حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ حِينَ يَذْكُرُنِي فَإِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي وَإِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ وَإِنِ اقْتَرَبَ إِلَىَّ شِبْرًا اقْتَرَبْتُ مِنْهُ ذِرَاعًا وَإِنِ اقْتَرَبَ إِلَىَّ ذِرَاعًا اقْتَرَبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا وَإِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَيُرْوَى عَنِ الأَعْمَشِ فِي تَفْسِيرِ هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ تَقَرَّبَ مِنِّي شِبْرًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ ذِرَاعًا يَعْنِي بِالْمَغْفِرَةِ وَالرَّحْمَةِ وَهَكَذَا فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا الْحَدِيثَ . قَالُوا إِنَّمَا مَعْنَاهُ يَقُولُ إِذَا تَقَرَّبَ إِلَىَّ الْعَبْدُ بِطَاعَتِي وَمَا أَمَرْتُ أُسْرِعُ إِلَيْهِ بِمَغْفِرَتِي وَرَحْمَتِي . وَرُوِيَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، أَنَّهُ قَالَ فِي هَذِهِ الآيَةِ : ( فاذكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ ) قَالَ اذْكُرُونِي بِطَاعَتِي أَذْكُرْكُمْ بِمَغْفِرَتِي . حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَمْرُو بْنُ هَاشِمٍ الرَّمْلِيُّ عَنِ ابْنِ لَهِيعَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ بِهَذَا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla shunday deydi: ‹Men bandamning Men haqimdagi gumoni huzurida (qanday gumon qilsa, shunday)man, va u Meni zikr qilgan vaqtda Men u bilan birgaman. Agar u Meni oʻzicha (ichida) zikr qilsa, Men ham uni oʻzimcha zikr qilaman; agar u Meni bir jamoa orasida zikr qilsa, Men ham uni ulardan yaxshiroq jamoa orasida zikr qilaman. Agar u Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman; agar u Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman; agar u Menga yurib kelsa, Men unga yugurib kelaman›», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Aʼmashdan bu hadisning tafsirida: «Kim Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman» — yaʼni magʻfirat va rahmat bilan (yaqinlashaman), deb rivoyat qilinadi; baʼzi ilm ahli ham bu hadisni shunday tafsir qilganlar. Ular: «Buning maʼnosi shuki, (Alloh) aytadi: banda Menga itoatim va buyurganim bilan yaqinlashsa, Men unga magʻfiratim va rahmatim bilan shoshilaman», deyishgan. Said ibn Jubayrdan rivoyat qilinishicha, u {Bas, Meni yod eting, Men ham sizlarni yod etaman} (Baqara 152) oyati haqida: «Meni itoatim bilan yod etinglar, Men ham sizlarni magʻfiratim bilan yod etaman», degan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла шундай дейди: ‹Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумони ҳузурида (қандай гумон қилса, шундай)ман, ва у Мени зикр қилган вақтда Мен у билан биргаман. Агар у Мени ўзича (ичида) зикр қилса, Мен ҳам уни ўзимча зикр қиламан; агар у Мени бир жамоа орасида зикр қилса, Мен ҳам уни улардан яхшироқ жамоа орасида зикр қиламан. Агар у Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман; агар у Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман; агар у Менга юриб келса, Мен унга югуриб келаман›», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Аъмашдан бу ҳадиснинг тафсирида: «Ким Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман» — яъни мағфират ва раҳмат билан (яқинлашаман), деб ривоят қилинади; баъзи илм аҳли ҳам бу ҳадисни шундай тафсир қилганлар. Улар: «Бунинг маъноси шуки, (Аллоҳ) айтади: банда Менга итоатим ва буюрганим билан яқинлашса, Мен унга мағфиратим ва раҳматим билан шошиламан», дейишган. Саид ибн Жубайрдан ривоят қилинишича, у {Бас, Мени ёд этинг, Мен ҳам сизларни ёд этаман} (Бақара 152) ояти ҳақида: «Мени итоатим билан ёд этинглар, Мен ҳам сизларни мағфиратим билан ёд этаман», деган.