سَنَةَ ثَمَانٍ وَعِشْرِينَ وَمِئَتَيْنِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مِسْعَرُ بْنُ حَبِيبٍ الْجَرْمِيُّ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَلِمَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُمْ وَفَدُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا أَرَادُوا أَنْ يَنْصَرِفُوا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ يَؤُمُّنَا قَالَ أَكْثَرُكُمْ جَمْعًا لِلْقُرْآنِ أَوْ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ قَالَ فَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنْ الْقَوْمِ جَمَعَ مِنْ الْقُرْآنِ مَا جَمَعْتُ قَالَ فَقَدَّمُونِي وَأَنَا غُلَامٌ فَكُنْتُ أَؤُمُّهُمْ وَعَلَيَّ شَمْلَةٌ لِي قَالَ فَمَا شَهِدْتُ مَجْمَعًا مِنْ جَرْمٍ إِلَّا كُنْتُ إِمَامَهُمْ وَأُصَلِّي عَلَى جَنَائِزِهِمْ إِلَى يَوْمِي هَذَا

Amr ibn Salama (roziyallohu anhu) otasidan rivoyat qiladi: Ular Paygʻambar ﷺ huzurlariga (vakil boʻlib) kelishdi. Qaytmoqchi boʻlganlarida: «Yo Rasululloh, bizga kim imomlik qiladi?» deyishdi. U zot: «Sizlardan Qurʼonni eng koʻp toʻplagan (yodlagan) yoki Qurʼonni eng koʻp olgan (oʻrgangan) kishingiz», dedilar. (Amr) aytadi: Qavmdan hech kim men yodlagancha Qurʼon yodlamagan edi. Shunda meni oldinga oʻtkazishdi, men hali yosh bola edim, egnimda bir kichik gilamim bor edi. Shu kunga qadar Jarm (qabilasi) majlislaridan qaysi biriga hozir boʻlsam, ularning imomi boʻlardim va ularning janozalariga ham imomlik qilardim.Амр ибн Салама (розияллоҳу анҳу) отасидан ривоят қилади: Улар Пайғамбар ﷺ ҳузурларига (вакил бўлиб) келишди. Қайтмоқчи бўлганларида: «Ё Расулуллоҳ, бизга ким имомлик қилади?» дейишди. У зот: «Сизлардан Қуръонни энг кўп тўплаган (ёдлаган) ёки Қуръонни энг кўп олган (ўрганган) кишингиз», дедилар. (Амр) айтади: Қавмдан ҳеч ким мен ёдлаганча Қуръон ёдламаган эди. Шунда мени олдинга ўтказишди, мен ҳали ёш бола эдим, эгнимда бир кичик гиламим бор эди. Шу кунга қадар Жарм (қабиласи) мажлисларидан қайси бирига ҳозир бўлсам, уларнинг имоми бўлардим ва уларнинг жанозаларига ҳам имомлик қилардим.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَلِمَةَ قَالَكُنَّا عَلَى حَاضِرٍ فَكَانَ الرُّكْبَانُ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ مَرَّةً النَّاسُ يَمُرُّونَ بِنَا رَاجِعِينَ مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَدْنُو مِنْهُمْ فَأَسْمَعُ حَتَّى حَفِظْتُ قُرْآنًا وَكَانَ النَّاسُ يَنْتَظِرُونَ بِإِسْلَامِهِمْ فَتْحَ مَكَّةَ فَلَمَّا فُتِحَتْ جَعَلَ الرَّجُلُ يَأْتِيهِ فَيَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا وَافِدُ بَنِي فُلَانٍ وَجِئْتُكَ بِإِسْلَامِهِمْ فَانْطَلَقَ أَبِي بِإِسْلَامِ قَوْمِهِ فَرَجَعَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدِّمُوا أَكْثَرَكُمْ قُرْآنًا قَالَ فَنَظَرُوا وَأَنَا لَعَلَى حِوَاءٍ عَظِيمٍ فَمَا وَجَدُوا فِيهِمْ أَحَدًا أَكْثَرَ قُرْآنًا مِنِّي فَقَدَّمُونِي وَأَنَا غُلَامٌ فَصَلَّيْتُ بِهِمْ وَعَلَيَّ بُرْدَةٌ وَكُنْتُ إِذَا رَكَعْتُ أَوْ سَجَدْتُ قَلَصَتْ فَتَبْدُو عَوْرَتِي فَلَمَّا صَلَّيْنَا تَقُولُ عَجُوزٌ لَنَا دَهْرِيَّةٌ غَطُّوا عَنَّا اسْتَ قَارِئِكُمْ قَالَ فَقَطَعُوا لِي قَمِيصًا فَذَكَرَ أَنَّهُ فَرِحَ بِهِ فَرَحًا شَدِيدًا

