум (сув) ичиб, унинг учун (Аллоҳга) ҳамд айтишидан рози бўлади», — дедилар.