HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Musnad Ahmad · HadisМуснад Аҳмад · Ҳадис11158

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْعَصْرِ ذَاتَ يَوْمٍ بِنَهَارٍ ثُمَّ قَامَ يَخْطُبُنَا إِلَى أَنْ غَابَتْ الشَّمْسُ فَلَمْ يَدَعْ شَيْئًا مِمَّا يَكُونُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ إِلَّا حَدَّثَنَاهُ حَفِظَ ذَلِكَ مَنْ حَفِظَ وَنَسِيَ ذَلِكَ مَنْ نَسِيَ وَكَانَ فِيمَا قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الدُّنْيَا خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا فَنَاظِرٌ كَيْفَ تَعْمَلُونَ فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ أَلَا إِنَّ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءً يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَدْرِ غَدْرَتِهِ يُنْصَبُ عِنْدَ اسْتِهِ يُجْزَى بِهِ وَلَا غَادِرَ أَعْظَمُ مِنْ أَمِيرِ عَامَّةٍ ثُمَّ ذَكَرَ الْأَخْلَاقَ فَقَالَ يَكُونُ الرَّجُلُ سَرِيعَ الْغَضَبِ قَرِيبَ الْفَيْئَةِ فَهَذِهِ بِهَذِهِ وَيَكُونُ بَطِيءَ الْغَضَبِ بَطِيءَ الْفَيْئَةِ فَهَذِهِ بِهَذِهِ فَخَيْرُهُمْ بَطِيءُ الْغَضَبِ سَرِيعُ الْفَيْئَةِ وَشَرُّهُمْ سَرِيعُ الْغَضَبِ بَطِيءُ الْفَيْئَةِ قَالَ وَإِنَّ الْغَضَبَ جَمْرَةٌ فِي قَلْبِ ابْنِ آدَمَ تَتَوَقَّدُ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى حُمْرَةِ عَيْنَيْهِ وَانْتِفَاخِ أَوْدَاجِهِ فَإِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَجْلِسْ أَوْ قَالَ فَلْيَلْصَقْ بِالْأَرْضِ قَالَ ثُمَّ ذَكَرَ الْمُطَالَبَةَ فَقَالَ يَكُونُ الرَّجُلُ حَسَنَ الطَّلَبِ سَيِّئَ الْقَضَاءِ فَهَذِهِ بِهَذِهِ وَيَكُونُ حَسَنَ الْقَضَاءِ سَيِّئَ الطَّلَبِ فَهَذِهِ بِهَذِهِ فَخَيْرُهُمْ الْحَسَنُ الطَّلَبِ الْحَسَنُ الْقَضَاءِ وَشَرُّهُمْ السَّيِّئُ الطَّلَبِ السَّيِّئُ الْقَضَاءِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ bizga kunduzi asr namozini oʻqib berdilar, soʻng turib, quyosh botgunga qadar bizga xutba qildilar. Qiyomat kunigacha boʻladigan narsalardan hech birini qoldirmay, bizga soʻzlab berdilar. Uni yod olgan yod oldi, unutgan unutdi. Aytgan soʻzlari orasida bu ham bor edi: «Ey odamlar! Albatta, dunyo koʻm-koʻk va shirindir, Alloh sizlarni unda oʻrinbosar qilib qoʻyadi va qanday amal qilishingizga qaraydi. Bas, dunyodan saqlaninglar va ayollardan saqlaninglar. Ogoh boʻlinglarki, har bir xiyonatkor uchun qiyomat kuni xiyonatiga yarasha bir bayroq boʻladi, u orqasi oldiga tikiladi va u bilan jazolanadi; ommaga amir boʻlgan kishidan kattaroq xiyonatkor esa yoʻqdir». Soʻng u zot axloqlarni zikr qilib: «Kishi tez gʻazablanadigan, tez qaytadigan boʻladi — bu unga (qarshi) turadi; yana kishi kech gʻazablanadigan, kech qaytadigan boʻladi — bu ham unga (qarshi) turadi. Ularning eng yaxshisi — kech gʻazablanadigan, tez qaytadigani, eng yomoni esa tez gʻazablanadigan, kech qaytadiganidir», dedilar. Va: «Albatta, gʻazab — Odam bolasining qalbida yonib turadigan bir choʻgʻdir. Uning koʻzlari qizarganini va boʻyin tomirlari boʻrtganini koʻrmayapsizlarmi? Bas, biringiz buni sezsa, oʻtirsin», — yoki: «yerga yopishsin», — dedilar. Soʻng u zot qarz talab qilish haqida zikr qilib: «Kishi yaxshi talab qiladigan, yomon ado etadigan boʻladi — bu unga (qarshi) turadi; yana yaxshi ado etadigan, yomon talab qiladigan boʻladi — bu ham unga (qarshi) turadi. Ularning eng yaxshisi — yaxshi talab qiladigan, yaxshi ado etadigani, eng yomoni esa yomon talab qiladigan, yomon ado etadiganidir», dedilar. Soʻng: «Albatta…»Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ бизга кундузи аср намозини ўқиб бердилар, сўнг туриб, қуёш ботгунга қадар бизга хутба қилдилар. Қиёмат кунигача бўладиган нарсалардан ҳеч бирини қолдирмай, бизга сўзлаб бердилар. Уни ёд олган ёд олди, унутган унутди. Айтган сўзлари орасида бу ҳам бор эди: «Эй одамлар! Албатта, дунё кўм-кўк ва шириндир, Аллоҳ сизларни унда ўринбосар қилиб қўяди ва қандай амал қилишингизга қарайди. Бас, дунёдан сақланинглар ва аёллардан сақланинглар. Огоҳ бўлингларки, ҳар бир хиёнаткор учун қиёмат куни хиёнатига яраша бир байроқ бўлади, у орқаси олдига тикилади ва у билан жазоланади; оммага амир бўлган кишидан каттароқ хиёнаткор эса йўқдир». Сўнг у зот ахлоқларни зикр қилиб: «Киши тез ғазабланадиган, тез қайтадиган бўлади — бу унга (қарши) туради; яна киши кеч ғазабланадиган, кеч қайтадиган бўлади — бу ҳам унга (қарши) туради. Уларнинг энг яхшиси — кеч ғазабланадиган, тез қайтадигани, энг ёмони эса тез ғазабланадиган, кеч қайтадиганидир», дедилар. Ва: «Албатта, ғазаб — Одам боласининг қалбида ёниб турадиган бир чўғдир. Унинг кўзлари қизарганини ва бўйин томирлари бўртганини кўрмаяпсизларми? Бас, бирингиз буни сезса, ўтирсин», — ёки: «ерга ёпишсин», — дедилар. Сўнг у зот қарз талаб қилиш ҳақида зикр қилиб: «Киши яхши талаб қиладиган, ёмон адо этадиган бўлади — бу унга (қарши) туради; яна яхши адо этадиган, ёмон талаб қиладиган бўлади — бу ҳам унга (қарши) туради. Уларнинг энг яхшиси — яхши талаб қиладиган, яхши адо этадигани, энг ёмони эса ёмон талаб қиладиган, ёмон адо этадиганидир», дедилар. Сўнг: «Албатта…»

Rivoyat qildi:Ривоят қилди: Abu Said Sa'd ibn Molik al-Xudriy