حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آخِرُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ رَجُلٌ فَهُوَ يَمْشِي مَرَّةً وَيَكْبُو مَرَّةً وَتَسْقَفُهُ النَّارُ مَرَّةً فَإِذَا جَاوَزَهَا الْتَفَتَ إِلَيْهَا فَقَالَ تَبَارَكَ الَّذِي أَنْجَانِي مِنْكِ لَقَدْ أَعْطَانِي اللَّهُ شَيْئًا مَا أَعْطَاهُ أَحَدًا مِنْ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فَتُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا فَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا فَيَقُولُ لَهُ اللَّهُ يَا ابْنَ آدَمَ فَلَعَلِّي إِذَا أَعْطَيْتُكَهَا سَأَلْتَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَا يَا رَبِّ وَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا قَالَ وَرَبُّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَعْذُرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَى فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ هَذِهِ فَلْأَشْرَبْ مِنْ مَائِهَا وَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَدْنَيْتُكَ مِنْهَا تَسْأَلُنِي غَيْرَهَا فَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَعْذُرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ عِنْدَ بَابِ الْجَنَّةِ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَيَيْنِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا لَا
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannatga eng oxirgi kiruvchi kishi — (shunday) bir kishidirki, u bir marta yuradi, bir marta (yiqilib) mukkasidan tushadi va bir marta doʻzax uni kuydiradi. Qachonki undan (doʻzaxdan) oʻtib olganda, unga oʻgirilib qarab: ‹Seni mendan najot bergan (Alloh) barakatli (ulugʻ); albatta Alloh menga avvalgi va keyingi (avlodlar)dan hech kimga bermagan narsani berdi› deydi. Shunda unga bir daraxt koʻtariladi. U: ‹Ey Rabbim, meni mana bu daraxtga yaqinlashtir — uning soyasida soyalanay va suvidan ichay› deydi. Alloh azza va jalla: ‹Ey Bani Odam, agar uni senga bersam, ehtimol mendan boshqasini soʻraysan› deydi. U: ‹Yoʻq, ey Rabbim› deydi va Unga undan boshqasini soʻramaslikka ahd beradi. Rabbisi esa uni maʼzur tutadi — chunki u oʻzini toqat qila olmaydigan narsani koʻradi —. Bas, (Alloh) uni unga yaqinlashtiradi; u uning soyasida soyalanadi va suvidan ichadi. Soʻng unga — birinchisidan goʻzalroq — bir daraxt koʻtariladi. U: ‹Ey Rabbim, meni mana bunga yaqinlashtir — suvidan ichay va soyasida soyalanay; sendan boshqasini soʻramayman› deydi. (Alloh): ‹Ey Bani Odam, menga undan boshqasini soʻramaslikka ahd bermaganmiding?› deydi. (Soʻng): ‹Ehtimol, agar seni unga yaqinlashtirsam, mendan boshqasini soʻraysan› (deydi). Shunda (banda) Unga undan boshqasini soʻramaslikka ahd beradi. Rabbisi esa uni maʼzur tutadi — chunki u oʻzini toqat qila olmaydigan narsani koʻradi —. Bas, (Alloh) uni unga yaqinlashtiradi; u uning soyasida soyalanadi va suvidan ichadi. Soʻng unga jannat eshigi yonida — avvalgi ikkisidan goʻzalroq — bir daraxt koʻtariladi. U: ‹Ey Rabbim, meni mana bu daraxtga yaqinlashtir — soyasida soyalanay va suvidan ichay; sendan boshqasini soʻramayman› deydi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннатга энг охирги кирувчи киши — (шундай) бир кишидирки, у бир марта юради, бир марта (йиқилиб) муккасидан тушади ва бир марта дўзах уни куйдиради. Қачонки ундан (дўзахдан) ўтиб олганда, унга ўгирилиб қараб: ‹Сени мендан нажот берган (Аллоҳ) баракатли (улуғ); албатта Аллоҳ менга аввалги ва кейинги (авлодлар)дан ҳеч кимга бермаган нарсани берди› дейди. Шунда унга бир дарахт кўтарилади. У: ‹Эй Раббим, мени мана бу дарахтга яқинлаштир — унинг соясида сояланай ва сувидан ичай› дейди. Аллоҳ азза ва жалла: ‹Эй Бани Одам, агар уни сенга берсам, эҳтимол мендан бошқасини сўрайсан› дейди. У: ‹Йўқ, эй Раббим› дейди ва Унга ундан бошқасини сўрамасликка аҳд беради. Раббиси эса уни маъзур тутади — чунки у ўзини тоқат қила олмайдиган нарсани кўради —. Бас, (Аллоҳ) уни унга яқинлаштиради; у унинг соясида сояланади ва сувидан ичади. Сўнг унга — биринчисидан гўзалроқ — бир дарахт кўтарилади. У: ‹Эй Раббим, мени мана бунга яқинлаштир — сувидан ичай ва соясида сояланай; сендан бошқасини сўрамайман› дейди. (Аллоҳ): ‹Эй Бани Одам, менга ундан бошқасини сўрамасликка аҳд бермаганмидинг?› дейди. (Сўнг): ‹Эҳтимол, агар сени унга яқинлаштирсам, мендан бошқасини сўрайсан› (дейди). Шунда (банда) Унга ундан бошқасини сўрамасликка аҳд беради. Раббиси эса уни маъзур тутади — чунки у ўзини тоқат қила олмайдиган нарсани кўради —. Бас, (Аллоҳ) уни унга яқинлаштиради; у унинг соясида сояланади ва сувидан ичади. Сўнг унга жаннат эшиги ёнида — аввалги иккисидан гўзалроқ — бир дарахт кўтарилади. У: ‹Эй Раббим, мени мана бу дарахтга яқинлаштир — соясида сояланай ва сувидан ичай; сендан бошқасини сўрамайман› дейди.