Yahyo ibn Abu Kasir
Tobeʼin
Ular rivoyat qilgan yoki ular haqida rivoyat qilingan hadislarУлар ривоят қилган ёки улар ҳақида ривоят қилинган ҳадислар8Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy)Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий)
(Undan rivoyat qilganlar:) ...ibn Yazid, Ayyub ibn Utba, Muhammad ibn Jobir, Ayyub ibn an-Najjod, Jarir ibn Hozim, Sulaymon ibn Arqam, Abu Omir al-Xazzoz, Imron al-Qatton, Ali ibn al-Muborak, Abu Ismoil al-Qannod va koʻp kishilar. Harb ibn Shaddod Yahyodan aytadi: «Abu Sallom al-Asvaddan mendagi har bir narsa faqat kitobdir (yozma yoʻl bilandir)». Vuhayb ibn Xolid Ayyubdan rivoyat qiladi: «Yer yuzida Yahyo ibn Abu Kasirga oʻxshagan kishi qolmadi». Shuʼba aytadi: Yahyo ibn Abu Kasirning hadisi az-Zuhriynikidan chiroyliroq. Ahmad ibn Hanbal aytadi: az-Zuhriy unga xilof qilsa, soʻz Yahyoning soʻzidir. Abu Hotim ar-Roziy aytadi: u imom, faqat ishonchli kishidan rivoyat qiladi; u mihnatga uchragan va zolim volilar haqidagi gapi uchun urilgan. Bir jamoa uning bir yuz yigirma toʻqqizinchi yilda vafot etganini naql qilgan, baʼzilar esa bir yuz oʻttiz ikkinchi yilgacha yashaganini naql qilgan; birinchisi sahihroq. Ahmad aytadi: u odamlarning eng sobitlaridan; u az-Zuhriy va Yahyo ibn Saʼid bilan birga sanaladi. Ibn Hibbon aytadi: u obidlardan edi; janozada hozir boʻlsa, oʻsha kechasi kechki taom yemasdi va hech kim u bilan gaplashmasdi. al-Uqayliy aytadi: u tadlis bilan zikr qilinardi. Abu Hotim aytadi: u Anasni Haramda namoz oʻqiyotganini koʻrgan. Husayn al-Muallim aytadi: Yahyo menga: «Abu Sallomdan (kelgan) har bir narsa faqat kitobdir», dedi. al-Muofa ibn Imron al-Avzoiydan, u Yahyo ibn Abu Kasirdan aytadi: Sulaymon alayhissalom aytdi: «Ey oʻgʻlim, tortishuvdan saqlan, unda foyda yoʻq va u birodarlar orasida adovat paydo qiladi». Abdulloh ibn Yahyo ibn Abu Kasir: otamning: «Ilm tananing rohati bilan qoʻlga kiritilmaydi», deganini eshitdim. Abu Ishoq al-Fazoriy al-Avzoiydan, u Yahyo ibn Abu Kasirdan aytadi: «Bidʼatchini bir yoʻlda koʻrsang, boshqa yoʻldan yur». Ibn Vahb: menga al-Avzoiydan eshitgan kishi Yahyo ibn Abu Kasirdan xabar berdiki, Sulaymon ibn Dovud oʻgʻliga aytgan: «Tushlar oz rost, koʻp yolgʻon boʻladi; senga Allohning kitobi lozim, unga yopish va uni...» (matn shu yerda uzilib qolgan).(Ундан ривоят қилганлар:) ...ибн Язид, Айюб ибн Утба, Муҳаммад ибн Жобир, Айюб ибн ан-Нажжод, Жарир ибн Ҳозим, Сулаймон ибн Арқам, Абу Омир ал-Хаззоз, Имрон ал-Қаттон, Али ибн ал-Муборак, Абу Исмоил ал-Қаннод ва кўп кишилар. Ҳарб ибн Шаддод Яҳёдан айтади: «Абу Саллом ал-Асваддан мендаги ҳар бир нарса фақат китобдир (ёзма йўл биландир)». Вуҳайб ибн Холид Айюбдан ривоят қилади: «Ер юзида Яҳё ибн Абу Касирга ўхшаган киши қолмади». Шуъба айтади: Яҳё ибн Абу Касирнинг ҳадиси аз-Зуҳрийникидан чиройлироқ. Аҳмад ибн Ҳанбал айтади: аз-Зуҳрий унга хилоф қилса, сўз Яҳёнинг сўзидир. Абу Ҳотим ар-Розий айтади: у имом, фақат ишончли кишидан ривоят қилади; у миҳнатга учраган ва золим волилар ҳақидаги гапи учун урилган. Бир жамоа унинг бир юз йигирма тўққизинчи йилда вафот этганини нақл қилган, баъзилар эса бир юз ўттиз иккинчи йилгача яшаганини нақл қилган; биринчиси