Abu Muso al-Ashʼariy
Sahobiy
Ashʼar qabilasidan, yamanlik. Oʻz yurtida islomga kirib, Xaybar yili Jaʼfar va uning hamrohlari bilan keldi; Ibn Ishoq uni avval Makkaga, soʻng Yamanga hijrat qilgan deydi, ammo bu mashhur emas. Rasululloh ﷺ uni Muoz bilan birga Yamanga omil qilib qoʻydilar; Umar uni Basraga voliy qildi, u Tustarni fath etdi va Umarning Jobiyadagi xutbasida hozir boʻldi; Usmon uni Kufaga voliy qildi. Aliy bilan Muoviya orasidagi ikki hakamning biri boʻldi va uchrashganlarida Amr uni aldadi. Sahobalarning qorilari va faqihlaridan boʻlib, oʻz zamonida Qurʼonni eng chiroyli ovoz bilan oʻqirdi; Abu Usmon an-Nahdiy: «Abu Musoning ovozidan koʻra shirinroq na sanj, na barbat, na nay ovozini eshitganman», degan. Rasululloh ﷺ u haqda: «Bunga Dovud oilasining nayidan bir nay berilibdi», deganlar. Umar unga: «Bizga Robbimizni eslat, ey Abu Muso!» der, u oʻqir, ular tinglashardi. ash-Shaʼbiy: Umar vasiyatida «Hech bir omilim bir yildan ortiq turmasin, faqat Abu Muso toʻrt yil tursin», deb yozgan, deydi.Ашъар қабиласидан, яманлик. Ўз юртида исломга кириб, Хайбар йили Жаъфар ва унинг ҳамроҳлари билан келди; Ибн Исҳоқ уни аввал Маккага, сўнг Яманга ҳижрат қилган дейди, аммо бу машҳур эмас. Расулуллоҳ ﷺ уни Муоз билан бирга Яманга омил қилиб қўйдилар; Умар уни Басрага волий қилди, у Тустарни фатҳ этди ва Умарнинг Жобиядаги хутбасида ҳозир бўлди; Усмон уни Куфага волий қилди. Алий билан Муовия орасидаги икки ҳакамнинг бири бўлди ва учрашганларида Амр уни алдади. Саҳобаларнинг қорилари ва фақиҳларидан бўлиб, ўз замонида Қуръонни энг чиройли овоз билан ўқирди; Абу Усмон ан-Наҳдий: «Абу Мусонинг овозидан кўра ширинроқ на санж, на барбат, на най овозини эшитганман», деган. Расулуллоҳ ﷺ у ҳақда: «Бунга Довуд оиласининг найидан бир най берилибди», деганлар. Умар унга: «Бизга Роббимизни эслат, эй Абу Мусо!» дер, у ўқир, улар тинглашарди. аш-Шаъбий: Умар васиятида «Ҳеч бир омилим бир йилдан ортиқ турмасин, фақат Абу Мусо тўрт йил турсин», деб ёзган, дейди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 3915Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 3915