حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ الْجُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ {إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ odamlarga (ochiq) koʻrinib (oʻtirgan) edilar. Shunda U Zotning oldiga bir kishi kelib: «Ey Allohning Rasuli, iymon nima?» dedi. (Rasululloh): «Iymon — Allohga, Uning farishtalariga, kitobiga, (Unga) roʻbaroʻ boʻlishga, paygʻambarlariga iymon keltirishing va Oxirat (kunidagi) qayta tirilishga iymon keltirishingdir», dedilar. (U): «Ey Allohning Rasuli, Islom nima?» dedi. (Rasululloh): «Islom — Allohga ibodat qilishing va Unga hech narsani sherik qilmasliging, farz namozni toʻkis ado etishing, farz qilingan zakotni berishing va Ramazon roʻzasini tutishingdir», dedilar. (U): «Ey Allohning Rasuli, ehson nima?» dedi. (Rasululloh): «Allohga goʻyo Uni koʻrib turgandek ibodat qilishingdir; chunki sen Uni koʻrmasang ham, U seni koʻrib turibdi», dedilar. (U): «Ey Allohning Rasuli, (qiyomat) Soati qachon?» dedi. (Rasululloh): «Bu haqda soʻralgan (kishi) soʻrovchidan koʻra bilimliroq emas; lekin men senga uning alomatlari haqida aytaman: choʻri oʻz xojasini tugʻsa — bu uning alomatlaridan; yalangʻoch, yalangoyoq, qoʻpol (kishilar) odamlarning boshliqlari boʻlsa — bu uning alomatlaridan; qoʻy-echki boquvchilar bino (qurish)da bir-biridan oʻzib ketsalar — bu uning alomatlaridan. (Bular) beshta (gʻayb) ichidaki, ularni Allohdan boshqa hech kim bilmaydi», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ mana bu oyatni tilovat qildilar: {Albatta (qiyomat) Soati (haqidagi) ilm Allohning huzuridadir; yomgʻirni U yogʻdiradi va bachadonlardagi narsani U biladi. Hech bir jon ertaga nima kasb qilishini bilmaydi va hech bir jon qaysi yerda oʻlishini bilmaydi. Albatta Alloh Biluvchi, Ogohdir}. Soʻng u kishi orqasiga burilib (ketdi). Rasululloh ﷺ: «U kishini menga qaytaringlar», dedilar. Ular uni qaytarish uchun (tutmoqchi boʻlib) bordilar, ammo hech narsani koʻrmadilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ одамларга (очиқ) кўриниб (ўтирган) эдилар. Шунда У Зотнинг олдига бир киши келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, иймон нима?» деди. (Расулуллоҳ): «Иймон — Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобига, (Унга) рўбарў бўлишга, пайғамбарларига иймон келтиришинг ва Охират (кунидаги) қайта тирилишга иймон келтиришингдир», дедилар. (У): «Эй Аллоҳнинг Расули, Ислом нима?» деди. (Расулуллоҳ): «Ислом — Аллоҳга ибодат қилишинг ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмаслигинг, фарз намозни тўкис адо этишинг, фарз қилинган закотни беришинг ва Рамазон рўзасини тутишингдир», дедилар. (У): «Эй Аллоҳнинг Расули, эҳсон нима?» деди. (Расулуллоҳ): «Аллоҳга гўё Уни кўриб тургандек ибодат қилишингдир; чунки сен Уни кўрмасанг ҳам, У сени кўриб турибди», дедилар. (У): «Эй Аллоҳнинг Расули, (қиёмат) Соати қачон?» деди. (Расулуллоҳ): «Бу ҳақда сўралган (киши) сўровчидан кўра билимлироқ эмас; лекин мен сенга унинг аломатлари ҳақида айтаман: чўри ўз хожасини туғса — бу унинг аломатларидан; яланғоч, ялангоёқ, қўпол (кишилар) одамларнинг бошлиқлари бўлса — бу унинг аломатларидан; қўй-эчки боқувчилар бино (қуриш)да бир-биридан ўзиб кетсалар — бу унинг аломатларидан. (Булар) бешта (ғайб) ичидаки, уларни Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайди», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ мана бу оятни тиловат қилдилар: {Албатта (қиёмат) Соати (ҳақидаги) илм Аллоҳнинг ҳузуридадир; ёмғирни У ёғдиради ва бачадонлардаги нарсани У билади. Ҳеч бир жон эртага нима касб қилишини билмайди ва ҳеч бир жон қайси ерда ўлишини билмайди. Албатта Аллоҳ Билувчи, Огоҳдир}. Сўнг у киши орқасига бурилиб (кетди). Расулуллоҳ ﷺ: «У кишини менга қайтаринглар», дедилар. Улар уни қайтариш учун (тутмоқчи бўлиб) бордилар, аммо ҳеч нарсани кўрмадилар.