as-Sayyid Yusuf ibn al-Imom al-Mutavakkil alalloh Ismoil ibn al-Imom al-Qosim ibn Muhammad
Muhaddis
1068-yil jumodul-avvalining oʻn oltinchisi, seshanba kuni tugʻilib, xalifalik bagʻrida tarbiyalangan; ilmlar bilan mashgʻul boʻlib, zikri mashhur boʻldi va ovozasi uchdi. «Sohib al-mavohib» al-Mahdiy kunlarida xalifalikni koʻzlab, akasi al-Muayyad billoh Muhammad ibn Ismoil vafotidan keyin oʻziga daʼvat qildi, ammo ishi bitmadi; keyin Xavlon ahli unga yordamga turishlarini yozdilar va u ular oldiga chiqdi, ular esa vafo qilmadilar; Barat togʻiga borishni koʻzlab, ar-Ravzaning sharqidagi Sarf degan joydan oʻtayotganda kimdir chaqdi va u oʻsha yerda qoʻlga olindi hamda al-Mahdiy uni oʻn yetti yilcha zindonga soldi. Chiroyli nazmi bor — Aynoʼ ismli choʻri haqidagi «Va rubba roʼin li-l-fatoti-l-latiy…» baytlari shundandir. Mutavakkiliya davlati — al-Qosim ibn al-Husayn davlati boʻlganda qadri koʻtarilib, haqqi berildi; al-Mutavakkil vafot etib, oʻgʻli Imom al-Mansur billoh al-Husayn ibn al-Qosim turgach, unga qarshi chiqqanlar jumlasidan boʻldi va biror natijaga erisha olmadi, balki jumodul-avval oyida Imronda vafot etdi. Qadrining jaloli va zikrining nabilligi bilan birga imtihonga uchragan edi — fursatlarni kutmasdan xalifalikni talab qilardi.1068-йил жумодул-аввалининг ўн олтинчиси, сешанба куни туғилиб, халифалик бағрида тарбияланган; илмлар билан машғул бўлиб, зикри машҳур бўлди ва овозаси учди. «Соҳиб ал-мавоҳиб» ал-Маҳдий кунларида халифаликни кўзлаб, акаси ал-Муайяд биллоҳ Муҳаммад ибн Исмоил вафотидан кейин ўзига даъват қилди, аммо иши битмади; кейин Хавлон аҳли унга ёрдамга туришларини ёздилар ва у улар олдига чиқди, улар эса вафо қилмадилар; Барат тоғига боришни кўзлаб, ар-Равзанинг шарқидаги Сарф деган жойдан ўтаётганда кимдир чақди ва у ўша ерда қўлга олинди ҳамда ал-Маҳдий уни ўн етти йилча зиндонга солди. Чиройли назми бор — Айнў исмли чўри ҳақидаги «Ва рубба рўин ли-л-фатоти-л-латий…» байтлари шундандир. Мутаваккилия давлати — ал-Қосим ибн ал-Ҳусайн давлати бўлганда қадри кўтарилиб, ҳаққи берилди; ал-Мутаваккил вафот этиб, ўғли Имом ал-Мансур биллоҳ ал-Ҳусайн ибн ал-Қосим тургач, унга қарши чиққанлар жумласидан бўлди ва бирор натижага эриша олмади, балки жумодул-аввал ойида Имронда вафот этди. Қадрининг жалоли ва зикрининг набиллиги билан бирга имтиҳонга учраган эди — фурсатларни кутмасдан халифаликни талаб қиларди.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 350Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 350