Abu Solih as-Sammon
أبو صالح السمان
Tobi'iy
Abu Solih as-Sammon — qudva (namuna), hofiz, hujjat Zakvon ibn Abdulloh, umm ul-muʼminin Juvayriya al-Gʻatafoniyaning mavlosi. Madinadagi katta olimlardan edi; Kufaga zaytun moyi va yogʻ olib borib sotar edi (shundan «as-Sammon» deyilgan). Umar xalifaligi davrida tugʻilgan; bizga yetgan xabarga koʻra, «yavmud-dor»da — Usmon qamal qilingan kunlarda hozir boʻlgan. Saʼd ibn Abu Vaqqos, Oisha, Abu Hurayra, Ibn Abbos, Abu Saʼid, Abdulloh ibn Umar, Muoviya va boshqa bir jamoadan hadis eshitgan; Abu Hurayraga uzoq muddat mulozim boʻlgan. Undan oʻgʻli Suhayl ibn Abu Solih, al-Aʼmash, Sumay, Zayd ibn Aslam, Bukayr ibn al-Ashajj, Abdulloh ibn Dinor, az-Zuhriy, Yahyo ibn Saʼid al-Ansoriy va koʻplab kishilar rivoyat qilganlar. Imom Ahmad uni zikr qilib: «Ishonchli, ishonchli; odamlarning eng ulugʻlaridan va eng ishonchlilaridan», degan. Abu Xolid al-Ahmar al-Aʼmashdan rivoyat qiladi: «Abu Solih as-Sammondan ming hadis eshitdim». Aytilishicha, soqoli katta edi; Usmon raziyallohu anhu zikr qilinsa, yigʻlar, soqoli titrab: «Oh, oh», der edi. Al-Aʼmash aytadi: Abu Solih muazzin edi; bir kuni imom kechikkanida bizga imom boʻldi — riqqat va yigʻidan namozni zoʻrgʻa oʻtkazar edi, rahimahulloh. Abu Hotim: «Ishonchli, hadisi solih, hadisi bilan hujjat qilinadi», degan. Aytilishicha, Abu Hurayra uni koʻrganda: «Bu kishi Abd Manof oʻgʻillaridan boʻlsa nima zarari bor edi», der edi. Zahabiy aytadi: 101 h. yilda vafot etdi.Абу Солиҳ ас-Саммон — қудва (намуна), ҳофиз, ҳужжат Заквон ибн Абдуллоҳ, умм ул-муъминин Жувайрия ал-Ғатафониянинг мавлоси. Мадинадаги катта олимлардан эди; Куфага зайтун мойи ва ёғ олиб бориб сотар эди (шундан «ас-Саммон» дейилган). Умар халифалиги даврида туғилган; бизга етган хабарга кўра, «явмуд-дор»да — Усмон қамал қилинган кунларда ҳозир бўлган. Саъд ибн Абу Ваққос, Оиша, Абу Ҳурайра, Ибн Аббос, Абу Саъид, Абдуллоҳ ибн Умар, Муовия ва бошқа бир жамоадан ҳадис эшитган; Абу Ҳурайрага узоқ муддат мулозим бўлган. Ундан ўғли Суҳайл ибн Абу Солиҳ, ал-Аъмаш, Сумай, Зайд ибн Аслам, Букайр ибн ал-Ашажж, Абдуллоҳ ибн Динор, аз-Зуҳрий, Яҳё ибн Саъид ал-Ансорий ва кўплаб кишилар ривоят қилганлар. Имом Аҳмад уни зикр қилиб: «Ишончли, ишончли; одамларнинг энг улуғларидан ва энг ишончлиларидан», деган. Абу Холид ал-Аҳмар ал-Аъмашдан ривоят қилади: «Абу Солиҳ ас-Саммондан минг ҳадис эшитдим». Айтилишича, соқоли катта эди; Усмон разияллоҳу анҳу зикр қилинса, йиғлар, соқоли титраб: «Оҳ, оҳ», дер эди. Ал-Аъмаш айтади: Абу Солиҳ муаззин эди; бир куни имом кечикканида бизга имом бўлди — риққат ва йиғидан намозни зўрға ўтказар эди, раҳимаҳуллоҳ. Абу Ҳотим: «Ишончли, ҳадиси солиҳ, ҳадиси билан ҳужжат қилинади», деган. Айтилишича, Абу Ҳурайра уни кўрганда: «Бу киши Абд Маноф ўғилларидан бўлса нима зарари бор эди», дер эди. Заҳабий айтади: 101 ҳ. йилда вафот этди.
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 9, b. 36Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 9, б. 36