حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِحَبَشِيٍّ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَتَلَ ابْنَ أَخِي . قَالَ " كَيْفَ قَتَلْتَهُ " . قَالَ ضَرَبْتُ رَأْسَهُ بِالْفَأْسِ وَلَمْ أُرِدْ قَتْلَهُ . قَالَ " هَلْ لَكَ مَالٌ تُؤَدِّي دِيَتَهُ " . قَالَ لاَ . قَالَ " أَفَرَأَيْتَ إِنْ أَرْسَلْتُكَ تَسْأَلُ النَّاسَ تَجْمَعُ دِيَتَهُ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَمَوَالِيكَ يُعْطُونَكَ دِيَتَهُ " . قَالَ لاَ . قَالَ لِلرَّجُلِ " خُذْهُ " . فَخَرَجَ بِهِ لِيَقْتُلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا إِنَّهُ إِنْ قَتَلَهُ كَانَ مِثْلَهُ " . فَبَلَغَ بِهِ الرَّجُلُ حَيْثُ يَسْمَعُ قَوْلَهُ فَقَالَ هُوَ ذَا فَمُرْ فِيهِ مَا شِئْتَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْسِلْهُ - وَقَالَ مَرَّةً دَعْهُ - يَبُوءُ بِإِثْمِ صَاحِبِهِ وَإِثْمِهِ فَيَكُونَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ " . قَالَ فَأَرْسَلَهُ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu) aytadilar: Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga bir habashlikni olib kelib: «Bu mening jiyanimni oʻldirdi», dedi. (U zot): «Uni qanday oʻldirding?» dedilar. (Habashlik): «Boshiga bolta bilan urdim, ammo uni oʻldirishni istamagan edim», dedi. (U zot): «Uning diyatini toʻlaydigan moling bormi?» dedilar. (U): «Yoʻq», dedi. (U zot): «Agar seni yuborsam, odamlardan soʻrab uning diyatini yigʻa olarmiding?» dedilar. (U): «Yoʻq», dedi. (U zot): «Xoʻjalaring senga uning diyatini berarmidi?» dedilar. (U): «Yoʻq», dedi. (U zot) haligi kishiga: «Uni olib ket», dedilar. U uni oʻldirish uchun olib chiqdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ogʻoh boʻlki, agar u uni oʻldirsa, uning oʻziga oʻxshab qoladi (gunohkor boʻladi)», dedilar. U kishi uni (habashlikni) bu soʻzni eshitadigan joyga olib bordi. Soʻng (u kishi): «U mana shu (qoʻlingizda); u haqida nimani istasangiz, shuni buyuring», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni qoʻyib yubor — bir marta esa: ‹uni qoʻy› dedilar — u sherigining (oʻldirilganning) gunohini va oʻz gunohini koʻtaradi va doʻzax ahlidan boʻladi», dedilar. (Voil) aytadi: Shunda u kishi uni qoʻyib yubordi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига бир ҳабашликни олиб келиб: «Бу менинг жиянимни ўлдирди», деди. (У зот): «Уни қандай ўлдирдинг?» дедилар. (Ҳабашлик): «Бошига болта билан урдим, аммо уни ўлдиришни истамаган эдим», деди. (У зот): «Унинг диятини тўлайдиган молинг борми?» дедилар. (У): «Йўқ», деди. (У зот): «Агар сени юборсам, одамлардан сўраб унинг диятини йиға олармидинг?» дедилар. (У): «Йўқ», деди. (У зот): «Хўжаларинг сенга унинг диятини берармиди?» дедилар. (У): «Йўқ», деди. (У зот) ҳалиги кишига: «Уни олиб кет», дедилар. У уни ўлдириш учун олиб чиқди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Оғоҳ бўлки, агар у уни ўлдирса, унинг ўзига ўхшаб қолади (гуноҳкор бўлади)», дедилар. У киши уни (ҳабашликни) бу сўзни эшитадиган жойга олиб борди. Сўнг (у киши): «У мана шу (қўлингизда); у ҳақида нимани истасангиз, шуни буюринг», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қўйиб юбор — бир марта эса: ‹уни қўй› дедилар — у шеригининг (ўлдирилганнинг) гуноҳини ва ўз гуноҳини кўтаради ва дўзах аҳлидан бўлади», дедилар. (Воил) айтади: Шунда у киши уни қўйиб юборди.