حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ وَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَةَ فَقَالَ هَذَا الْمَوْقِفُ وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ وَأَفَاضَ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ أَرْدَفَ أُسَامَةَ فَجَعَلَ يُعْنِقُ عَلَى بَعِيرِهِ وَالنَّاسُ يَضْرِبُونَ يَمِينًا وَشِمَالًا يَلْتَفِتُ إِلَيْهِمْ وَيَقُولُ السَّكِينَةَ أَيُّهَا النَّاسُ ثُمَّ أَتَى جَمْعًا فَصَلَّى بِهِمْ الصَّلَاتَيْنِ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ ثُمَّ بَاتَ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ أَتَى قُزَحَ فَوَقَفَ عَلَى قُزَحَ فَقَالَ هَذَا الْمَوْقِفُ وَجَمْعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ثُمَّ سَارَ حَتَّى أَتَى مُحَسِّرًا فَوَقَفَ عَلَيْهِ فَقَرَعَ نَاقَتَهُ فَخَبَّتْ حَتَّى جَازَ الْوَادِيَ ثُمَّ حَبَسَهَا ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ وَسَارَ حَتَّى أَتَى الْجَمْرَةَ فَرَمَاهَا ثُمَّ أَتَى الْمَنْحَرَ فَقَالَ هَذَا الْمَنْحَرُ وَمِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ قَالَ وَاسْتَفْتَتْهُ جَارِيَةٌ شَابَّةٌ مِنْ خَثْعَمَ فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ قَدْ أَفْنَدَ وَقَدْ أَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ فِي الْحَجِّ فَهَلْ يُجْزِئُ عَنْهُ أَنْ أُؤَدِّيَ عَنْهُ قَالَ نَعَمْ فَأَدِّي عَنْ أَبِيكِ قَالَ وَقَدْ لَوَى عُنُقَ الْفَضْلِ فَقَالَ لَهُ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ لَوَيْتَ عُنُقَ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ رَأَيْتُ شَابًّا وَشَابَّةً فَلَمْ آمَنْ الشَّيْطَانَ عَلَيْهِمَا قَالَ ثُمَّ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ قَالَ انْحَرْ وَلَا حَرَجَ ثُمَّ أَتَاهُ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَفَضْتُ قَبْلَ أَنْ أَحْلِقَ قَالَ احْلِقْ أَوْ قَصِّرْ وَلَا حَرَجَ ثُمَّ أَتَى الْبَيْتَ فَطَافَ بِهِ ثُمَّ أَتَى زَمْزَمَ فَقَالَ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ سِقَايَتَكُمْ وَلَوْلَا أَنْ يَغْلِبَكُمْ النَّاسُ عَلَيْهَا لَنَزَعْتُ بِهَا.
Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Arafotda toʻxtab: ‹Bu toʻxtash joyidir, Arafotning hammasi toʻxtash joyidir›, dedilar. Quyosh botganda oʻsha yerdan qaytdilar, soʻng Usomani orqalariga mindirdilar. U zot tuyalarini oʻrtacha yurdiribdilar, odamlar esa oʻngu chapga urib borar edilar. U zot ularga qarab: ‹Ey odamlar, sokinlik bilan yuringlar!› der edilar. Soʻng Jamʼga (Muzdalifaga) kelib, ular bilan Magʻrib va Xufton — ikki namozni oʻqidilar. Soʻng tong otguncha oʻsha yerda tunadilar. Soʻng Quzahga kelib, uning ustida toʻxtab: ‹Bu toʻxtash joyidir, Jamʼning hammasi toʻxtash joyidir›, dedilar. Soʻng Muhassirga yetguncha yurdilar, unda toʻxtab, tuyalarini surdilar, u vodiydan oʻtib ketguncha yeldirdi, soʻng uni ushlab turdilar. Soʻng Fazlni orqalariga mindirib, Jamraga kelguncha yurdilar va uni otdilar. Soʻng qurbonlik joyiga kelib: ‹Bu qurbonlik joyidir, Minoning hammasi qurbonlik joyidir›, dedilar. Xasʼam qabilasidan yosh bir qiz kelib fatvo soʻradi va: ‹Otam juda keksa qariya boʻlib, aqli ojizlashib qolgan, unga Allohning haj farzi yetdi, men u tomonidan haj qilsam, uning oʻrniga oʻtadimi?