حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ قَالَكَانَ أَوَّلُ يَوْمٍ عَرَفْتُ فِيهِ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى رَأَيْتُ شَيْخًا أَبْيَضَ الرَّأْسِ وَاللِّحْيَةِ عَلَى حِمَارٍ وَهُوَ يَتْبَعُ جِنَازَةً فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ حَدَّثَنِي فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ قَالَ فَأَكَبَّ الْقَوْمُ يَبْكُونَ فَقَالَ مَا يُبْكِيكُمْ فَقَالُوا إِنَّا نَكْرَهُ الْمَوْتَ قَالَ لَيْسَ ذَلِكَ وَلَكِنَّهُ إِذَا حَضَرَ {فَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنْ الْمُقَرَّبِينَ فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّةُ نَعِيمٍ} فَإِذَا بُشِّرَ بِذَلِكَ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ وَاللَّهُ لِلِقَائِهِ أَحَبُّ {وَأَمَّا إِنْ كَانَ مِنْ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ} قَالَ عَطَاءٌ وَفِي قِرَاءَةِ ابْنِ مَسْعُودٍ ثُمَّ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ فَإِذَا بُشِّرَ بِذَلِكَ يَكْرَهُ لِقَاءَ اللَّهِ وَاللَّهُ لِلِقَائِهِ أَكْرَهُ

Ato ibn as-Soib aytdi: Abdurrahmon ibn Abu Layloni birinchi marta tanigan kunim shunday boʻldi: boshi va soqoli oppoq bir shayxni eshakka mingan holda janoza ortidan borayotganini koʻrdim. Uning shunday deyayotganini eshitdim: Menga falonchi ibn falonchi aytdiki, u Rasululloh ﷺning: «Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni sevsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni sevadi; kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», deganlarini eshitgan. Shunda qavm boshini egib yigʻlay boshladi. U: «Sizlarni nima yigʻlatayapti?» dedi. Ular: «Biz oʻlimni yomon koʻramiz», deyishdi. U: «Bu unday emas, balki (oʻlim) hozir boʻlganda (shunday boʻladi): {Ammo agar u (Allohga) yaqin qilinganlardan boʻlsa, (unga) rohat, rayhon va neʼmat jannati bordir} — shu bilan xushxabar berilganda, u Allohga roʻbaroʻ boʻlishni sevadi, Alloh esa unga roʻbaroʻ boʻlishni undan-da koʻproq sevadi. {Ammo agar u yolgʻonchi adashganlardan boʻlsa, (unga) qaynoq suvdan ziyofat bordir}», dedi. Ato aytdi: Ibn Masʼudning qiroatida: «Soʻng jahannamga tashlanish (bordir)», (deyilgan). Shu bilan xushxabar berilganda, u Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi, Alloh esa unga roʻbaroʻ boʻlishni undan-da koʻproq yomon koʻradi.Ато ибн ас-Соиб айтди: Абдурраҳмон ибн Абу Лайлони биринчи марта таниган куним шундай бўлди: боши ва соқоли оппоқ бир шайхни эшакка минган ҳолда жаноза ортидан бораётганини кўрдим. Унинг шундай деяётганини эшитдим: Менга фалончи ибн фалончи айтдики, у Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни севса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни севади; ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», деганларини эшитган. Шунда қавм бошини эгиб йиғлай бошлади. У: «Сизларни нима йиғлатаяпти?» деди. Улар: «Биз ўлимни ёмон кўрамиз», дейишди. У: «Бу ундай эмас, балки (ўлим) ҳозир бўлганда (шундай бўлади): {Аммо агар у (Аллоҳга) яқин қилинганлардан бўлса, (унга) роҳат, райҳон ва неъмат жаннати бордир} — шу билан хушхабар берилганда, у Аллоҳга рўбарў бўлишни севади, Аллоҳ эса унга рўбарў бўлишни ундан-да кўпроқ севади. {Аммо агар у ёлғончи адашганлардан бўлса, (унга) қайноқ сувдан зиёфат бордир}», деди. Ато айтди: Ибн Масъуднинг қироатида: «Сўнг жаҳаннамга ташланиш (бордир)», (дейилган). Шу билан хушхабар берилганда, у Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўради, Аллоҳ эса унга рўбарў бўлишни ундан-да кўпроқ ёмон кўради.