Amr ibn Salama aytadi: Biz bir suvlik joyda turar edik. Otliqlar — Ismoil bir marta «odamlar» dedi — Rasululloh ﷺning huzurlaridan qaytib, yonimizdan oʻtishardi. Men ularga yaqinlashib quloq solardim, hatto Qurʼonni yod olib qoldim. Odamlar esa islom keltirishni Makka fathiga bogʻlab kutib turishardi. Makka fath etilganida, kishilar u zotning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men falon qabilaning vakiliman, ularning islom keltirganini olib keldim», deydigan boʻlishdi. Otam ham qavmining islomi bilan bordi va ularning oldiga qaytib: «Rasululloh ﷺ: ‹Qurʼonni eng koʻp bilganingizni oldinga oʻtkazinglar›, dedilar», dedi. U aytadi: Ular qarashdi — men katta bir manzilgohda edim — ular orasidan mendan koʻra koʻproq Qurʼon bilgan birovni topishmadi. Shunda meni oldinga oʻtkazishdi, men hali yosh bola edim. Men ularga namoz oʻqib berdim, egnimda bir burdam bor edi. Rukuʼ yoki sajda qilganimda u koʻtarilib, avratim koʻrinib qolardi. Namozni oʻqib boʻlganimizda, bizning keksa bir kampirimiz: «Qorimizning orqasini bizdan toʻsinglar», dedi. U aytadi: Shunda ular menga bir koʻylak kesib berishdi. U bundan juda qattiq xursand boʻlganini zikr qildi.Амр ибн Салама айтади: Биз бир сувлик жойда турар эдик. Отлиқлар — Исмоил бир марта «одамлар» деди — Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларидан қайтиб, ёнимиздан ўтишарди. Мен уларга яқинлашиб қулоқ солардим, ҳатто Қуръонни ёд олиб қолдим. Одамлар эса ислом келтиришни Макка фатҳига боғлаб кутиб туришарди. Макка фатҳ этилганида, кишилар у зотнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен фалон қабиланинг вакилиман, уларнинг ислом келтирганини олиб келдим», дейдиган бўлишди. Отам ҳам қавмининг исломи билан борди ва уларнинг олдига қайтиб: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Қуръонни энг кўп билганингизни олдинга ўтказинглар›, дедилар», деди. У айтади: Улар қарашди — мен катта бир манзилгоҳда эдим — улар орасидан мендан кўра кўпроқ Қуръон билган бировни топишмади. Шунда мени олдинга ўтказишди, мен ҳали ёш бола эдим. Мен уларга намоз ўқиб бердим, эгнимда бир бурдам бор эди. Рукуъ ёки сажда қилганимда у кўтарилиб, авратим кўриниб қоларди. Намозни ўқиб бўлганимизда, бизнинг кекса бир кампиримиз: «Қоримизнинг орқасини биздан тўсинглар», деди. У айтади: Шунда улар менга бир кўйлак кесиб беришди. У бундан жуда қаттиқ хурсанд бўлганини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ قَالَ خَالِدٌ الْحَذَّاءُ أَخْبَرَنِي عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَلِمَةَ قَالَكَانَتْ تَأْتِينَا الرُّكْبَانُ مِنْ قِبَلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَسْتَقْرِئُهُمْ فَيُحَدِّثُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِيَؤُمَّكُمْ أَكْثَرُكُمْ قُرْآنًا

Amr ibn Salama aytadi: Bizning oldimizga Rasululloh ﷺ tomonlaridan otliqlar kelib turardi. Biz ulardan (Qurʼon) oʻqib berishlarini soʻrardik. Ular Rasululloh ﷺ: «Sizlarga Qurʼonni eng koʻp bilganingiz imomlik qilsin», deganlarini soʻzlab berishardi.Амр ибн Салама айтади: Бизнинг олдимизга Расулуллоҳ ﷺ томонларидан отлиқлар келиб турарди. Биз улардан (Қуръон) ўқиб беришларини сўрардик. Улар Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга Қуръонни энг кўп билганингиз имомлик қилсин», деганларини сўзлаб беришарди.