حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ، - يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ، عَنْ بَعْضِ، أَهْلِهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ الظَّهْرَانِ قَالَ الْعَبَّاسُ قُلْتُ وَاللَّهِ لَئِنْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ عَنْوَةً قَبْلَ أَنْ يَأْتُوهُ فَيَسْتَأْمِنُوهُ إِنَّهُ لَهَلاَكُ قُرَيْشٍ فَجَلَسْتُ عَلَى بَغْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَعَلِّي أَجِدُ ذَا حَاجَةٍ يَأْتِي أَهْلَ مَكَّةَ فَيُخْبِرُهُمْ بِمَكَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَخْرُجُوا إِلَيْهِ فَيَسْتَأْمِنُوهُ فَإِنِّي لأَسِيرُ إِذْ سَمِعْتُ كَلاَمَ أَبِي سُفْيَانَ وَبُدَيْلِ بْنِ وَرْقَاءَ فَقُلْتُ يَا أَبَا حَنْظَلَةَ فَعَرَفَ صَوْتِي فَقَالَ أَبُو الْفَضْلِ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ مَا لَكَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي قُلْتُ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ . قَالَ فَمَا الْحِيلَةُ قَالَ فَرَكِبَ خَلْفِي وَرَجَعَ صَاحِبُهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَوْتُ بِهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَسْلَمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ يُحِبُّ هَذَا الْفَخْرَ فَاجْعَلْ لَهُ شَيْئًا . قَالَ " نَعَمْ مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَغْلَقَ عَلَيْهِ دَارَهُ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَهُوَ آمِنٌ " . قَالَ فَتَفَرَّقَ النَّاسُ إِلَى دُورِهِمْ وَإِلَى الْمَسْجِدِ .
Muhammad ibn Amr ar-Roziy bizga Salama — yaʼni ibn al-Fazl — dan, u Muhammad ibn Ishoqdan, u Abbos ibn Abdulloh ibn Maʼbaddan, u ahlidan baʼzisi orqali ibn Abbosdan rivoyat qildi. (Ibn Abbos roziyallohu anhumo) dedi: Rasululloh ﷺ Marrizzahronga tushganlarida, Abbos shunday dedi: Men oʻzimcha: «Vallohi, agar Rasululloh ﷺ Quraysh u zotning huzurlariga kelib omon soʻrashidan oldin Makkaga lashkar bilan kuch (zoʻrlik) bilan kirsalar, bu Quraysh uchun butunlay halokat boʻladi», deb oʻyladim. Shunda Rasululloh ﷺ ning xachirlariga mindim va: «Balki Makka ahliga boradigan biror hojatmand kishini topib qolarman, u ularga Rasululloh ﷺ ning qayerdaliklarini xabar berar, ular u zotning oldilariga chiqib, omon soʻrarlar», deb oʻyladim. Men shu (xachirda) ketayotgan edim, birdan Abu Sufyon va Budayl ibn Varqoning gaplashganlarini eshitib qoldim. Men: «Ey Abu Hanzala!» deb chaqirdim. U ovozimni tanidi va: «Abulfazlmi?» dedi. «Ha», dedim. U: «Ota-onam senga fido boʻlsin, sanga nima boʻldi?» dedi. Men: «Mana, Rasululloh ﷺ va odamlar (keldi)», dedim. U: «Endi (qutulishning) chorasi nima?» dedi. Soʻng u (Abu Sufyon) orqamga mindi, uning hamrohi esa qaytib ketdi. Tong otganida, men uni Rasululloh ﷺ ning huzurlariga olib bordim, u islomni qabul qildi. Men: «Yo Rasululloh, Abu Sufyon bu (kabi) shon-shuhratni yaxshi koʻradigan kishidir, unga biror narsa (imtiyoz) qilib bering», dedim. U zot: «Ha, kim Abu Sufyonning uyiga kirsa, u omonda boʻladi, kim uning ustidan eshigini berkitib olsa, u ham omonda boʻladi, kim masjidga kirsa, u ham omonda boʻladi», dedilar. (Abbos) dedi: Shunda odamlar oʻz uylariga va masjidga tarqalishdi.Муҳаммад ибн Амр ар-Розий бизга Салама — яъни ибн ал-Фазл — дан, у Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Аббос ибн Абдуллоҳ ибн Маъбаддан, у аҳлидан баъзиси орқали ибн Аббосдан ривоят қилди. (Ибн Аббос розияллоҳу анҳумо) деди: Расулуллоҳ ﷺ Марриззаҳронга тушганларида, Аббос шундай деди: Мен ўзимча: «Валлоҳи, агар Расулуллоҳ ﷺ Қурайш у зотнинг ҳузурларига келиб омон сўрашидан олдин Маккага лашкар билан куч (зўрлик) билан кирсалар, бу Қурайш учун бутунлай ҳалокат бўлади», деб ўйладим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг хачирларига миндим ва: «Балки Макка аҳлига борадиган бирор ҳожатманд кишини топиб қоларман, у уларга Расулуллоҳ ﷺ нинг қаердаликларини хабар берар, улар у зотнинг олдиларига чиқиб, омон сўрарлар», деб ўйладим. Мен шу (хачирда) кетаётган эдим, бирдан Абу Суфён ва Будайл ибн Варқонинг гаплашганларини эшитиб қолдим. Мен: «Эй Абу Ҳанзала!» деб чақирдим. У овозимни таниди ва: «Абулфазлми?» деди. «Ҳа», дедим. У: «Ота-онам сенга фидо бўлсин, санга нима бўлди?» деди. Мен: «Мана, Расулуллоҳ ﷺ ва одамлар (келди)», дедим. У: «Энди (қутулишнинг) чораси нима?» деди. Сўнг у (Абу Суфён) орқамга минди, унинг ҳамроҳи эса қайтиб кетди. Тонг отганида, мен уни Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига олиб бордим, у исломни қабул қилди. Мен: «Ё Расулуллоҳ, Абу Суфён бу (каби) шон-шуҳратни яхши кўрадиган кишидир, унга бирор нарса (имтиёз) қилиб беринг», дедим. У зот: «Ҳа, ким Абу Суфённинг уйига кирса, у омонда бўлади, ким унинг устидан эшигини беркитиб олса, у ҳам омонда бўлади, ким масжидга кирса, у ҳам омонда бўлади», дедилар. (Аббос) деди: Шунда одамлар ўз уйларига ва масжидга тарқалишди.