حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ: أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ: أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ إِكَافٌ عَلَى قَطِيفَةٍ فَدَكِيَّةٍ، وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَرَاءَهُ، يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ، حَتَّى مَرَّ بِمَجْلِسٍ فِيهِ عَبْدُ اللهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولٍ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ عَبْدُ اللهِ، فَإِذَا فِي الْمَجْلِسِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ وَعَبْدَةِ الأَوْثَانِ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ.
(Usama ibn Zayd (roziyallohu anhumo) xabar berdi)ki, Rasululloh ﷺ — fadakiy (jundan toʻqilgan) bir choʻ rg (gilam) ustida — eshakka minib, Usama ibn Zaydni ortiga mindirgan holda, Badr voqeasidan oldin, Banu Horis ibnul-Xazrajda Saʼd ibn Ubodani (kasal holda) yoʻqlab (bordilar). U zot — ichida Abdulloh ibn Ubayy ibn Salul boʻ lgan bir majlis yonidan oʻ tdilar — bu Abdulloh ibn Ubayy islom (qabul) qilishidan oldin edi. Majlisda musulmonlar, butparast mushriklar va yahudiylardan aralash (jamoa) bor edi; majlisda Abdulloh ibn Ravoha (ham) bor edi. Ulovning changi majlisni qoplaganida, Abdulloh ibn Ubayy ridosi (choponi) bilan burnini toʻ sib: «Bizning ustimizga chang qilmang», dedi. Rasululloh ﷺ ularga salom berdilar, soʻng toʻ xtab, (eshakdan) tushdi va ularni Allohga daʼvat qildilar hamda ularga Qurʼon oʻqib berdilar. Abdulloh ibn Ubayy ibn Salul: «Ey kishi, agar sen aytayotgan (gap) haq boʻ lsa ham, undan yaxshiroq (narsa) yoʻq (lekin) bizni bu bilan majlisimizda ozorlama; (oʻz) joyingga qayt; kim sening oldingga kelsa, unga (shuni) soʻzla», dedi. Abdulloh ibn Ravoha: «Yoʻq (unday emas), ey Allohning Rasuli, bizni u (Qurʼon) bilan majlislarimizda yoʻqlab turing, chunki biz buni yaxshi koʻ ramiz», dedi. Shunda musulmonlar, mushriklar va yahudiylar bir-birini soʻ ka boshladi, hatto bir-biriga tashlanishga yaqin qoldilar; Paygʻambar ﷺ ularni — toʻ xtagunlariga qadar — tinchlantiraverdilar. Soʻng Paygʻambar ﷺ uloviga minib, joʻnab ketdilar, to Saʼd ibn Ubodaning oldiga kirdilar. Paygʻambar ﷺ unga: «Ey Saʼd, Abu Hubob — yaʼni Abdulloh ibn Ubayyni (nazarda tutdilar) — nima deganini eshitmadingmi? U shunday-shunday dedi», dedilar. Saʼd ibn Uboda: «Ey Allohning Rasuli, uni avf eting va undan keching; senga Kitobni nozil qilgan Zotga qasamki, albatta Alloh senga nozil qilgan haqni keltirdi; (lekin) mana shu (Madina) ahli uni (Abdulloh ibn Ubayyni) tojlab, unga toj (boshliqlik) bogʻ lab (qoʻ ymoqchi) boʻ lishga kelishgan edilar; Alloh buni — senga bergan haqi bilan — rad etganida, u shu (sababli) tomogʻ iga tiqildi (gʻ azablandi); sen koʻ rgan (ish)ni unga mana shu (gʻ azab) qildirdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ uni avf etdilar. Paygʻambar ﷺ va ashobi — Alloh ularga buyurgani kabi — mushriklar va ahli kitobni avf etar va ozorga sabr qilar edilar. Alloh azza va jalla: ‹Va sizdan oldin kitob berilganlardan hamda shirk keltirganlardan koʻ p ozor (gap) eshitasiz...› (Al-Imron surasi, 186) dedi; Alloh (yana): ‹Ahli kitobdan koʻ pi — sizlarni iymoningizdan keyin — oʻ zlaridan (kelgan) hasad sababli — kofirlikka qaytarishni istadi...› (Baqara surasi, 109) (oyatini) oxiriga qadar (aytdi). Paygʻambar ﷺ — Alloh u haqda izn berguniga qadar — Alloh oʻ zlariga buyurgan avfni (qoʻ llab) taʼvil qilar edilar. Rasululloh ﷺ Badrni gʻazot qilib, Alloh u bilan Quraysh kofirlarining kattalarini (sardorlarini) oʻ ldirganida, Ibn Ubayy ibn Salul va u bilan boʻ lgan mushriklar hamda butparastlar: «Bu — (gʻ olib kelgan) bir ish (din)dir», dedi va Rasul ﷺga islom ustida bayʼat qilib, musulmon boʻ ldilar.