حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ وَلاَ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ " . حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ مَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ نَحْوَ هَذَا . وَرَوَى مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَحَدِيثُ مَالِكٍ وَهَمٌ وَهِمَ فِيهِ مَالِكٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ فَقَالَ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَأَكْثَرُ أَصْحَابِ مَالِكٍ قَالُوا عَنْ مَالِكٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عُثْمَانَ وَعَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ هُوَ مَشْهُورٌ مِنْ وَلَدِ عُثْمَانَ وَلاَ يُعْرَفُ عُمَرُ بْنُ عُثْمَانَ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَلَفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي مِيرَاثِ الْمُرْتَدِّ فَجَعَلَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصَحْابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمُ الْمَالَ لِوَرَثَتِهِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ يَرِثُهُ وَرَثَتُهُ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ " . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Musulmon kofirga merosxoʻr boʻlmaydi, kofir ham musulmonga merosxoʻr boʻlmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Jobir va Abdulloh ibn Amrdan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahihdir. Maʼmar va boshqa koʻplab (rovi) az-Zuhriydan shu tarzda rivoyat qilganlar. Bu hadisga ilm ahli amal qilganlar. Baʼzi ilm ahli murtadning merosi haqida ixtilof qilganlar: Nabiy ﷺning sahobalaridan va boshqalardan koʻpchilik ilm ahli (uning) molini musulmon vorislariga berishni aytganlar. Baʼzilari esa: «Uning musulmon vorislari unga merosxoʻr boʻlmaydi», deganlar va Nabiy ﷺning «Musulmon kofirga merosxoʻr boʻlmaydi» degan hadisini dalil keltirganlar. Bu Shofiʼiyning soʻzidir.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон кофирга меросхўр бўлмайди, кофир ҳам мусулмонга меросхўр бўлмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Жобир ва Абдуллоҳ ибн Амрдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Маъмар ва бошқа кўплаб (рови) аз-Зуҳрийдан шу тарзда ривоят қилганлар. Бу ҳадисга илм аҳли амал қилганлар. Баъзи илм аҳли муртаднинг мероси ҳақида ихтилоф қилганлар: Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва бошқалардан кўпчилик илм аҳли (унинг) молини мусулмон ворисларига беришни айтганлар. Баъзилари эса: «Унинг мусулмон ворислари унга меросхўр бўлмайди», деганлар ва Набий ﷺнинг «Мусулмон кофирга меросхўр бўлмайди» деган ҳадисини далил келтирганлар. Бу Шофиъийнинг сўзидир.