حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَحَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبِي حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا ابْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلَيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا مَاتَ عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ قَالَتْ امْرَأَتُهُ هَنِيئًا لَكَ يَا ابْنَ مَظْعُونٍ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَظْرَةَ غَضَبٍ فَقَالَ لَهَا مَا يُدْرِيكِ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَرَسُولُ اللَّهِ وَمَا أَدْرِي مَا يُفْعَلُ بِي قَالَ عَفَّانُ وَلَا بِهِ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَارِسُكَ وَصَاحِبُكَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ ذَلِكَ لِعُثْمَانَ وَكَانَ مِنْ خِيَارِهِمْ حَتَّى مَاتَتْ رُقَيَّةُ ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الْحَقِي بِسَلَفِنَا الْخَيْرِ عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ قَالَ وَبَكَتْ النِّسَاءُ فَجَعَلَ عُمَرُ يَضْرِبُهُنَّ بِسَوْطِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعُمَرَ دَعْهُنَّ يَبْكِينَ وَإِيَّاكُنَّ وَنَعِيقَ الشَّيْطَانِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَهْمَا يَكُنْ مِنْ الْقَلْبِ وَالْعَيْنِ فَمِنْ اللَّهِ وَالرَّحْمَةِ وَمَهْمَا كَانَ مِنْ الْيَدِ وَاللِّسَانِ فَمِنْ الشَّيْطَانِ وَقَعَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى شَفِيرِ الْقَبْرِ وَفَاطِمَةُ إِلَى جَنْبِهِ تَبْكِي فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَيْنَ فَاطِمَةَ بِثَوْبِهِ رَحْمَةً لَهَا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Usmon ibn Mazʼun vafot etganida, uning xotini: «Ey Ibn Mazʼun, jannat sizga muborak boʻlsin», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga gʻazab bilan qaradilar va: «Buni qayerdan bilding? Allohga qasamki, men Allohning Rasuliman, ammo menga nima qilinishini bilmayman», dedilar. Affon: «unga ham nima qilinishini», dedi. U ayol: «Ey Allohning Rasuli, u sizning otlik (jangchi)ngiz va sohibingiz-ku!» dedi. U zot Usmon haqida shuni deganlarida, bu Rasululloh ﷺ ning sahobalariga ogʻir botdi — u ularning eng yaxshilaridan edi — hatto Rasululloh ﷺ ning qizlari Ruqayya vafot etganida, u zot: «Bizning yaxshi salafimiz Usmon ibn Mazʼunga qoʻshilgin», dedilar. Ayollar yigʻladilar, Umar esa ularni qamchisi bilan ura boshladi. Shunda Nabiy ﷺ Umarga: «Ularni qoʻy, yigʻlayversinlar. Sizlar esa shaytonning nayrasidan saqlaninglar», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Qalbdan va koʻzdan boʻlgan narsa Allohdan va rahmatdandir; qoʻldan va tildan boʻlgan narsa esa shaytondandir», dedilar. Rasululloh ﷺ qabrning chetiga oʻtirdilar, Fotima esa yonlarida yigʻlab turardi. Nabiy ﷺ unga rahmlari kelib, Fotimaning koʻzini kiyimlari bilan arta boshladilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Усмон ибн Мазъун вафот этганида, унинг хотини: «Эй Ибн Мазъун, жаннат сизга муборак бўлсин», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга ғазаб билан қарадилар ва: «Буни қаердан билдинг? Аллоҳга қасамки, мен Аллоҳнинг Расулиман, аммо менга нима қилинишини билмайман», дедилар. Аффон: «унга ҳам нима қилинишини», деди. У аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули, у сизнинг отлик (жангчи)нгиз ва соҳибингиз-ку!» деди. У зот Усмон ҳақида шуни деганларида, бу Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобаларига оғир ботди — у уларнинг энг яхшиларидан эди — ҳатто Расулуллоҳ ﷺ нинг қизлари Руқайя вафот этганида, у зот: «Бизнинг яхши салафимиз Усмон ибн Мазъунга қўшилгин», дедилар. Аёллар йиғладилар, Умар эса уларни қамчиси билан ура бошлади. Шунда Набий ﷺ Умарга: «Уларни қўй, йиғлайверсинлар. Сизлар эса шайтоннинг найрасидан сақланинглар», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Қалбдан ва кўздан бўлган нарса Аллоҳдан ва раҳматдандир; қўлдан ва тилдан бўлган нарса эса шайтондандир», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ қабрнинг четига ўтирдилар, Фотима эса ёнларида йиғлаб турарди. Набий ﷺ унга раҳмлари келиб, Фотиманинг кўзини кийимлари билан арта бошладилар.