حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمِّهِ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَسَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَيْرِهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهَا إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَافَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَأَشْهَرَ وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزَاةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهَا فِي تِلْكَ الْغَزَاةِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَلَّمَا يُرِيدُ غَزَاةً يَغْزُوهَا إِلَّا وَرَّى بِغَيْرِهَا حَتَّى كَانَتْ تِلْكَ
Kaʼb ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺdan birorta gʻazotda ortda qolmaganman, faqat Tabuk gʻazotidan boshqa. Faqat men Badr gʻazotida ham ortda qolgan edim, lekin (u zot) undan ortda qolgan birovni malomat qilmagan edilar. Chunki Rasululloh ﷺ Quraysh karvonini koʻzlab chiqqan edilar, hatto Alloh ular bilan dushmanlarini belgilangan vaqtsiz duch qildi. Men Rasululloh ﷺ bilan birga Aqaba kechasida — biz Islom uzra ahdlashgan paytda hozir boʻlganman va uning oʻrniga Badrda hozir boʻlishni yoqtirmayman, garchi Badr odamlar orasida undan koʻra koʻproq tilga olinsa va mashhurroq boʻlsa-da. Mening Tabuk gʻazotida Rasululloh ﷺdan ortda qolganimning xabari shunday edi: men oʻsha gʻazotda u zotdan ortda qolgan paytimdagidan koʻra hech qachon kuchliroq va boyroq boʻlmagan edim. Vallohi, men undan oldin hech qachon ikkita ulov toʻplamagan edim, faqat oʻsha gʻazotdagina ularning ikkovini toʻplagandim. Rasululloh ﷺ biror gʻazotni qilmoqchi boʻlsalar, kamdan-kam hollarda uni boshqasi bilan yashirmay qolar edilar, toki oʻsha (gʻazot) boʻlgunicha.Каъб ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан бирорта ғазотда ортда қолмаганман, фақат Табук ғазотидан бошқа. Фақат мен Бадр ғазотида ҳам ортда қолган эдим, лекин (у зот) ундан ортда қолган бировни маломат қилмаган эдилар. Чунки Расулуллоҳ ﷺ Қурайш карвонини кўзлаб чиққан эдилар, ҳатто Аллоҳ улар билан душманларини белгиланган вақтсиз дуч қилди. Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Ақаба кечасида — биз Ислом узра аҳдлашган пайтда ҳозир бўлганман ва унинг ўрнига Бадрда ҳозир бўлишни ёқтирмайман, гарчи Бадр одамлар орасида ундан кўра кўпроқ тилга олинса ва машҳурроқ бўлса-да. Менинг Табук ғазотида Расулуллоҳ ﷺдан ортда қолганимнинг хабари шундай эди: мен ўша ғазотда у зотдан ортда қолган пайтимдагидан кўра ҳеч қачон кучлироқ ва бойроқ бўлмаган эдим. Валлоҳи, мен ундан олдин ҳеч қачон иккита улов тўпламаган эдим, фақат ўша ғазотдагина уларнинг икковини тўплагандим. Расулуллоҳ ﷺ бирор ғазотни қилмоқчи бўлсалар, камдан-кам ҳолларда уни бошқаси билан яширмай қолар эдилар, токи ўша (ғазот) бўлгунича.