Hasan ibn Hasan ibn Ali
Tobeʼin
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Hasan ibn Hasan ibn Ali ibn Abu Tolib, Abu Muhammad al-Qurashiy al-Hoshimiy. Otasidan, u bobosidan marfuʼ qilib: «Kim musulmonlardan bir uy ahlini bir kunu bir kecha boqsa, Alloh uning gunohlarini magʻfirat qiladi», degan hadisni rivoyat qilgan; Ubaydulloh ibn Jaʼfardan Alining kurbat duosini, xotini Fotima bint Husayndan ham rivoyat qilgan; undan oʻgʻli Abdulloh va bir jamoa rivoyat qilgan. Abdulmalik ibn Marvon huzuriga borgan, u uni izzatlab, Hajjojga qarshi qoʻllab-quvvatlagan va Alining sadaqasi ustidan valiylikni yolgʻiz unga qoldirgan. Valid Madinadagi amaldoriga: «Hasan ibn Hasan Iroq ahli bilan yozishibdi; maktubim yetsa, unga yuz darra ur va odamlarga koʻrsat», deb yozganda, Ali ibn Husayn unga kurbat kalimalarini oʻrgatdi — u kirganda shu duoni aytdi va Alloh uni ulardan qutqardi. Bir rofiziyga: «Vallohi, seni oʻldirish Allohga yaqinlikdir», dedi; «Siz hazillashyapsiz», deyilganda: «Vallohi, bu hazil emas, jiddiy», dedi. Yana ularga: «Voy sizlarga, agar qarindoshlik amalsiz foyda bersa, otasiga va onasiga foyda bergan boʻlardi; agar aytayotganingiz haq boʻlsa, otalarimiz bizni aldagan boʻlur edi. Vallohi, biz gunoh qilsak azob ikki barobar boʻlishidan qoʻrqaman, yaxshilik qilsak ajr ikki barobar boʻlishini umid qilaman; Allohga itoat qilsak bizni seving, Allohga osiy boʻlsak bizga nafrat qiling», dedi. Madinada vafot etdi; onasi Xavla bint Manzur al-Fazoriy edi.Ҳасан ибн Ҳасан ибн Али ибн Абу Толиб, Абу Муҳаммад ал-Қураший ал-Ҳошимий. Отасидан, у бобосидан марфуъ қилиб: «Ким мусулмонлардан бир уй аҳлини бир куну бир кеча боқса, Аллоҳ унинг гуноҳларини мағфират қилади», деган ҳадисни ривоят қилган; Убайдуллоҳ ибн Жаъфардан Алининг курбат дуосини, хотини Фотима бинт Ҳусайндан ҳам ривоят қилган; ундан ўғли Абдуллоҳ ва бир жамоа ривоят қилган. Абдулмалик ибн Марвон ҳузурига борган, у уни иззатлаб, Ҳажжожга қарши қўллаб-қувватлаган ва Алининг садақаси устидан валийликни ёлғиз унга қолдирган. Валид Мадинадаги амалдорига: «Ҳасан ибн Ҳасан Ироқ аҳли билан ёзишибди; мактубим еца, унга юз дарра ур ва одамларга кўрсат», деб ёзганда, Али ибн Ҳусайн унга курбат калималарини ўргатди — у кирганда шу дуони айтди ва Аллоҳ уни улардан қутқарди. Бир рофизийга: «Валлоҳи, сени ўлдириш Аллоҳга яқинликдир», деди; «Сиз ҳазиллашяпсиз», дейилганда: «Валлоҳи, бу ҳазил эмас, жиддий», деди. Яна уларга: «Вой сизларга, агар қариндошлик амалсиз фойда берса, отасига ва онасига фойда берган бўларди; агар айтаётганингиз ҳақ бўлса, оталаримиз бизни алдаган бўлур эди. Валлоҳи, биз гуноҳ қилсак азоб икки баробар бўлишидан қўрқаман, яхшилик қилсак ажр икки баробар бўлишини умид қиламан; Аллоҳга итоат қилсак бизни севинг, Аллоҳга осий бўлсак бизга нафрат қилинг», деди. Мадинада вафот этди; онаси Хавла бинт Манзур ал-Фазорий эди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 4573Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 4573
at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy)ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий)
Otasi Hasandan (rivoyat qilgan). Undan al-Hasan ibn Muhammad va Ibrohim ibn al-Hasan rivoyat qilishgan. Xolid Suhayl ibn Abu Solihdan, u Hasan ibn Hasandan, u Paygʻambar ﷺ dan mursal qilib rivoyat qilgan.Отаси Ҳасандан (ривоят қилган). Ундан ал-Ҳасан ибн Муҳаммад ва Иброҳим ибн ал-Ҳасан ривоят қилишган. Холид Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у Ҳасан ибн Ҳасандан, у Пайғамбар ﷺ дан мурсал қилиб ривоят қилган.
Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 3, b. 155Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 3, б. 155