Nofiʼ ibn Jubayr
Tobeʼin
Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy)Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий)
Nofiʼ ibn Jubayr ibn Mutʼim ibn Adiy ibn Navfal — faqih, imom, hujjat; kunyasi Abu Muhammad, Abu Abdulloh ham deyilgan; al-Qurashiy an-Navfaliy al-Madaniy, Muhammad ibn Jubayrning ukasi. Al-Abbos va az-Zubayrdan rivoyati Buxoriydadir; yana otasidan, Oisha, Jarir, Ali, al-Mugʻiyra, Abu Hurayra, Rofiʼ ibn Xadij, Ibn Abbos, Usmon ibn Abul-Os, Abu Shurayh al-Xuzoiy, Umm Salama, Masʼud ibn al-Hakam va boshqalardan rivoyat qildi. Undan safdoshi Urva, Amr ibn Dinor, az-Zuhriy, Abu-z-Zubayr, Ubaydulloh ibn Abu Yazid, Muhammad ibn Suqa, Solih ibn Kayson, Safvon ibn Sulaym, Abdulloh ibn al-Fazl al-Hoshimiy, Saʼd ibn Ibrohim va juda koʻp kishilar rivoyat qildilar. Al-Ijliy, Abu Zurʼa va bir jamoa uni siqa dedilar. Ali ibn al-Madiniy: Zayd (ibn Sobit)ning fatvosi bilan fatvo beruvchi oʻn ikki kishidan biri sifatida uni sanagan. Ibn Hibbon: «Odamlarning eng yaxshilaridan edi; haj safarini piyoda qilar, tuyasi yetaklab yurilardi; vasma bilan boʻyar edi», dedi. Ibn al-Muborak: «Nofiʼ ibn Jubayr Quraysh fasihlaridan sanalardi — u, Umar ibn Abdulaziz va Sulaymon ibn Abdulmalik», dedi. Undan: «Kim janozada faqat ahli koʻrsin deb qatnashsa, qatnashmasin», degani naql qilingan. Aytilishicha, al-Hajjoj oldiga kelganida al-Hajjoj: «Ibn az-Zubayrni, Abdulloh ibn Safvonni, Ibn Mutiʼni oʻldirdim; qaniydi Ibn Umarni ham oʻldirsam edi», deganda u: «Alloh sening oʻzingga iroda qilgani, sen oʻzingga istaganingdan yaxshiroqdir», dedi; soʻng gʻazot niyatida Daylam tomon ketdi. U haqda: «Makkada hech gʻiybat qilmadim, yerimni ijaraga bermadim: kim soʻrasa, qarzga berardim; manosikni piyoda ado etardi», deyilgan. Al-Voqidiy, uning kotibi, Xalifa va az-Zubayr ibn Bakkor: Sulaymon ibn Abdulmalik xalifaligida vafot etdi, dedilar — Sulaymon 96-yili taxtga oʻtirib 99-yili oʻlgan. Al-Voqidiy Ibn Abu-z-Zinoddan: 99 h. da vafot etdi, deb rivoyat qildi. Muallif: chamamda toʻqsoninchi yillar ichida oʻtgan, deydi.Нофиъ ибн Жубайр ибн Мутъим ибн Адий ибн Навфал — фақиҳ, имом, ҳужжат; куняси Абу Муҳаммад, Абу Абдуллоҳ ҳам дейилган; ал-Қураший ан-Навфалий ал-Маданий, Муҳаммад ибн Жубайрнинг укаси. Ал-Аббос ва аз-Зубайрдан ривояти Бухорийдадир; яна отасидан, Оиша, Жарир, Али, ал-Муғийра, Абу Ҳурайра, Рофиъ ибн Хадиж, Ибн Аббос, Усмон ибн Абул-Ос, Абу Шурайҳ ал-Хузоий, Умм Салама, Масъуд ибн ал-Ҳакам ва бошқалардан ривоят қилди. Ундан сафдоши Урва, Амр ибн Динор, аз-Зуҳрий, Абу-з-Зубайр, Убайдуллоҳ ибн Абу Язид, Муҳаммад ибн Суқа, Солиҳ ибн Кайсон, Сафвон ибн Сулайм, Абдуллоҳ ибн ал-Фазл ал-Ҳошимий, Саъд ибн Иброҳим ва жуда кўп кишилар ривоят қилдилар. Ал-Ижлий, Абу Зуръа ва бир жамоа уни сиқа дедилар. Али ибн ал-Мадиний: Зайд (ибн Собит)нинг фатвоси билан фатво берувчи ўн икки кишидан бири сифатида уни санаган. Ибн Ҳиббон: «Одамларнинг энг яхшиларидан эди; ҳаж сафарини пиёда қилар, туяси етаклаб юриларди; васма билан бўяр эди», деди. Ибн ал-Муборак: «Нофиъ ибн Жубайр Қурайш фасиҳларидан саналарди — у, Умар ибн Абдулазиз ва Сулаймон ибн Абдулмалик», деди. Ундан: «Ким жанозада фақат аҳли кўрсин деб қатнашса, қатнашмасин», дегани нақл қилинган. Айтилишича, ал-Ҳажжож олдига келганида ал-Ҳажжож: «Ибн аз-Зубайрни, Абдуллоҳ ибн Сафвонни, Ибн Мутиъни ўлдирдим; қанийди Ибн Умарни ҳам ўлдирсам эди», деганда у: «Аллоҳ сенинг ўзингга ирода қилгани, сен ўзингга истаганингдан яхшироқдир», деди; сўнг ғазот ниятида Дайлам томон кетди. У ҳақда: «Маккада ҳеч ғийбат қилмадим, еримни ижарага бермадим: ким сўраса, қарзга берардим; маносикни пиёда адо этарди», дейилган. Ал-Воқидий, унинг котиби, Халифа ва аз-Зубайр ибн Баккор: Сулаймон ибн Абдулмалик халифалигида вафот этди, дедилар — Сулаймон 96-йили тахтга ўтириб 99-йили ўлган. Ал-Воқидий Ибн Абу-з-Зиноддан: 99 ҳ. да вафот этди, деб ривоят қилди. Муаллиф: чамамда тўқсонинчи йиллар ичида ўтган, дейди.
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 8, b. 541Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 8, б. 541
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Kam soʻzlaydigan, fitnalardan chetda turadigan kishi edi. Shunga qaramay amri maʼruf va nahyi munkarni hech qachon tark etmasdi. Oʻzining maqtovga sazovor fazilatlaridan esa hech narsani tilga olmasdi. Amirlardan birining egnida ipak hulla koʻrgani zikr qilinadi.Кам сўзлайдиган, фитналардан четда турадиган киши эди. Шунга қарамай амри маъруф ва наҳйи мункарни ҳеч қачон тарк этмасди. Ўзининг мақтовга сазовор фазилатларидан эса ҳеч нарсани тилга олмасди. Амирлардан бирининг эгнида ипак ҳулла кўргани зикр қилинади.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 4593Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 4593
Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy)Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий)
Navfal urugʻidan, madinalik. U ham, akasi Muhammad ham Quraysh olimlari va ashroflaridan edi. Akasi Muhammad ibn Jubayrdan koʻp oʻtmay vafot etgan.Навфал уруғидан, мадиналик. У ҳам, акаси Муҳаммад ҳам Қурайш олимлари ва ашрофларидан эди. Акаси Муҳаммад ибн Жубайрдан кўп ўтмай вафот этган.
Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 1, b. 397Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 1, б. 397