саҳиҳроқ. Аҳмад айтади: у одамларнинг энг собитларидан; у аз-Зуҳрий ва Яҳё ибн Саъид билан бирга саналади. Ибн Ҳиббон айтади: у обидлардан эди; жанозада ҳозир бўлса, ўша кечаси кечки таом емасди ва ҳеч ким у билан гаплашмасди. ал-Уқайлий айтади: у тадлис билан зикр қилинарди. Абу Ҳотим айтади: у Анасни Ҳарамда намоз ўқиётганини кўрган. Ҳусайн ал-Муаллим айтади: Яҳё менга: «Абу Салломдан (келган) ҳар бир нарса фақат китобдир», деди. ал-Муофа ибн Имрон ал-Авзоийдан, у Яҳё ибн Абу Касирдан айтади: Сулаймон алайҳиссалом айтди: «Эй ўғлим, тортишувдан сақлан, унда фойда йўқ ва у биродарлар орасида адоват пайдо қилади». Абдуллоҳ ибн Яҳё ибн Абу Касир: отамнинг: «Илм тананинг роҳати билан қўлга киритилмайди», деганини эшитдим. Абу Исҳоқ ал-Фазорий ал-Авзоийдан, у Яҳё ибн Абу Касирдан айтади: «Бидъатчини бир йўлда кўрсанг, бошқа йўлдан юр». Ибн Ваҳб: менга ал-Авзоийдан эшитган киши Яҳё ибн Абу Касирдан хабар бердики, Сулаймон ибн Довуд ўғлига айтган: «Тушлар оз рост, кўп ёлғон бўлади; сенга Аллоҳнинг китоби лозим, унга ёпиш ва уни...» (матн шу ерда узилиб қолган).
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 10, b. 27Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 10, б. 27
at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy)ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий)
Tovus va Iyos ibn Muoviyadan ularning oʻz soʻzlarini eshitgan. Undan Xolid ibn al-Horis eshitgan.Товус ва Иёс ибн Муовиядан уларнинг ўз сўзларини эшитган. Ундан Холид ибн ал-Ҳорис эшитган.
Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 10, b. 287Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 10, б. 287
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Oʻsha yili vafot etganlar qatorida zikr qilinadi; Ibn Kasir uning tarjimasini «at-Takmil» kitobida keltirganini aytadi.Ўша йили вафот этганлар қаторида зикр қилинади; Ибн Касир унинг таржимасини «ат-Такмил» китобида келтирганини айтади.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 4866Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 4866
at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy)ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий)
Unga bu kunyani Ubayd ibn Yaʼish bergan. Anas ibn Molik, Abu Salama va Abdulloh ibn Abu Qatodani koʻrgan. Ali aytdi: u Ayyubdan bir yil keyin — bir yuz oʻttiz ikkinchi yilda vafot etdi. Abu Nuaym esa: bir yuz yigirma toʻqqizinchi yilda vafot etdi, dedi. Muso ibn Ismoil aytdi: men Vuhaybdan eshitdim, u Ayyubning shunday deganini eshitgan: yer yuzida Yahyo ibn Abu Kasirning oʻxshashi qolmadi. Undan Ayyub va Hishom ad-Dastuvoiy rivoyat qilgan.Унга бу куняни Убайд ибн Яъиш берган. Анас ибн Молик, Абу Салама ва Абдуллоҳ ибн Абу Қатодани кўрган. Али айтди: у Айюбдан бир йил кейин — бир юз ўттиз иккинчи йилда вафот этди. Абу Нуайм эса: бир юз йигирма тўққизинчи йилда вафот этди, деди. Мусо ибн Исмоил айтди: мен Вуҳайбдан эшитдим, у Айюбнинг шундай деганини эшитган: ер юзида Яҳё ибн Абу Касирнинг ўхшаши қолмади. Ундан Айюб ва Ҳишом ад-Дастувоий ривоят қилган.
Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 10, b. 288Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 10, б. 288