حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، { عَنْ جَدِّي، } عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَأَهْدَى وَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْىَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْىَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ " مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لَهُ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لْيُهِلَّ بِالْحَجِّ وَلْيُهْدِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ " . وَطَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَىْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ مِنَ السَّبْعِ وَمَشَى أَرْبَعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ رَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ النَّاسُ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْىَ مِنَ النَّاسِ .
Solim ibn Abdulloh ibn Umar (rahimahulloh) aytdilar: Rasululloh ﷺ Vidolashuv hajjida umradan hajga oʻtib tamattuʼ qildilar, hadiy (qurbonlik) atadilar va Zul-Hulayfadan oʻzlari bilan birga hadiyni haydab keldilar. Rasululloh ﷺ avval umraga niyat qilib talbiya aytdilar, soʻng hajga niyat qilib talbiya aytdilar. Odamlar ham Rasululloh ﷺ bilan birga umradan hajga oʻtib tamattuʼ qildilar. Odamlardan baʼzilari hadiy atab uni haydab kelgan, baʼzilari esa hadiy keltirmagan edi. Rasululloh ﷺ Makkaga yetib kelganlarida, odamlarga: «Sizlardan kim hadiy atagan boʻlsa, u hajini ado qilmaguncha, oʻziga harom boʻlgan biror narsadan halol boʻlmaydi. Sizlardan kim hadiy atamagan boʻlsa, Baytni tavof qilsin, Safo va Marva orasida saʼy qilsin, sochini qisqartirsin va ihromdan chiqsin (halol boʻlsin). Soʻng hajga niyat qilib talbiya aytsin va hadiy atasin. Kim hadiy topa olmasa, hajda uch kun, ahli oldiga qaytganida yetti kun roʻza tutsin», dedilar. Rasululloh ﷺ Makkaga yetib kelganlarida tavof qildilar, avvalo Rukn (Hajar-ul-asvad) ni istilom qildilar, soʻng yetti tavofdan uchtasida chopib (raml qilib), toʻrttasida yurib bordilar. Baytni tavof qilib boʻlgach, Maqom yonida ikki rakaat namoz oʻqidilar, soʻng salom berib qaytdilar va Safoga keldilar. Safo va Marva orasida yetti marta saʼy qildilar. Soʻng hajini ado qilmaguncha, oʻzlariga harom boʻlgan biror narsadan halol boʻlmadilar. Nahr (qurbonlik) kunida hadiylarini soʻydilar, (Makkaga) tushib Baytni tavof qildilar, soʻng oʻzlariga harom boʻlgan har bir narsadan halol boʻldilar. Odamlardan kim hadiy atab uni haydab kelgan boʻlsa, ular ham Rasululloh ﷺ qilgandek qildilar.Солим ибн Абдуллоҳ ибн Умар (раҳимаҳуллоҳ) айтдилар: Расулуллоҳ ﷺ Видолашув ҳажжида умрадан ҳажга ўтиб таматтуъ қилдилар, ҳадий (қурбонлик) атадилар ва Зул-Ҳулайфадан ўзлари билан бирга ҳадийни ҳайдаб келдилар. Расулуллоҳ ﷺ аввал умрага ният қилиб талбия айтдилар, сўнг ҳажга ният қилиб талбия айтдилар. Одамлар ҳам Расулуллоҳ ﷺ билан бирга умрадан ҳажга ўтиб таматтуъ қилдилар. Одамлардан баъзилари ҳадий атаб уни ҳайдаб келган, баъзилари эса ҳадий келтирмаган эди. Расулуллоҳ ﷺ Маккага етиб келганларида, одамларга: «Сизлардан ким ҳадий атаган бўлса, у ҳажини адо қилмагунча, ўзига ҳаром бўлган бирор нарсадан ҳалол бўлмайди. Сизлардан ким ҳадий атамаган бўлса, Байтни тавоф қилсин, Сафо ва Марва орасида саъй қилсин, сочини қисқартирсин ва иҳромдан чиқсин (ҳалол бўлсин). Сўнг ҳажга ният қилиб талбия айтсин ва ҳадий атасин. Ким ҳадий топа олмаса, ҳажда уч кун, аҳли олдига қайтганида етти кун рўза тутсин», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ Маккага етиб келганларида тавоф қилдилар, аввало Рукн (Ҳажар-ул-асвад) ни истилом қилдилар, сўнг етти тавофдан учтасида чопиб (рамл қилиб), тўрттасида юриб бордилар. Байтни тавоф қилиб бўлгач, Мақом ёнида икки ракаат намоз ўқидилар, сўнг салом бериб қайтдилар ва Сафога келдилар. Сафо ва Марва орасида етти марта саъй қилдилар. Сўнг ҳажини адо қилмагунча, ўзларига ҳаром бўлган бирор нарсадан ҳалол бўлмадилар. Наҳр (қурбонлик) кунида ҳадийларини сўйдилар, (Маккага) тушиб Байтни тавоф қилдилар, сўнг ўзларига ҳаром бўлган ҳар бир нарсадан ҳалол бўлдилар. Одамлардан ким ҳадий атаб уни ҳайдаб келган бўлса, улар ҳам Расулуллоҳ ﷺ қилгандек қилдилар.