حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَخَطَبَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ عَلَى مِنْبَرِ الْبَصْرَةِ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ نَبِيٌّ إِلَّا لَهُ دَعْوَةٌ قَدْ تَنَجَّزَهَا فِي الدُّنْيَا وَإِنِّي قَدْ اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي وَأَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ وَلَا فَخْرَ وَبِيَدِي لِوَاءُ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ تَحْتَ لِوَائِي وَلَا فَخْرَ وَيَطُولُ يَوْمُ الْقِيَامَةِ عَلَى النَّاسِ فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْطَلِقُوا بِنَا إِلَى آدَمَ أَبِي الْبَشَرِ فَلْيَشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَدْ أُخْرِجْتُ مِنْ الْجَنَّةِ بِخَطِيئَتِي وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا رَأْسَ النَّبِيِّينَ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي دَعَوْتُ بِدَعْوَةٍ أَغْرَقَتْ أَهْلَ الْأَرْضِ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ اللَّهِ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ
Abu Nazra aytdi: Ibn Abbos bizga Basra minbarida xutba qilib dedi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Hech bir nabiy yoʻqki, uning bir (mustajob) duosi boʻlmasa — u buni dunyoda ado qilib boʻlgan. Men esa oʻz duoimni ummatimga shafoat qilib saqlab qoʻyganman. Men Qiyomat kuni Odam farzandlarining sayyidiman va (bunda) faxrlanish yoʻq. Yer birinchi boʻlib men uchun yoriladi va (bunda) faxrlanish yoʻq. Hamd bayrogʻi mening qoʻlimda va (bunda) faxrlanish yoʻq. Odam va undan boshqalar mening bayrogʻim ostida boʻladi va (bunda) faxrlanish yoʻq. Qiyomat kuni odamlarga uzun tuyuladi, shunda ular bir-birlariga: ‹Yuringlar, bashariyat otasi Odamning oldiga boraylik, u Robbimiz azza va jallaning huzurida biz uchun shafoat qilsin, U bizning oramizda hukm chiqarsin›, deyishadi. Ular Odam (alayhissalom)ning oldiga kelib: ‹Ey Odam, Alloh seni Oʻz qoʻli bilan yaratgan, seni Oʻz jannatiga joylashtirgan va farishtalarini senga sajda qildirgan zotsan. Robbimiz huzurida biz uchun shafoat qil, U oramizda hukm chiqarsin›, deyishadi. U esa: ‹Men bunga yaramayman. Men xatoyim sababli jannatdan chiqarilganman. Bugun meni oʻz nafsimdan boʻlak narsa qiziqtirmaydi. Lekin nabiylarning boshi Nuhning oldiga boringlar›, deydi. Ular Nuhning oldiga kelib: ‹Ey Nuh, Robbimiz huzurida biz uchun shafoat qil, U oramizda hukm chiqarsin›, deyishadi. U: ‹Men bunga yaramayman. Men bir duo qilgan edim, u yer ahlini gʻarq qildi. Bugun meni oʻz nafsimdan boʻlak narsa qiziqtirmaydi. Lekin Allohning xalili Ibrohimning oldiga boringlar›, deydi. Ular Ibrohim (alayhissalom)ning oldiga kelib: ‹Ey Ibrohim, Robbimiz huzurida biz uchun shafoat qil, U oramizda hukm chiqarsin›, deyishadi. U esa: ‹Men bunga...›Абу Назра айтди: Ибн Аббос бизга Басра минбарида хутба қилиб деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ҳеч бир набий йўқки, унинг бир (мустажоб) дуоси бўлмаса — у буни дунёда адо қилиб бўлган. Мен эса ўз дуоимни умматимга шафоат қилиб сақлаб қўйганман. Мен Қиёмат куни Одам фарзандларининг саййидиман ва (бунда) фахрланиш йўқ. Ер биринчи бўлиб мен учун ёрилади ва (бунда) фахрланиш йўқ. Ҳамд байроғи менинг қўлимда ва (бунда) фахрланиш йўқ. Одам ва ундан бошқалар менинг байроғим остида бўлади ва (бунда) фахрланиш йўқ. Қиёмат куни одамларга узун туюлади, шунда улар бир-бирларига: ‹Юринглар, башарият отаси Одамнинг олдига борайлик, у Роббимиз азза ва жалланинг ҳузурида биз учун шафоат қилсин, У бизнинг орамизда ҳукм чиқарсин›, дейишади. Улар Одам (алайҳиссалом)нинг олдига келиб: ‹Эй Одам, Аллоҳ сени Ўз қўли билан яратган, сени Ўз жаннатига жойлаштирган ва фаришталарини сенга сажда қилдирган зотсан. Роббимиз ҳузурида биз учун шафоат қил, У орамизда ҳукм чиқарсин›, дейишади. У эса: ‹Мен бунга ярамайман. Мен хатойим сабабли жаннатдан чиқарилганман. Бугун мени ўз нафсимдан бўлак нарса қизиқтирмайди. Лекин набийларнинг боши Нуҳнинг олдига боринглар›, дейди. Улар Нуҳнинг олдига келиб: ‹Эй Нуҳ, Роббимиз ҳузурида биз учун шафоат қил, У орамизда ҳукм чиқарсин›, дейишади. У: ‹Мен бунга ярамайман. Мен бир дуо қилган эдим, у ер аҳлини ғарқ қилди. Бугун мени ўз нафсимдан бўлак нарса қизиқтирмайди. Лекин Аллоҳнинг халили Иброҳимнинг олдига боринглар›, дейди. Улар Иброҳим (алайҳиссалом)нинг олдига келиб: ‹Эй Иброҳим, Роббимиз ҳузурида биз учун шафоат қил, У орамизда ҳукм чиқарсин›, дейишади. У эса: ‹Мен бунга...›