حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابِقٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ دِينَارٍ حَدَّثَنَا أَبِي أَنَّهُ سَمِعَ الْحَارِثَ بْنَ أَبِي ضِرَارٍ الْخُزَاعِيِّ قَالَقَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَانِي إِلَى الْإِسْلَامِ فَدَخَلْتُ فِيهِ وَأَقْرَرْتُ بِهِ فَدَعَانِي إِلَى الزَّكَاةِ فَأَقْرَرْتُ بِهَا وَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرْجِعُ إِلَى قَوْمِي فَأَدْعُوهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ وَأَدَاءِ الزَّكَاةِ فَمَنْ اسْتَجَابَ لِي جَمَعْتُ زَكَاتَهُ فَيُرْسِلُ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَسُولًا لِإِبَّانِ كَذَا وَكَذَا لِيَأْتِيَكَ مَا جَمَعْتُ مِنْ الزَّكَاةِ فَلَمَّا جَمَعَ الْحَارِثُ الزَّكَاةَ مِمَّنْ اسْتَجَابَ لَهُ وَبَلَغَ الْإِبَّانَ الَّذِي أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُبْعَثَ إِلَيْهِ احْتَبَسَ عَلَيْهِ الرَّسُولُ فَلَمْ يَأْتِهِ فَظَنَّ الْحَارِثُ أَنَّهُ قَدْ حَدَثَ فِيهِ سَخْطَةٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولِهِ فَدَعَا بِسَرَوَاتِ قَوْمِهِ فَقَالَ لَهُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ وَقَّتَ لِي وَقْتًا يُرْسِلُ إِلَيَّ رَسُولَهُ لِيَقْبِضَ مَا كَانَ عِنْدِي مِنْ الزَّكَاةِ وَلَيْسَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخُلْفُ وَلَا أَرَى حَبْسَ رَسُولِهِ إِلَّا مِنْ سَخْطَةٍ كَانَتْ فَانْطَلِقُوا فَنَأْتِيَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلِيدَ بْنَ عُقْبَةَ إِلَى الْحَارِثِ لِيَقْبِضَ مَا كَانَ عِنْدَهُ مِمَّا جَمَعَ مِنْ الزَّكَاةِ فَلَمَّا أَنْ سَارَ الْوَلِيدُ حَتَّى بَلَغَ بَعْضَ الطَّرِيقِ فَرِقَ فَرَجَعَ فَأَتَى رَسُولَ
Horis ibn Abu Ziror al-Xuzoiy aytdi: Men Rasululloh ﷺning huzurlariga keldim. U zot meni Islomga daʼvat qildilar, men unga kirdim va uni tasdiqladim. Soʻng meni zakotga daʼvat qildilar, men uni ham tasdiqladim va: «Yo Rasululloh, qavmim oldiga qaytaman va ularni Islomga hamda zakot ado etishga chaqiraman. Kim menga javob bersa, uning zakotini yigʻaman. Rasululloh ﷺ falon-falon vaqtda mening oldimga elchi yuborsinlar, yigʻgan zakotim sizga yetib borsin», dedim. Horis oʻziga javob berganlardan zakotni yigʻib, Rasululloh ﷺ oʻz elchisini yuborishni iroda qilgan vaqt yetib kelganida, elchi undan ushlanib qoldi va uning oldiga kelmadi. Shunda Horis Alloh azza va jalla hamda Uning Rasuli tarafidan (oʻziga nisbatan) gʻazab yuzaga kelgan deb oʻyladi va qavmining kattalarini chaqirib, ularga: «Rasululloh ﷺ menga bir vaqtni belgilagan edilar: mening huzurimdagi zakotni olish uchun oʻz elchilarini yuborar edilar. Rasululloh ﷺdan esa vaʼda buzish boʻlmaydi. Men elchilarining ushlanib qolishini faqat (bizga nisbatan) yuzaga kelgan gʻazabdan deb bilaman. Yuringlar, Rasululloh ﷺning huzurlariga boraylik», dedi. Rasululloh ﷺ esa Horisning huzuriga, uning oldida yigʻilgan zakotni olib kelish uchun Valid ibn Uqbani yuborgan edilar. Valid yoʻlga chiqib, yoʻlning bir qismiga yetganida qoʻrqib ortga qaytdi va Rasululloh ﷺning huzurlariga keldi.Ҳорис ибн Абу Зирор ал-Хузоий айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келдим. У зот мени Исломга даъват қилдилар, мен унга кирдим ва уни тасдиқладим. Сўнг мени закотга даъват қилдилар, мен уни ҳам тасдиқладим ва: «Ё Расулуллоҳ, қавмим олдига қайтаман ва уларни Исломга ҳамда закот адо этишга чақираман. Ким менга жавоб берса, унинг закотини йиғаман. Расулуллоҳ ﷺ фалон-фалон вақтда менинг олдимга элчи юборсинлар, йиғган закотим сизга етиб борсин», дедим. Ҳорис ўзига жавоб берганлардан закотни йиғиб, Расулуллоҳ ﷺ ўз элчисини юборишни ирода қилган вақт етиб келганида, элчи ундан ушланиб қолди ва унинг олдига келмади. Шунда Ҳорис Аллоҳ азза ва жалла ҳамда Унинг Расули тарафидан (ўзига нисбатан) ғазаб юзага келган деб ўйлади ва қавмининг катталарини чақириб, уларга: «Расулуллоҳ ﷺ менга бир вақтни белгилаган эдилар: менинг ҳузуримдаги закотни олиш учун ўз элчиларини юборар эдилар. Расулуллоҳ ﷺдан эса ваъда бузиш бўлмайди. Мен элчиларининг ушланиб қолишини фақат (бизга нисбатан) юзага келган ғазабдан деб биламан. Юринглар, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига борайлик», деди. Расулуллоҳ ﷺ эса Ҳориснинг ҳузурига, унинг олдида йиғилган закотни олиб келиш учун Валид ибн Уқбани юборган эдилар. Валид йўлга чиқиб, йўлнинг бир қисмига етганида қўрқиб ортга қайтди ва Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келди.