Yahyo ibn Abu Kasir

حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَوَّلِ، مَا نَزَلَ مِنَ الْقُرْآنِ‏.‏ قَالَ ‏[quran sura="74" aya_start="1" aya_end="1"]{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ‏}‏ قُلْتُ يَقُولُونَ ‏[quran sura="96" aya_start="1" aya_end="1"]{‏اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ‏}‏ فَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رضى الله عنهما عَنْ ذَلِكَ وَقُلْتُ لَهُ مِثْلَ الَّذِي قُلْتَ فَقَالَ جَابِرٌ لاَ أُحَدِّثُكَ إِلاَّ مَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ، فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي هَبَطْتُ فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ عَنْ يَمِينِي فَلَمْ أَرَ شَيْئًا، وَنَظَرْتُ عَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ شَيْئًا، وَنَظَرْتُ أَمَامِي فَلَمْ أَرَ شَيْئًا، وَنَظَرْتُ خَلْفِي فَلَمْ أَرَ شَيْئًا، فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَرَأَيْتُ شَيْئًا، فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي وَصُبُّوا عَلَىَّ مَاءً بَارِدًا ـ قَالَ ـ فَدَثَّرُونِي وَصَبُّوا عَلَىَّ مَاءً بَارِدًا قَالَ فَنَزَلَتْ ‏[quran sura="74" aya_start="1" aya_end="3"]{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ‏}‏ ‏"‏‏.‏

(Yahyo ibn Abu Kasir aytdi:) Men Abu Salama ibn Abdurrahmondan Qurʼondan avval (birinchi) nozil boʻ lgan (sura) haqida soʻradim. U: ‹Ey (kiyim bilan) burkangan!› (Muddaththir surasi, 1) dedi. Men: «Odamlar ‹Yaratgan Robbing ismi bilan oʻqi› (Alaq surasi, 1) (avval boʻ lgan) deydilar», dedim. Abu Salama: «Men Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan bu haqda soʻradim va unga sen aytgan (gap)ning mislini aytdim; Jobir: ‹Men senga — Rasululloh ﷺ bizga soʻzlab bergandan boshqani — aytmayman› dedi. (Rasululloh ﷺ) dedilar: ‹Men Hiroda mujovir (xilvatda) boʻ ldim; xilvatimni tugatgach, (togʻ dan) tushdim, shunda menga nido qilindi. Men oʻ ngimga qaradim — hech narsa koʻ rmadim; chapimga qaradim — hech narsa koʻ rmadim; oldimga qaradim — hech narsa koʻ rmadim; orqamga qaradim — hech narsa koʻ rmadim; soʻng boshimni koʻ tardim — bir narsa koʻ rdim. Shunda Xadijaning oldigʻa kelib: ‹Meni burkanglar va menga sovuq suv quyinglar› dedim. (Jobir aytdi:) Ular meni burkadi va menga sovuq suv quydi. Shunda ‹Ey (kiyim bilan) burkangan! Tur va ogohlantir! Va Robbingni ulugʻ la (takbir ayt)!› (Muddaththir surasi, 1-3) (oyatlari) nozil boʻ ldi›», dedi.(Яҳё ибн Абу Касир айтди:) Мен Абу Салама ибн Абдурраҳмондан Қуръондан аввал (биринчи) нозил бў лган (сура) ҳақида сўрадим. У: ‹Эй (кийим билан) бурканган!› (Муддатҳтҳир сураси, 1) деди. Мен: «Одамлар ‹Яратган Роббинг исми билан ўқи› (Алақ сураси, 1) (аввал бў лган) дейдилар», дедим. Абу Салама: «Мен Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан бу ҳақда сўрадим ва унга сен айтган (гап)нинг мислини айтдим; Жобир: ‹Мен сенга — Расулуллоҳ ﷺ бизга сўзлаб бергандан бошқани — айтмайман› деди. (Расулуллоҳ ﷺ) дедилар: ‹Мен Ҳирода мужовир (хилватда) бў лдим; хилватимни тугатгач, (тоғ дан) тушдим, шунда менга нидо қилинди. Мен ў нгимга қарадим — ҳеч нарса кў рмадим; чапимга қарадим — ҳеч нарса кў рмадим; олдимга қарадим — ҳеч нарса кў рмадим; орқамга қарадим — ҳеч нарса кў рмадим; сўнг бошимни кў тардим — бир нарса кў рдим. Шунда Хадижанинг олдиға келиб: ‹Мени бурканглар ва менга совуқ сув қуйинглар› дедим. (Жобир айтди:) Улар мени буркади ва менга совуқ сув қуйди. Шунда ‹Эй (кийим билан) бурканган! Тур ва огоҳлантир! Ва Роббингни улуғ ла (такбир айт)!› (Муддатҳтҳир сураси, 1-3) (оятлари) нозил бў лди›», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ، لاَ يُسْتَطَاعُ الْعِلْمُ بِرَاحَةِ الْجِسْمِ ‏.‏

Yahyo ibn Abu Kasir (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Ilm tan rohati bilan qoʻlga kiritilmaydi».Яҳё ибн Абу Касир (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Илм тан роҳати билан қўлга киритилмайди».

عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَوَّلِ مَا نزل من الْقُرْآن؟ قَالَ: [يَا أَيهَا المدثر] قلت: يَقُولُونَ: [اقْرَأ باسم ربِّك] قَالَ أَبُو سَلَمَةَ: سَأَلْتُ جَابِرًا عَنْ ذَلِكَ. وَقُلْتُ لَهُ مِثْلَ الَّذِي قُلْتَ لِي. فَقَالَ لِي جَابِرٌ: لَا أُحَدِّثُكَ إِلَّا بِمَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ شَهْرًا فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي هَبَطْتُ فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ عَنْ يَمِينِي فَلَمْ أَرَ شَيْئًا وَنَظَرْتُ عَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ شَيْئًا وَنَظَرْتُ عَنْ خَلْفِي فَلَمْ أَرَ شَيْئًا فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَرَأَيْتُ شَيْئًا فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ: دَثِّرُونِي فَدَثَّرُونِي وصبُّوا عليَّ مَاء بَارِدًا فَنزلت: [يَا أَيهَا الْمُدَّثِّرُ. قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ. وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ. وَالرجز فاهجر] وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ تُفْرَضَ الصَّلَاةُ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ

(Yahyo ibn Abu Kasir aytdi:) Men Abu Salama ibn Abdurrahmondan Qurʼondan avval (birinchi) nozil boʻ lgan (sura) haqida soʻradim. U: ‹Ey (kiyim bilan) burkangan!› (Muddaththir surasi, 1) dedi. Men: «Odamlar ‹Yaratgan Robbing ismi bilan oʻqi› (Alaq surasi, 1) (avval boʻ lgan) deydilar», dedim. Abu Salama: «Men Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan bu haqda soʻradim va unga sen aytgan (gap)ning mislini aytdim; Jobir: ‹Men senga — Rasululloh ﷺ bizga soʻzlab bergandan boshqani — aytmayman› dedi. (Rasululloh ﷺ) dedilar: ‹Men Hiroda mujovir (xilvatda) boʻ ldim; xilvatimni tugatgach, (togʻ dan) tushdim, shunda menga nido qilindi. Men oʻ ngimga qaradim — hech narsa koʻ rmadim; chapimga qaradim — hech narsa koʻ rmadim; oldimga qaradim — hech narsa koʻ rmadim; orqamga qaradim — hech narsa koʻ rmadim; soʻng boshimni koʻ tardim — bir narsa koʻ rdim. Shunda Xadijaning oldigʻa kelib: ‹Meni burkanglar va menga sovuq suv quyinglar› dedim. (Jobir aytdi:) Ular meni burkadi va menga sovuq suv quydi. Shunda ‹Ey (kiyim bilan) burkangan! Tur va ogohlantir! Va Robbingni ulugʻ la (takbir ayt)!› (Muddaththir surasi, 1-3) (oyatlari) nozil boʻ ldi›», dedi.(Яҳё ибн Абу Касир айтди:) Мен Абу Салама ибн Абдурраҳмондан Қуръондан аввал (биринчи) нозил бў лган (сура) ҳақида сўрадим. У: ‹Эй (кийим билан) бурканган!› (Муддатҳтҳир сураси, 1) деди. Мен: «Одамлар ‹Яратган Роббинг исми билан ўқи› (Алақ сураси, 1) (аввал бў лган) дейдилар», дедим. Абу Салама: «Мен Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан бу ҳақда сўрадим ва унга сен айтган (гап)нинг мислини айтдим; Жобир: ‹Мен сенга — Расулуллоҳ ﷺ бизга сўзлаб бергандан бошқани — айтмайман› деди. (Расулуллоҳ ﷺ) дедилар: ‹Мен Ҳирода мужовир (хилватда) бў лдим; хилватимни тугатгач, (тоғ дан) тушдим, шунда менга нидо қилинди. Мен ў нгимга қарадим — ҳеч нарса кў рмадим; чапимга қарадим — ҳеч нарса кў рмадим; олдимга қарадим — ҳеч нарса кў рмадим; орқамга қарадим — ҳеч нарса кў рмадим; сўнг бошимни кў тардим — бир нарса кў рдим. Шунда Хадижанинг олдиға келиб: ‹Мени бурканглар ва менга совуқ сув қуйинглар› дедим. (Жобир айтди:) Улар мени буркади ва менга совуқ сув қуйди. Шунда ‹Эй (кийим билан) бурканган! Тур ва огоҳлантир! Ва Роббингни улуғ ла (такбир айт)!› (Муддатҳтҳир сураси, 1-3) (оятлари) нозил бў лди›», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، قَالَ : قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلَام لِابْنِهِ : " دَعْ الْمِرَاءِ، فَإِنَّ نَفْعَهُ قَلِيلٌ، وَهُوَ يُهَيِّجُ الْعَدَاوَةَ بَيْنَ الْإِخْوَانِ "

