Saʼd ibn Ibrohim ibn Abdurrahmon ibn Avf, Abu Ibrohim, al-Qurashiy az-Zuhriy al-Madaniy

Qosim zamonida Madina ahlining qozisi. Abdulloh ibn Jaʼfar, Ibn al-Musayyab va Ibrohim ibn Qorizdan eshitgan. Undan Ayyub, as-Savriy va Shuʼba rivoyat qilgan. Menga Ibn al-Munzir Maʼndan, u Ibrohim ibn Saʼddan (naql qilib) aytdi: Saʼd bir yuz yigirma beshinchi yilda vafot etgan. Ahmad Yaʼqub ibn Ibrohimdan: yigirma yettinchi yilda vafot etgan, dedi. Yigirma oltinchi yilda, deb ham aytiladi. Ali aytdi: Saʼd Madinada hadis aytmas edi, shuning uchun Madina ahli undan koʻp rivoyat qilmagan. Undan Shuʼba va Sufyon eshitgan — bular Vositda (eshitgan); Ibn Uyayna undan Makkada ozgina narsa eshitgan; Molik undan bir harf rivoyat qilgan. Menga Sahl aytdi: Abu Salama bizga aytdi: menga Banu Gʻiforning mavlosi al-Haysam ibn Muhammad ibn Hafs ibn Dinor xabar berdi: Saʼd Ibn Hishomning huzurida edi; bir kuni uning oldida Muhammad ibn Maslamaning oʻgʻli bilan Banu Horisadan boshqa bir kishi janjallashdi. Ibn Muhammad: «Men Ibn al-Ashrafning qotilining oʻgʻliman», dedi. Horisiy: «Vallohi, u faqat gʻaddorlik bilan oʻldirilgan», dedi. Saʼd Ibn Hishom buni (rad qilib) oʻzgartirishini kutdi, ammo u qilmadi — ikkovi turib ketgunicha. Saʼd qozi qilib tayinlanganda, oʻzini qoʻriqlaydigan mavlosi Saʼnaga: «Allohga ahd beraman, agar horisiyni qoʻlingdan qochirsang, seni ogʻritaman», dedi. Saʼna aytdi: u bilan bomdodni oʻqidim, soʻng uni Saʼdning oldiga olib keldim. Saʼd unga qarab koʻylagini yirtdi va: «Ibn al-Ashraf gʻaddorlik bilan oʻldirilgan, degan sensanmi?» dedi. Soʻng uni urdi, yana urdi — bir yuz ellik (darra) — boshi va soqolini qirdirdi va: «Vallohi, ustingdan hokimligim bor ekan, seni urishda kuchimni ayamayman», dedi.Қосим замонида Мадина аҳлининг қозиси. Абдуллоҳ ибн Жаъфар, Ибн ал-Мусайяб ва Иброҳим ибн Қориздан эшитган. Ундан Айюб, ас-Саврий ва Шуъба ривоят қилган. Менга Ибн ал-Мунзир Маъндан, у Иброҳим ибн Саъддан (нақл қилиб) айтди: Саъд бир юз йигирма бешинчи йилда вафот этган. Аҳмад Яъқуб ибн Иброҳимдан: йигирма еттинчи йилда вафот этган, деди. Йигирма олтинчи йилда, деб ҳам айтилади. Али айтди: Саъд Мадинада ҳадис айтмас эди, шунинг учун Мадина аҳли ундан кўп ривоят қилмаган. Ундан Шуъба ва Суфён эшитган — булар Воситда (эшитган); Ибн Уяйна ундан Маккада озгина нарса эшитган; Молик ундан бир ҳарф ривоят қилган. Менга Саҳл айтди: Абу Салама бизга айтди: менга Бану Ғифорнинг мавлоси ал-Ҳайсам ибн Муҳаммад ибн Ҳафс ибн Динор хабар берди: Саъд Ибн Ҳишомнинг ҳузурида эди; бир куни унинг олдида Муҳаммад ибн Масламанинг ўғли билан Бану Ҳорисадан бошқа бир киши жанжаллашди. Ибн Муҳаммад: «Мен Ибн ал-Ашрафнинг қотилининг ўғлиман», деди. Ҳорисий: «Валлоҳи, у фақат ғаддорлик билан ўлдирилган», деди. Саъд Ибн Ҳишом буни (рад қилиб) ўзгартиришини кутди, аммо у қилмади — иккови туриб кетгунича. Саъд қози қилиб тайинланганда, ўзини қўриқлайдиган мавлоси Саънага: «Аллоҳга аҳд бераман, агар ҳорисийни қўлингдан қочирсанг, сени оғритаман», деди. Саъна айтди: у билан бомдодни ўқидим, сўнг уни Саъднинг олдига олиб келдим. Саъд унга қараб кўйлагини йиртди ва: «Ибн ал-Ашраф ғаддорлик билан ўлдирилган, деган сенсанми?» деди. Сўнг уни урди, яна урди — бир юз эллик (дарра) — боши ва соқолини қирдирди ва: «Валлоҳи, устингдан ҳокимлигим бор экан, сени уришда кучимни аямайман», деди.

Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 5, b. 27Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 5, б. 27