› dedi. U zot: ‹Ha, otang tomonidan haj qilaver›, dedilar. U zot Fazlning boʻynini burib qoʻygan edilar, Abbos u zotga: ‹Ey Allohning Rasuli, nega amakivachchangizning boʻynini burdingiz?› dedi. U zot: ‹Yosh yigit bilan yosh qizni koʻrdim, ular haqida shaytondan qoʻrqdim›, dedilar. Soʻng bir kishi kelib: ‹Ey Allohning Rasuli, men qurbonlik qilishdan oldin soch oldirib yubordim›, dedi. U zot: ‹Qurbonlik qilaver, hech ziyoni yoʻq›, dedilar. Soʻng boshqa biri kelib: ‹Ey Allohning Rasuli, men soch oldirishdan oldin ziyorat tavofini qilib yubordim›, dedi. U zot: ‹Soch oldir yoki qisqart, hech ziyoni yoʻq›, dedilar. Soʻng Baytga kelib uni tavof qildilar, soʻng Zamzamga kelib: ‹Ey Abdulmuttalib oʻgʻillari, bu sizlarning suv taqsimlash vazifangizdir. Odamlar sizlarni bu ishda yenmasalar edi, men albatta oʻzim suv tortgan boʻlardim›, dedilar».Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Арафотда тўхтаб: ‹Бу тўхташ жойидир, Арафотнинг ҳаммаси тўхташ жойидир›, дедилар. Қуёш ботганда ўша ердан қайтдилар, сўнг Усомани орқаларига миндирдилар. У зот туяларини ўртача юрдирибдилар, одамлар эса ўнгу чапга уриб борар эдилар. У зот уларга қараб: ‹Эй одамлар, сокинлик билан юринглар!› дер эдилар. Сўнг Жамъга (Муздалифага) келиб, улар билан Мағриб ва Хуфтон — икки намозни ўқидилар. Сўнг тонг отгунча ўша ерда тунадилар. Сўнг Қузаҳга келиб, унинг устида тўхтаб: ‹Бу тўхташ жойидир, Жамънинг ҳаммаси тўхташ жойидир›, дедилар. Сўнг Муҳассирга етгунча юрдилар, унда тўхтаб, туяларини сурдилар, у водийдан ўтиб кетгунча елдирди, сўнг уни ушлаб турдилар. Сўнг Фазлни орқаларига миндириб, Жамрага келгунча юрдилар ва уни отдилар. Сўнг қурбонлик жойига келиб: ‹Бу қурбонлик жойидир, Минонинг ҳаммаси қурбонлик жойидир›, дедилар. Хасъам қабиласидан ёш бир қиз келиб фатво сўради ва: ‹Отам жуда кекса қария бўлиб, ақли ожизлашиб қолган, унга Аллоҳнинг ҳаж фарзи етди, мен у томонидан ҳаж қилсам, унинг ўрнига ўтадими?› деди. У зот: ‹Ҳа, отанг томонидан ҳаж қилавер›, дедилар. У зот Фазлнинг бўйнини буриб қўйган эдилар, Аббос у зотга: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, нега амакиваччангизнинг бўйнини бурдингиз?› деди. У зот: ‹Ёш йигит билан ёш қизни кўрдим, улар ҳақида шайтондан қўрқдим›, дедилар. Сўнг бир киши келиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, мен қурбонлик қилишдан олдин соч олдириб юбордим›, деди. У зот: ‹Қурбонлик қилавер, ҳеч зиёни йўқ›, дедилар. Сўнг бошқа бири келиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, мен соч олдиришдан олдин зиёрат тавофини қилиб юбордим›, деди. У зот: ‹Соч олдир ёки қисқарт, ҳеч зиёни йўқ›, дедилар. Сўнг Байтга келиб уни тавоф қилдилар, сўнг Замзамга келиб: ‹Эй Абдулмутталиб ўғиллари, бу сизларнинг сув тақсимлаш вазифангиздир. Одамлар сизларни бу ишда енмасалар эди, мен албатта ўзим сув тортган бўлардим›, дедилар».