Yahyo ibn Abu Kasir aytdi: Sulaymon ibn Dovud alayhissalom oʻgʻliga: «Bahsni tark et, chunki uning foydasi ozdir, u esa birodarlar orasida adovatni qoʻzgʻaydi», dedi.Яҳё ибн Абу Касир айтди: Сулаймон ибн Довуд алайҳиссалом ўғлига: «Баҳсни тарк эт, чунки унинг фойдаси оздир, у эса биродарлар орасида адоватни қўзғайди», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الْفَزَارِيِّ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، قَالَ : " السُّنَّةُ قَاضِيَةٌ عَلَى الْقُرْآنِ وَلَيْسَ الْقُرْآنُ بِقَاضٍ عَلَى السُّنَّةِ "

Yahyo ibn Abu Kasir aytdi: «Sunnat Qurʼon ustidan hukm qiluvchidir, Qurʼon esa sunnat ustidan hukm qiluvchi emas».Яҳё ибн Абу Касир айтди: «Суннат Қуръон устидан ҳукм қилувчидир, Қуръон эса суннат устидан ҳукм қилувчи эмас».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ ، أَوْ عِكْرِمَةُ ، قَالَ : كَانَتْ زَيْنَبُ تَعْتَكِفُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ تُرِيقُ الدَّمَ، فَأَمَرَهَا أَنْ " تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ "

Yahyo ibn Abu Kasir aytdi: Menga Abu Salama yoki Ikrima aytdi: Zaynab qon oqib turgan holda Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan birga eʼtikofda boʻlar edi. U zot unga har namoz oldidan gʻusl qilishni buyurdilar.Яҳё ибн Абу Касир айтди: Менга Абу Салама ёки Икрима айтди: Зайнаб қон оқиб турган ҳолда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга эътикофда бўлар эди. У зот унга ҳар намоз олдидан ғусл қилишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا أَبُو سُفْيَانَ ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، قَالَ : " تُوُفِّيَ رَجُلٌ وَتَرَكَ مُكَاتَبًا، ثُمَّ مَاتَ الْمُكَاتَبُ وَتَرَكَ مَالًا، فَجَعَلَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا بَقِيَ مِنْ مُكَاتَبَتِهِ بَيْنَ بَنِي مَوْلَاهُ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ عَلَى مِيرَاثِهِمْ، وَمَا فَضَلَ مِنْ الْمَالِ بَعْدَ كِتَابَتِهِ، فَلِلرِّجَالِ مِنْهُمْ مِنْ بَنِي مَوْلَاهُ، دُونَ النِّسَاءِ "

Yahyo ibn Abu Kasir aytdi: Bir kishi vafot etib, mukotab qoldirdi; soʻng mukotab vafot etib, mol qoldirdi. Ibn Musayyib va Abu Salama ibn Abdurrahmon uning kitobatidan qolganini xoʻjasining farzandlari — erkaklari va ayollari oʻrtasida meros ulushlariga koʻra taqsimladilar; kitobati toʻlangandan keyin ortgan molni esa xoʻjasining farzandlaridan erkaklariga berdilar, ayollariga emas.Яҳё ибн Абу Касир айтди: Бир киши вафот этиб, мукотаб қолдирди; сўнг мукотаб вафот этиб, мол қолдирди. Ибн Мусаййиб ва Абу Салама ибн Абдурраҳмон унинг китобатидан қолганини хўжасининг фарзандлари — эркаклари ва аёллари ўртасида мерос улушларига кўра тақсимладилар; китобати тўлангандан кейин ортган молни эса хўжасининг фарзандларидан эркакларига бердилар, аёлларига эмас.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، قَالَ : " الْوَصِيُّ أَمِينٌ فِي كُلِّ شَيْءٍ، إِلَّا فِي الْعِتْقِ، فَإِنَّ عَلَيْهِ أَنْ يُقِيمَ الْوَلَاءَ "

Yahyo ibn Abu Kasirdan rivoyat qilinadi: U dedi: «Vasiy hamma narsada aminddir, faqat qul ozod qilishdan boshqa — unda valoni tiklash uning zimmasidadir».Яҳё ибн Абу Касирдан ривоят қилинади: У деди: «Васий ҳамма нарсада аминддир, фақат қул озод қилишдан бошқа — унда валони тиклаш унинг зиммасидадир».