Abu Hoshim Abdulloh ibn Muhammad ibn al-Hanafiya
Tobeʼin
Abdulloh ibn Muhammad ibn al-Hanafiya — imom Abu Hoshim al-Hoshimiy al-Alaviy al-Madaniy. U otasidan mutʼaning harom qilinishi haqidagi hadisni rivoyat qildi. Undan Zuhriy, Amr ibn Dinor va Solim ibn Abul Jaʼd rivoyat qildilar. Musʼab ibn Abdulloh aytadi: Abu Hoshim shianing sohibi edi; u Muhammad ibn Aliy ibn Abdulloh ibn Abbosga vasiyat qildi, kitoblarini unga topshirdi va uning huzurida vafot etdi; nasli uzilib ketdi, onasi ummu valad edi. Ibn Saʼd: «U siqa, hadisi oz edi; shia uni oʻziga nisbat berardi. Oʻlim yaqinlashganda Muhammad ibn Aliyga vasiyat qilib: “Bu ishning sohibi sensan, u sening avlodingda boʻladi”, dedi va shiani unga burdi hamda kitoblarini berdi. U Sulaymonning xilofati davrida vafot etdi», deydi. Buxoriy Aliy orqali Ibn Uyaynadan, u Zuhriydan naql qiladi: «Hasan ikkalasining ishonchliroq edi; Abdulloh esa sabaiylarga ergashardi». Buni Humaydiy Sufyondan rivoyat qilib, lafzini: «U sabaiylarning hadislarini toʻplardi», deb keltiradi. Ijliy: «Ikkalasi siqadir», dedi va Abu Usomadan ularning biri shia, ikkinchisi murjiy ekanini rivoyat qildi. Juvayriya ibn Asmodan naql qilinishicha, Sulaymon ibn Abdulmalik Abu Hoshimga zahar ichirgan kishini yashirincha yuborgan; bu 98-yilda boʻlgan. Zahabiy: «U oʻrta yoshda vafot etdi», deydi va: «Aytilishicha, irjoʼ haqida birinchi boʻlib bir narsa yozgan kishi Abdullohdir», deb qoʻshadi.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн ал-Ҳанафия — имом Абу Ҳошим ал-Ҳошимий ал-Алавий ал-Маданий. У отасидан мутъанинг ҳаром қилиниши ҳақидаги ҳадисни ривоят қилди. Ундан Зуҳрий, Амр ибн Динор ва Солим ибн Абул Жаъд ривоят қилдилар. Мусъаб ибн Абдуллоҳ айтади: Абу Ҳошим шианинг соҳиби эди; у Муҳаммад ибн Алий ибн Абдуллоҳ ибн Аббосга васият қилди, китобларини унга топширди ва унинг ҳузурида вафот этди; насли узилиб кетди, онаси умму валад эди. Ибн Саъд: «У сиқа, ҳадиси оз эди; шиа уни ўзига нисбат берарди. Ўлим яқинлашганда Муҳаммад ибн Алийга васият қилиб: “Бу ишнинг соҳиби сенсан, у сенинг авлодингда бўлади”, деди ва шиани унга бурди ҳамда китобларини берди. У Сулаймоннинг хилофати даврида вафот этди», дейди. Бухорий Алий орқали Ибн Уяйнадан, у Зуҳрийдан нақл қилади: «Ҳасан иккаласининг ишончлироқ эди; Абдуллоҳ эса сабаийларга эргашарди». Буни Ҳумайдий Суфёндан ривоят қилиб, лафзини: «У сабаийларнинг ҳадисларини тўпларди», деб келтиради. Ижлий: «Иккаласи сиқадир», деди ва Абу Усомадан уларнинг бири шиа, иккинчиси муржий эканини ривоят қилди. Жувайрия ибн Асмодан нақл қилинишича, Сулаймон ибн Абдулмалик Абу Ҳошимга заҳар ичирган кишини яширинча юборган; бу 98-йилда бўлган. Заҳабий: «У ўрта ёшда вафот этди», дейди ва: «Айтилишича, иржў ҳақида биринчи бўлиб бир нарса ёзган киши Абдуллоҳдир», деб қўшади.
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 8, b. 129Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 8, б. 129