حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ وَسَمِعْتُهُ مِنْ، عُقْبَةَ وَلَكِنِّي لِحَدِيثِ عُبَيْدٍ أَحْفَظُ قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا . فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ فُلاَنَةَ بِنْتَ فُلاَنٍ فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا وَهِيَ كَاذِبَةٌ . قَالَ فَأَعْرَضَ عَنِّي . قَالَ فَأَتَيْتُهُ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ فَأَعْرَضَ عَنِّي بِوَجْهِهِ فَقُلْتُ إِنَّهَا كَاذِبَةٌ . قَالَ " وَكَيْفَ بِهَا وَقَدْ زَعَمَتْ أَنَّهَا قَدْ أَرْضَعَتْكُمَا دَعْهَا عَنْكَ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ " دَعْهَا عَنْكَ " . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَجَازُوا شَهَادَةَ الْمَرْأَةِ الْوَاحِدَةِ فِي الرَّضَاعِ . وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ تَجُوزُ شَهَادَةُ امْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ فِي الرَّضَاعِ وَيُؤْخَذُ يَمِينُهَا . وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ تَجُوزُ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ الْوَاحِدَةِ حَتَّى يَكُونَ أَكْثَرَ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ . سَمِعْتُ الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لاَ تَجُوزُ شَهَادَةُ امْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ فِي الْحُكْمِ وَيُفَارِقُهَا فِي الْوَرَعِ .
Uqba ibnul-Horis (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men bir ayolga uylandim. Soʻng oldimizga bir qora ayol kelib: ‹Men ikkovingizni emizganman›, dedi. Men Paygʻambar ﷺning oldilariga kelib: ‹Falon binti falonga uylangan edim, oldimizga bir qora ayol kelib: ‹Men ikkovingizni emizganman› deyapti, holbuki u yolgʻonchidir›, dedim. U zot mendan yuz oʻgirdilar. Men yuzlari tomonidan kelsam, yuzlarini mendan oʻgirdilar. Men: ‹U yolgʻonchidir›, dedim. U zot: ‹Sizni ikkalangizni emizganini daʼvo qilgan boʻlsa, u bilan qanday (oila boʻlasiz)? Uni oʻzingdan qoʻyib yubor (yaʼni undan ajral)›, dedilar.» Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Umardan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Uqba ibnul-Horisning hadisi hasan sahihdir. Paygʻambar ﷺning baʼzi sahobalaridan boʻlmish ilm ahli va boshqalar huzurida amal shu hadisga binoan boʻlib, ular emizish (masalasi)da bitta ayolning guvohligini joiz sanaganlar. Ibn Abbos: «Emizishda bitta ayolning guvohligi joizdir va undan qasam olinadi», degan. Buni Ahmad va Ishoq ham aytadi. Baʼzi ilm ahli esa: «Bitta ayolning guvohligi (koʻproq boʻlmaguncha) joiz emas», deganlar. Bu Shofiiyning soʻzidir.Уқба ибнул-Ҳорис (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен бир аёлга уйландим. Сўнг олдимизга бир қора аёл келиб: ‹Мен икковингизни эмизганман›, деди. Мен Пайғамбар ﷺнинг олдиларига келиб: ‹Фалон бинти фалонга уйланган эдим, олдимизга бир қора аёл келиб: ‹Мен икковингизни эмизганман› деяпти, ҳолбуки у ёлғончидир›, дедим. У зот мендан юз ўгирдилар. Мен юзлари томонидан келсам, юзларини мендан ўгирдилар. Мен: ‹У ёлғончидир›, дедим. У зот: ‹Сизни иккалангизни эмизганини даъво қилган бўлса, у билан қандай (оила бўласиз)? Уни ўзингдан қўйиб юбор (яъни ундан ажрал)›, дедилар.» Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Умардан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Уқба ибнул-Ҳориснинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Пайғамбар ﷺнинг баъзи саҳобаларидан бўлмиш илм аҳли ва бошқалар ҳузурида амал шу ҳадисга биноан бўлиб, улар эмизиш (масаласи)да битта аёлнинг гувоҳлигини жоиз санаганлар. Ибн Аббос: «Эмизишда битта аёлнинг гувоҳлиги жоиздир ва ундан қасам олинади», деган. Буни Аҳмад ва Ишоқ ҳам айтади. Баъзи илм аҳли эса: «Битта аёлнинг гувоҳлиги (кўпроқ бўлмагунча) жоиз эмас», деганлар. Бу Шофиийнинг сўзидир.